Кіріспе

33-ші жаяу әскер дивизиясы – 1917 және 1968 жылдар аралығында АҚШ Ұлттық гвардиясының бірлестігі болды. Алғашқыда Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет ету үшін құрылған бұл дивизия, Амиен шайқасы, Хамель шайқасы, Маас-Аргонн шабуылы, Сомманың екінші шайқасы және Сент-Михил шайқасы кезінде Батыс майданында күресті. Соғыстар арасында қайта құрылып, кейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қайтадан жандандырылды, Тынық мұхитында Жапон императорлық армиясына қарсы әрекеттерге қатысты. Соғыстан кейін дивизия толығымен Иллинойс Ұлттық гвардиясы дивизиясы ретінде қайта құрылды. 1960 жылдардың соңында дивизия бригада деңгейіндегі бірлестікке дейін қысқартылды, ал оның тарихы қазіргі 33-ші жаяу әскер бригадасының ұрыс тобымен жалғастырылуда.

Қатысу

33-дивизия Бірінші дүниежүзілік соғыста және одан кейін де қызмет етті. Дивизия Хьюстон қаласындағы Логан лагерінде, Техас штатында, Иллинойс штатының Ұлттық гвардиясының құрамында жаттықтырылды. Бірінші бөлім 1918 жылы Францияға жіберілді. Францияға алғаш рет полковник Генри А. Алленнің басшылығымен 108-инженерлік полк аттанды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 33-дивизияның офицерлерінің арасында Ұлы соғыстың жалғыз американдық ақыны деп есептелетін екінші лейтенант Джон Аллан Уайет болды. Ол британдық соғыс ақындары Зигфрид Сассон мен Уилфред Оуэнмен салыстыруға лайық. Уайет кейіннен 33-ші АҚШ дивизиясымен болған соғыс тәжірибесін 1928 жылы жарық көрген «Бұл адамның әскері: елуге жуық сонеттегі соғыс» атты сонеттер жинағында бейнеледі. 20 және 21 маусымда дивизия үлкен неміс шабуылы күтіліп отырған Амиен секторына жетті. Дивизияны британдық армия мен Достас елдердің әскерлері, әсіресе австралиялық корпусы даярлады және олардың кейбір операцияларына қатысты. 33-ші дивизияның бөлімдері алғаш рет 4 шілдеде болған Хамель шайқасына қатысты. 131-ші және 132-ші жаяу әскер полктерінің төрт ротасынан алынған жеке взводтар жауынгерлік тәжірибе алу үшін австралиялық батальондарға таратылды. Алайда, бұл ресми мақұлдамасыз болды, себебі басқа елдердің кіші офицерлерінің АҚШ әскерлерінің майдан командасына араласуына қатысты даулар туды. Осылайша, Хамель шайқасы Бірінші дүниежүзілік соғыстың стандарттарымен салыстырғанда шағын болғанымен, АҚШ армиясының қызметкерлері Британ империясының күштерімен бірге соғысқан алғашқы оқиға ретінде тарихи маңызы зор болды және бұрын тәжірибесіз американдық әскерлер соғыста тиімді рөл атқара алатынын көрсетті. Бұл шайқас австралиялық генерал Джон Монаш жасаған жаңаша шабуыл тактикасын қолдану тұрғысынан да тарихи маңызы бар еді. 33-дивизия тамыз шабуылының басталуында британдық Төртінші армияның артында тек төтенше жағдайларға дайындалып резервте тұрды. Амиен шайқасы кезінде Чипилли қырқасында британдық ІІІ корпусының шабуылы тоқтап қалғанда, 9 тамызда 33-ші дивизияның 131-ші полкі көмекке жіберілді және осы міндетті сәтті орындады. Келесі күні полк 4-австралиялық дивизияға қосылды және 12 тамызға дейін сол жерде қалды. 12 тамыздан 20 тамызға дейін бригада 13-австралиялық бригадамен біріктіріліп, Бригадир генерал Э. А. Уиздом басқарған Байланыс күштері құрылды. Бұл күштердің мақсаты Соммнен Брей-сюр-Соммға дейінгі және Корбиге дейінгі жолды ұстап тұру арқылы 4-австралиялық дивизияны операциядан босату болды. Осыдан кейін дивизия 33-ші АҚШ дивизиясына қайта оралды. 23 тамызда дивизия Туль секторына көшірілді. 33-дивизия 1918 жылдың 26 қыркүйегінен бастап 1918 жылдың 10 қарашасындағы шайқастың аяқталуына дейін Муаз-Аргонн жорығында шайқасты. 33-ші дивизияның соңғы міндеті 1918 жылдың 27 желтоқсанында орындалды. Барлығы, 33-ші дивизия Францияға келгеннен бастап 1918 жылдың 11 қарашасындағы неміс қарусыздануына дейін дивизия 13 ауыр артиллерия және 87 жеңіл артиллерия бөлімін жаулап алды. Сонымен қатар, олар 460 пулемет пен 430 жеңіл мылтықтарды тартып алды. Барлығы, дивизия Бірінші дүниежүзілік соғыста 40 300 метр жерді басып алды. 33-дивизия жаудың бекіністеріне автоматты пулеметпен шабуыл жасап, содан кейін жаяу әскер оларды басып алуға мүмкіндік берген жалғыз бөлім болды. Барлығы, 33-дивизия 215 американдық, 56 британдық және басқа да марапаттарға ие болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қызметінің нәтижесінде дивизия АҚШ армиясының британдық және француздық корпустардың құрамында шайқасқан жалғыз дивизиясы болып қала береді.

Соғыс аралығы

33-ші дивизия штабы 12 айлық шетелдегі қызметтен кейін 1919 жылдың 17 мамырында «Маунт-Вернон» кемесімен Нью-Джерси штатының Хобокен қаласына келді және 1919 жылдың 6 маусымында Грант лагерінде демобилизацияланды. 1920 жылғы Ұлттық қорғаныс заңына сәйкес, дивизия Иллинойс штатына бекітілді және 1921 жылы VI корпустың құрамына қосылды. Дивизия штабы қайта ұйымдастырылып, 1923 жылдың 13 желтоқсанында Чикагодағы 115 East Ontario Street мекенжайында федералдық деңгейде мойындалды. Дивизияның көп бөлігі штаттың солтүстік бөлігінде, Чикаго және оның төңірегінде орналасқан. 108-ші инженерлік полктің әрбір ротасы Иллинойс штатының ірі өнеркәсіптік немесе көлік компанияларының қолдауында болды: А ротасы – «Халықтың газ, жарық және кокс» компаниясы, В ротасы – «Комонвелл Эдисон», С ротасы – «Елевато темір жолы», D ротасы – «Иллинойс орталық темір жолы», E ротасы – «Халықаралық комбайн» компаниясы, ал F ротасы – «Чикаго, Милуоки, Сент-Пол және Тынық мұхит» темір жолы. Құрметті армия офицерлері 33-ші дивизияға нұсқаушылар ретінде тағайындалды, олар Ұлттық гвардия офицерлерінің әдеттегі оқу-жаттығуларын бақылады. Осы офицерлердің бірі – полковник Джордж Маршалл, ол 1933 жылдан 1936 жылға дейін 33-ші дивизияның бас нұсқаушысы қызметін атқарды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Федералды қызметке шақырылды: 1941 жылдың 5 наурызы (Иллинойс штатының Ұлттық гвардиясы бөлімі). 1943 жылы Калифорниядағы Эссекс лагерінде дайындықтан өтті. Шетелде: 1943 жылдың 7 шілдесі. Кампаниялар: Жаңа Гвинея, Лусон. Президенттік бөлімге көрсетілген құрмет: 6. Марапаттары: Құрмет медалі – 3; Ерекше қызмет ордені – 31; Ерекше қызмет медалі – 2; Күміс жұлдыз – 470; Ардақты легион – 34; Әскер медалі – 49; Қола жұлдыз медалі – 2,251; Әуе медалі – 36. Командирлер: генерал-майор Сэмюэл Т. Лоутон (1941 жылдың наурызынан 1942 жылдың мамырына дейін), генерал-майор Франк Махин (1942 жылдың мамыр-шілдесі), генерал-майор Джон Милликин (1942 жылдың тамызынан 1943 жылдың қыркүйегіне дейін), генерал-майор Перси У. Кларксон (1943 жылдың қазанынан 1945 жылдың қарашасына дейін); бригадалық генерал У. Г. Скелтон (1945 жылдың қарашасынан демобилизацияға дейін). Демобилизацияланды: 1946 жылдың 3 ақпанында Жапонияда.

Ұйым

Дивизия, 27-шіден басқа басқа Ұлттық гвардия дивизияларымен бірге, 1942 жылдың қаңтар және ақпан айлары аралығында шаршы құрылымнан үшбұрышты құрылымға өтуге бұйрық алды. 108-ші инженерлік (жауынгерлік) полк 1942 жылдың 12 ақпанында таратылды, ал бас штаб, бас штаб және материалдық-техникалық қамтамасыз ету компаниясы, сондай-ақ А, В және С компаниялары 108-ші инженерлік-жауынгерлік батальонға айналды, ол дивизия құрамында қалды. 1942 жылдың 21 ақпанында 1-ші батальонның бас штабы деактивацияланды, ал 2-ші батальон 181-ші батальонға (ауыр понтондық) айналды, ол инженерлік бөлімше болды. 132-ші жаяу әскер полкі 1942 жылдың 14 қаңтарында Америка дивизиясының жедел тобымен бірге Жаңа Каледонияда қызмет ету үшін бөлінді. 1942 жылдың 21 ақпанында дивизия 33-ші жаяу әскер дивизиясы болып қайта аталды. Сол күні 131-ші жаяу әскер полкі Америка Құрама Штаттарында дивизиялық емес қызметке жіберілді. 129-шы жаяу әскер полкі 1943 жылдың 31 шілдесінде бөлінді және кейіннен 37-ші жаяу әскер дивизиясына бекітілді. 136-шы жаяу әскер полкі, бастапқыда соғыстар арасындағы кезеңде белсенді емес Миннесота Ұлттық гвардиясының бөлімшесі, АҚШ армиясында қайта құрылды, 33-ші жаяу әскер дивизиясының басқа бөлімдерінен ауыстырылған жеке құраммен толықтырылды және 1942 жылдың 1 сәуірінде дивизияға бекітілді. 123-ші жаяу әскер полкі (бұрынғы Алабама Ұлттық гвардиясының сол атаумен шатастырылмайтын, Бірінші дүниежүзілік соғыста 31-ші дивизияның құрамында қызмет еткен бөлімшесінен ешқандай байланысы жоқ) 1942 жылдың 24 тамызында АҚШ армиясында құрылды және 1942 жылдың 28 қыркүйегінде дивизияға бекітілді. Дивизия Оңтүстік Тынық мұхитында, Жаңа Гвинеяда және Филиппинде шайқасты. 1944-1945 жылдары дивизия құрамында:

Қайта ұйымдастырылған

АҚШ армиясы "квадратты" (дивизияда 4 полк) "үшбұрышты" (дивизияда 3 полк) ұғымға қайта ұйымдастырылғанда, 132-ші жаяу әскер полкі бөлініп, 6814-ші арнайы топтың құрамында Жаңа Каледонияға жіберілді, онда ол Америка дивизиясының бөлігіне айналды. Дивизияда 123-ші, 130-шы және 136-шы жаяу әскер полктері қалды. 33-ші танк ротасы Пёрл-Харборға дейін Филиппинге 192-ші танк батальонының B ротасы ретінде жіберілді және Батаанда тұтқынға алынды.

Тынық мұхит аймағындағы іс-әрекет

33-ші жаяу әскер дивизиясы 1943 жылдың 12 шілдесінде Гавайиге келді. Құрылыстарды күзету кезінде, олар джунглидегі соғысқа оқытылды. 1944 жылдың 11 мамырында Жаңа Гвинеяға келді, онда қосымша оқулар өтті. 123-ші жаяу әскер полкі 1 қыркүйекте Маффин шығанағына жетіп, Вакде әуежайының маңында және Тоем-Сарми секторында периметрлік қорғаныс ұйымдастыруға кірісті. 123-ші полк 1945 жылдың 26 қаңтарында қызметтен босатылды. 33-ші дивизияның бөлімдері 18 желтоқсанда Моротайға келді, ал 22 желтоқсанда аралдың батыс жағалауына қарсылықсыз десант жасап, қорғаныс периметрін құрды. Белсенді барлау тобы жіберілді, олар шашыраңқы қарсылыққа тап болды. 33-ші дивизия 1945 жылдың 10 ақпанында Лусонға, Лингэен шығанағына десант жасап, 13-15 ақпан аралығында Дамортис-Росарио-Позоррубио аймағында 43-ші жаяу әскер дивизиясын ауыстырды. Дивизия 19 ақпанда Карабало тауларына бағыт алды, мақсаты – Филиппиннің жазғы астанасы және генерал Томоюки Ямашитаның штабы болған Багио қаласын алу. Төбелерде бекінген фанатикалық жаумен күрескен 33-ші дивизия 7 наурызда Арингайды, 8 сәуірде Калугон тауын және 25 сәуірде Мирадор тауын басып алды. 33-ші және 37-ші жаяу әскер дивизияларының бірлескен шабуылының нәтижесінде 26 сәуірде Багио және Джон Хей лагері жаудан босатылды. Багио қаласын басып алу кезінде Филиппиннің болашақ президенті Мануэль Роксас азат етілді, оны 27 сәуірде 33-ші дивизияның және Филиппиннің одақтас армиясының 66-шы жаяу әскер полкінің филиппиндік сарбаздары босатып алды. Жапондық әскерлердің шашыраңқы топтарын тазартудан кейін, дивизия 12 мамырда Сан-Николас-Тэббо-Итогон бағытын басып алды. Барлық бөлімдер 1945 жылдың 30 маусымында демалыс және қалпына келтіру аймақтарына жіберілді. Дивизия 25 қыркүйекте Жапонияның Хонсю аралына десант жасады және 1946 жылдың басында таратылғанға дейін оккупациялық міндеттерді орындады.