Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өсиеттердің тарихы ұзақ.
Wills have a lengthy history.
Ежелгі Грекия
Көне гректерде өсиетке қатысты тәжірибе барлық жерде бірдей болған жоқ; кейбір мемлекеттер адамдарға өз мүлкін тастауға рұқсат берді, ал басқалары оларды мұндай құқықтан толығымен айырды. Плутархтың айтуынша, Солон «өсиет туралы заңдары үшін жоғары бағаланған; өйткені оның заманына дейін ешкімге өсиет жасауға рұқсат берілмеген, ал қайтыс болғандардың барлық байлығы олардың отбасыларына тиесілі болды; бірақ ол оларға оны қалағандарына беруге мүмкіндік берді, достықты туыстықтан күштірек, ал мейірімділікті қажеттіліктен артық санап, осылайша әр адамның мүлкін иесінің қолына берді; бірақ ол барлық түрдегі өсиеттерге рұқсат бермеді, оларды жасаған барлық адамдардан келесі шарттарды талап етті:
The Ancient Greek practice concerning wills was not the same in all places; some states permitted men to dispose of their estates, others wholly deprived them of that privilege. According to Plutarch, Solon "is much commended for his law concerning wills; for before his time no man was allowed to make any, but all the wealth of deceased persons belonged to their families; but he permitted them to bestow it on whom they pleased, esteeming friendship a stronger tie than kindred, and affection than necessity, and thus put every man's estate in the disposal of the possessor; yet he allowed not all sorts of wills, but required the following conditions in all persons that made them:
Олар Афинаның азаматтары болуы керек, құлдар немесе шетелдіктер емес, өйткені олардың мүлкі мемлекеттік пайдалануға тәркіленеді. Олар жиырма жасқа толған ер адамдар болуы керек, себебі осы жасқа дейінгі әйелдер мен ер адамдарға өсиет бойынша бір медимн арпадан артық мүлік тастауға рұқсат берілмеген. Олар асырап алынбауы керек, өйткені асырап алынған адамдар ұрпақ қалдырмай қайтыс болған жағдайда, олар асырап алған адамдардың туыстарына қайтарылатын мүлікке ие болады. Олардың өздерінің ұлдары болмауы керек, өйткені онда мүлік оларға тиесілі болады. Егер оларда тек қыздары болса, мұрагерлікке ие болған адамдар оларға үйленуге міндетті болады. Дегенмен, балалары жиырма жасқа толмаған жағдайда, олар балаларына мұрагер тағайындауға рұқсат алатын. Олардың ақыл-есі сау болуы керек, себебі аурудың немесе қарттықтың әсерінен жасалған өсиеттер, шын мәнінде, оларды жасаған адамдардың өсиеттері емес. Олар түрмеде немесе басқа да қысымда болмауы керек, себебі олардың келісімі тек күштеп алынған болып есептеледі және әділдік тұрғысынан ерікті деп танылмайды. Олар әйелдің сүйкімділігі мен әңгімелеріне ықпалдануға болмайды; өйткені (Плутарх айтады) дана заң шығарушы алдамшылық пен қажеттілік, жағымпаздану мен мәжбүрлеу арасында ешқандай айырмашылық жоқ деп дұрыс ойлады, өйткені екеуі де адамды ақылдан айыруға бірдей күшті. Өсиеттер әдетте бірнеше куәгерлердің алдында қол қойылып, олар оны растау үшін мөрмен бекітетін, содан кейін оны сенімділерге тапсыратын, олар оның орындалуын қадағалауға міндетті болды. Афинада кейбір шенеуніктер өсиет жасау кезінде жиі қатысатын. Кейде архонттар да қатысатын. Кейде мұра қалдырушы өзінің өсиетін жеткілікті куәгерлердің алдында, жазбаша түрде жасамай-ақ жариялайтын. Осылайша, Каллий зұлымдыққа қарсы күресуден қорқып, Афинадағы халық жиналысының алдында ашық түрде өсиетін жариялаған делінеді. Диоген Лаэрттың Аристотель, Троялық Лико және Теофраст сияқты өсиеттердің бірнеше көшірмелері болған; осыдан олардың өмір мен денсаулық тілегімен басталатын ортақ формасы болған көрінеді".
That they must be citizens of Athens, not slaves, or foreigners, for then their estates were confiscated for the public use. That they must be men who have arrived to twenty years of age, for women and men under that age were not permitted to dispose by will of more than one medimn of barley. That they must not be adopted; for when adopted persons died without issue, the estates they received by adoption returned to the relations of the men who adopted them. That they should have no male children of their own, for then their estate belonged to these. If they had only daughters, the persons to whom the inheritance was bequeathed were obliged to marry them. Yet men were allowed to appoint heirs to succeed their children, in case these happened to die under twenty years of age. That they should be in their right minds, because testaments extorted through the frenzy of a disease, or dotage of old age, were not in reality the wills of the persons that made them. That they should not be under imprisonment, or other constraint, their consent being then only forced, nor in justice to be reputed voluntary. That they should not be induced to it by the charms and insinuations of a wife; for (says Plutarch) the wise lawgiver with good reason thought that no difference was to be put between deceit and necessity, flattery and compulsion, since both are equally powerful to persuade a man from reason. Wills were usually signed before several witnesses, who put seals to them for confirmation, then placed them in the hands of trustees, who were obliged to see them performed. At Athens, some of the magistrates were very often present at the making of wills. Sometimes the archons were also present. Sometimes the testator declared his will before sufficient witnesses, without committing it to writing. Thus Callias, fearing to be cut off by a wicked conspiracy, is said to have made an open declaration of his will before the popular assembly at Athens. There were several copies of wills in Diogenes Laërtius, as those of Aristotle, Lyco of Troas, and Theophrastus; whence it appears they had a common form, beginning with a wish for life and health."
Ежелгі Рим
Рим құқығының дамуы заманауи өсиеттер туралы түсінікті кеңейтті және көптеген Еуропа елдерінің мұрагерлік құқығының негізі болды, ал кейінірек канондық құқық оған үлкен үлес қосты. Ерте римдік өсиеттер қазіргі өсиеттерден маңызды тұрғыда ерекшеленді. Ол өсиет жасаған адамның тірілігінде күшіне енетін; ол ауызша, көпшілік алдында жасалатын; барлығы мұра қалдырушының ниеттерін білетін, мұра қалдырушы жеті куәгердің куәлігінде өсиетін жариялатын; куәгерлердің өсиет бойынша мұрагер болуына жол берілмейтін. 1911 жылы, Англиядағыдай, әскер мен теңізшілердің өсиеттеріне басымдық берілді.
The development of Roman law furthered the modern understanding of wills and serves as the foundation to the inheritance law of many European countries, greatly aided later by canon law. The early Roman will differed from the modern will in important respects. It was effectual during the lifetime of the person who made it; it was made in public viva voce; all knew of the legator's intentions, the testator declaring his will in the presence of seven witnesses; To be valid, witnesses must not be heirs under the will. In 1911, wills of soldiers and sailors were privileged, as in England.