Кіріспе

Қытайлық жүзуші Луо Сюэжуан (Luo Xuejuan;; 1984 жылдың 26 қаңтарында Ханчжоу, Чжэцзян қаласында туған) – көбінесе брасс стилінде жарысқан қытайлық әйел жүзуші. Ол 50 метрлік брасс стилінен (қысқа су жолы) бұрынғы әлем рекордын ұстаған.

Мансап

Ол 1991 жылы жүзуді бастады, себебі оның ата-анасы оны тым жұқа деп ойлады, сондықтан жаттығулар оны күшейтеді деп есептеді. Луо әлемдік аренада 2000 жылы Қытайда өткен Олимпиада ойындарының іріктеу кезеңінде 1:08.87 уақытпен 100 метр кеуде сүзгісінде жеңіске жеткенде және 2:27.29 уақытпен 200 метр кеуде сүзгісінде екінші орын алғанда алғаш рет көзге түсті. Қызығы, кейіннен ол 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында әлсіз жағы саналатын 200 метр кеуде сүзгісіне қатысуға іріктелді. Ол жартылай финалда 2:25.86 көрсетіп, финалда 2:27.33 уақытпен 8-орынды иеленді. 2001 жылы Луо қарқынды дамыды. Сәуір айында өткен Қытай чемпионатында ол 100 метр кеуде сүзгісінде 1:07.85 уақытпен ұлттық рекорд орнатты және 200 метр кеуде сүзгісінде (2:26.37) екінші орын алды, бұл жарысты әлемдік рекордпен (2:22.99) жеңіп алған Ци Хуэйге тиесілі болды. Содан кейін Луо Осакадағы 2001 жылғы Шығыс Азия ойындарында 100 метр кеуде сүзгісіндегі ұлттық рекордын 1:07.42-ге дейін жаңартты. 2001 жылы Фукуокада өткен әлем чемпионатында Луо 4 медаль жеңіп алды, оның ішінде 50 метр кеуде сүзгісінде (30.84, Азия рекорды, әлемдік рекордтан 0.01 секунд қана кем) және 100 метр кеуде сүзгісінде (1:07.18, Азия рекорды) алтын медальдар, 200 метр кеуде сүзгісінде (2:25.29 жеке рекорд) және 4x100 метр эстафетасында (4:02.53; кеуде сүзгісіндегі бөлігі 1:06.47, бұл АҚШ-тың Меган Куаннның Сиднейдегі 2000 жылғы көрсеткішінен 1:06.29 кейін екінші ең жылдам нәтиже болды) қола медальдар. Луо 2001 жылы Қытай ұлттық ойындарында 100 метр кеуде сүзгісінде 1:06.96 (Азия рекорды) уақытымен жеңіске жетті. Осы ойындарда ол өте танымал сөзін айтты: "Бұл бассейіндегі су тым таза емес, бірақ мен өзім таза жүзушімін" (Ұлттық ойындарда допинг қолданғаны күдікталған белгісіз жүзушілер көрсеткен таңғажайып нәтижелерге сілтеме жасап). 2002 жыл Луо үшін сәтті басталмады. Мәскеуде өткен қысқа судан жүзу чемпионатында ол бірде-бір алтын медаль жеңіп алмады, 50 метр кеуде сүзгісінде екінші (30.17) және 100 метр кеуде сүзгісінде үшінші (1:06.36) орындарға ие болды. Тынық мұхиты чемпионаты да көңіл көншітпеді, онда Луо 100 метрде қола медальді ғана жеңіп алды (1:08.70) және 200 метрде төртінші орын алды. Айырықша жағдай, оның 100 метр кеуде сүзгісіндегі жартылай финалдағы (1:08.14) уақыты финалда алтын медальді жеңіп алуға жеткілікті болар еді. Луо 2002 жылы Пусанда өткен Азия ойындарында 100 метр кеуде сүзгісінде (1:06.84, 2002 жылғы әлемдегі ең жылдам уақыт) және 4x100 метр эстафетасында (4:00.21) алтын медаль жеңіп алды. Сондай-ақ, 200 метрде әлемдік рекорд иесі Ци Хуэйден кейін (2:24.01-ге қарсы 2:24.67 жеке рекорд) екінші орын алды. 2003 жылы Барселонада өткен әлем чемпионатынан бұрын Луо Пенни Хейнстің 1:06.52 уақытын әлемдік рекордтар тізімінен өшіруді мақсат етті. Алайда, рекордты Луо емес, 2000 жылғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері Лейсел Джонс жартылай финалда (1:06.37) бұзды. Луо, чемпиондықты қорғауға тырысқан, жартылай финалда үшінші ең жылдам уақытты көрсетіп (1:07.76) жарысқа ілікті. Финалда, барлық назар Джонсқа аударылғанда, Луо жарысты өте қарқынды бастап, 50 метрлік аралықта 30.87 көрсетті. Бұл стратегия сәтті болды, өйткені Джонс Луоның қарқынынан алаңдады. Луо 1:06.80 уақытпен жарысты жеңіп алды, бұл Азия тарихындағы үшінші ең жылдам уақыт. Джонс 1:07.47 уақытымен үшінші орын алды, ал АҚШ-тың Аманда Берд 1:07.42 уақытымен екінші орын алды. Луо 50 метр кеуде сүзгісіндегі әлем чемпионатының титулын да 30.67 (жартылай финалда 30.64, әлемдік рекордтан 0.07 секунд қана кем) уақытпен қорғады, сондай-ақ ең жылдам кеуде сүзгісіндегі эстафеталық бөлігін (1:05.79) жүзіп, Қытайға 4x100 метр эстафетасында 3:59.89 (Азия рекорды және тарихтағы екінші ең жылдам уақыт; АҚШтан кейін 4 минутты бұзған екінші команда) жеңіс әкелуге көмектесті.

2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындары

Луоның мансабындағы ең жарқын сәт 2004 жылғы жазғы Олимпиада болды, онда ол 1:06.64 жаңа Олимпиада рекордымен 100 метр көкденеңде алтын медаль жеңіп алды. Бұл көрсеткіш тарихта үшінші ең жылдам нәтиже және әлемдік рекордтан 0,27 секунд қана артта қалды (алдымен 1:08.57 орташа көрсеткішпен 7-ші орынға іліккеннен кейін). Финалға ең баяу өте білгендердің бірі болғанын және ең шеткі жолақта жүзгенін ескерсек, бұл керемет жетістік. Жонс жартылай финалда 1:06.78 Олимпиада рекордын жаңартса да, қола медальға ғана қол жеткізді (1:07.16). Луо 200 метр көкденеңге қатысудан бас тартып, 4x100 метрлік эстафеталық жүзуге назар аударды. Айыныштысы, қытай командасы 4-ші орынға ғана ие болды (4:03.35). Луо жүзу кезінде жүрек ауруына ұшырады және өзінің көкденең бөлігін аяқтағаннан кейін (1:08.82) бассейннен шығу үшін әріптестерінің көмегіне мұқтаж болды.

Олимпиададан кейін

Олимпиададан кейін көп ұзамай Луо 2004 жылы қысқа суарнадағы әлем чемпионатына қатысып, 50 метрлік кеуде сүзгісінде (31.15) 5-орынды иеленді. Луо 2005 жылы Монреальде өткен XI FINA әлем чемпионатында 50 және 100 метрлік кеуде сүзгісіндегі титулдарын қорғай алмады. Ол 100 метрлік кеуде сүзгісінде (1:07.60) 4-орын, 50 метрлік кеуде сүзгісінде (31.50) 7-орын алды. Дегенмен, мұны түсінуге болады, себебі Луо барлық чемпионатқа жарақат алған білегімен қатысты, бірақ бәсекеге қатысуға талап етті. Ол 2005 жылғы Қытай ұлттық ойындарында 100 метрлік кеуде сүзгісінде жеңіске жетіп, жылдың үшінші ең жылдам уақытын көрсетті (1:06.86). Сондай-ақ, ол 200 метрлік жарыста күміс жүлдегер атанды (2:26.50), Ци Хуэйден кейін қалды, және Чжэцзян командасы үшін 4x100 метрлік эстафетада кеуде сүзгісі бөлігін жүзіп, тарихтағы ең жылдам эстафеталық бөлікті (1:05.69) көрсетті. Луо 2005 жылғы Макаодағы Шығыс Азия ойындарында жас командаласы Ван Куннан (1:08.56-ға қарсы 1:09.14) күтпеген жеңіліске ұшырады, бірақ ол 50 метрлік кеуде сүзгісінде (31.67) алтын медальді жеңіп алды. 2006 жылғы маусымда Луо барлық ірі халықаралық жарыстарды өткізіп алды, соның ішінде Шанхайдағы қысқа суарнадағы әлем чемпионаты мен Ванкувердегі Тынық мұхиты чемпионаты. Луоның ұзақ жылдар бойы жаттықтырушысы болған Чжан Ядоңмен араздасқандығы туралы әңгімелер тарады (Чжан Қытай ұлттық командасының бас жаттықтырылушысы болып тағайындалды, сондықтан бұрынғыдай Луоға көп уақыт пен назар бөлмейді). Луоның туған Чжэцзян провинциясына жаттығу үшін "жіберілгені" айтылды, бірақ жүзу федерациясы ол әлі де ұлттық команда мүшесі екенін мәлімдеді. 2006 жылғы Азия ойындарының іріктеу кезеңінде Луо 50 метрлік кеуде сүзгісінде (31.75) жеңіске жетіп, 100 метрлік кеуде сүзгісінде (1:09.14) екінші орын алды, бірақ оның аты спортшылардың ресми тізіміне енбеді. Олимпиада чемпионын іріктемеудің ресми түсіндірмесі – Луоның 2008 жылғы Олимпиада ойындарына дайындалу үшін жүрек ауруын толыққанды емдеуіне көбірек уақыт қажет болды. Бұқаралық ақпарат құралдары Луоның зейнетке шығуға жақын екенін болжады.

Зейнеткерлікке шығу және одан кейінгі кезең

2007 жылдың 24 қаңтарында Луо баспасөз конференциясында жүзу спортын тастап бара жатқанын хабарлады, себебі отасы сәтсіз аяқталды. Луоның сөзінше, дәрігерлер оған Олимпиада деңгейіндегі спортшыларға қажетті қарқынмен жаттығуларын жалғастырса, өміріне қауіп төнуі мүмкін екенін айтқан. Қарқынды жаттығуларды тоқтатуға мәжбүр болғаннан кейін Луо университетке оқуға қайта оралды. 2008 жылдың 24 наурызында Луо Сюэцзюань 2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының алау эстафетасында екінші және Қытай үшін алғашқы алау ұстаушы болды. Ол Олимпиада идеалдары туралы ойын былай білдірді: "Алау ұстаушы ретінде, Олимпиада рухы – тазалық, әділ бәсеке, достық, құштарлық, бейбітшілік және үйлесімділік екенін ойлаймын".