Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Төмен дыбыстық аспап
Low pitched instrument
Контра-альто кларнет, E♭ контрабас кларнет – B♭ бас кларнетінен бір квинта төмен дыбыс қатарындағы үлкен кларнет. Бұл E♭ дыбыс қатарындағы транспозициялық аспап, жазылған дыбысынан бір октава және үлкен секстіл төмен дыбыстайды, бас кларнет пен B♭ контрабас кларнет арасында орналасады. Контра-альто кларнет көбінесе кларнет хорларында және кларнет пен саксофондардан құралған ансамбльдерде қолданылады. Ол сондай-ақ үрлемелі аспаптар тобында да кездесуі мүмкін. Симфониялық оркестрде контра-альто кларнетке арналған репертуар шектеулі. Ансамбльдерде ол әдетте басқа ағаш аспаптарымен (фагот, бас-кларнет және контрабас-кларнет) бірге унисон орындалады немесе төменгі октавада қосымша дыбыс береді.
The contra alto clarinet, E♭ contrabass clarinet, is a large clarinet pitched a perfect fifth below the B♭ bass clarinet. It is a transposing instrument in E♭ sounding an octave and a major sixth below its written pitch, between the bass clarinet and the B♭ contrabass clarinet. The contra alto clarinet is often used in clarinet choirs and ensembles of clarinets and saxophones. It may also be present in a wind band. The repertoire for contra alto clarinet in the symphony orchestra is limited. In ensembles it is usually used in unison with the other woodwind instruments, such as (bassoon, bass clarinet and contrabass clarinet), or it plays the lower octave in addition.
Сипаттамасы мен әдісі
Көптеген контра-альто кларнеттерінің диапазоны төменгі E♭ (концерт G♭1) дейін төмен қарай созылады. Кейбір модельдер D (концерт F1) немесе C (концерт E♭1) деңгейіне дейін төмендейді. Бұл үшін аспап ұзын болуы және қосымша пернелері болуы керек, оларды орындаушы оң бармағымен және/немесе кішкентай саусақтарымен (басет мүйізіндей) басқарады. Альтиссимо диапазонында контра-альто кларнетіндегі саусақ қою тәсілдері кейде жоғары кларнеттердегіден өзгеше болуы мүмкін. Қазіргі заманғы контра-альто кларнеттерде қос (немесе тіпті үш) автоматты тоқтату пернесі болады. Контра-альто кларнетінде негізінен металдан жасалған иілгіш қоңырау бар, ол дыбыстың таралуы үшін қажет. Ол аспаптың ең төменгі бөлігінде орналасқан. Иілген кларнеттерде ("қағаз қысқышы") қоңырау аспаптың жоғарғы бөлігінде болады. Аспапта отырып немесе тұрып, ілмек немесе белдік көмегімен ойнауға болады. Оркестрде контра-альто кларнетінің ойнау жылдамдығы бас кларнеттің жылдамдығымен тең. Контрабас, туба сияқты басқа төменгі үрлемелі аспаптардан айырмашылығы, ол "fff" -тан "ppp" -ға дейінгі кең диапазонды нюанстар мен артикуляцияларды ("legato", "staccato", slap, т.б.) орындай алады. Қазіргі заманғы музыкада композиторлар оның полифониялық дыбыстарды шығару мүмкіндігін пайдаланады.
The range of most contra alto clarinets extends downwards to its low E♭ (concert G♭1). Some models go down to D (concert F1) or C (concert E♭1). For this the instrument must be longer and have additional keys which the player operates with the right thumb and/or little fingers (as with the basset horn). In the altissimo range, the fingerings on the contra alto clarinet are sometimes different from those on the higher clarinets. Modern contra alto clarinets have a double (or even triple) automatic stop key. The contra alto clarinet has a curved bell, mainly made of metal, which is necessary for sound projection. It is located in the lowest part of the instrument. On the curved clarinets ("paper clip") the bell is in the upper part of the instrument. The instrument can be played sitting down or standing up with the help of a peg or a strap. In orchestration, the contra alto clarinet's playing is as fast as that of the bass clarinet. Unlike other low wind instruments (contrabassoon, tuba, ) it can play a wide range of nuances from "fff" to "ppp" and articulations ("legato", "staccato", slap, ). In contemporary music, composers use its ability to produce polyphonic sounds.
Ұзындығы
Түтіктің ұзындығы (қоңыраусыз) контра-альто кларнетте шамамен 190 сантиметрден, ең төменгі жазылған нотасы E♭ болса, ал C нотасына дейінгі аспапта шамамен 230 сантиметрге дейін жетеді.
The length of the tube (without bell) ranges from about 190 centimeters for a contra alto clarinet, which lowest written tone is E♭, and up to about 230 centimeters for an instrument down to C.
Репертуар
Контраальт кларнет салыстырмалы түрде жас аспап болғандықтан, оның репертуары шектеулі және контрабас кларнетке қарағанда әлдеқайда кіші. Ол 19-шы ғасырдың соңынан бері пайда болған барлық музыкалық стильдерде кездеседі – неоклассицизмнен, жаңа музыкадан, джаздан және қазіргі заманғы музыкадан бастап, эксперименталды рокқа дейін. 1960 жылдардың ортасында контраальт кларнеттер қолданылған туындыларды тіпті кішкентай теледидарлардың да динамиктерінен естігендер бар. Бұл аспап Голливудта да пайда болды: «The Twilight Zone» және «Star Trek» сериалдарының алғашқы эпизодтарында.
As the contra alto clarinet is a relatively young instrument, its repertoire is limited and much smaller than that of the contrabass clarinet. It is represented in all musical styles that emerged after the end of the 19th century, from neoclassicism, New Music, jazz and contemporary music to experimental rock. In the mid 1960s, pieces in which contra alto clarinets were also used were said to be heard even from the loudspeakers of small television sets. The instrument was also in Hollywood: early episodes of The Twilight Zone, Star Trek
Оркестрлер мен ансамбльдердегі жазба репертуарының шектеулі болуына байланысты, контраальт кларнеттер басқа төменгі үрлемелі аспаптармен бірге ойнай алады немесе жоғары үнмен ойнайтын ағаш аспаптарына төменгі октавада негіз бола алады (орган педалінің әсері). Баритон саксофонның E♭ құрамындағы ноталар контраальт кларнет үшін де қолданылуы мүмкін. Сондай-ақ, C тонындағы төменгі аспаптарға, мысалы, контрабас, бас-гитара, фагот және тубаға жазылған туындылардың транскрипциялары мен транспозициялары да бар. Баспагерліктерде контраальт кларнеттің репертуарының бір бөлігі контрабас кларнетімен ортақ.
Given the limited written repertoire in orchestras and ensembles, contra alto clarinets can play in unison with other low wind instruments or provide a foundation in the lower octave to the woodwinds playing higher (organ pedal effect). Parts for baritone saxophone in E♭ for wind bands can also be used for contra alto clarinet. There are also transcriptions and transpositions of pieces written for low instruments in C, such as double bass, bass guitar, bassoon, and tuba. In the publishing houses, part of the repertoire of the contra alto clarinet is shared with that of the contrabass clarinet.
Неоклассицизм
Лиен, фортепианомен орындалатын керемет шерцо. Сиенницки, фортепианомен орындалатын ноктюрн. Брет Ньютон, контра-альто кларнет пен фортепианоға арналған үш ән.
Lien, Fantastic Scherzo with Piano. Siennicki, Nocturne with piano. Bret Newton, Three Songs for Contra Alto Clarinet and Piano.
Кларнет ансамблі
Дик Хайман, Кларнеттерге арналған секстет.
Dick Hyman, Sextet for Clarinets.
Желдік оркестр
Люсьен Кайлье желдеткіш оркестр мен кларнет ансамблі үшін жасаған аранжировкаларымен танымал, ол 6 октавадан астам түрлі кларнеттерді – Е♭ сопранинодан контра-альт кларнетке дейін үйлестіреді. Контра-альт кларнет кәсіби желдеткіш оркестрлерде кеңінен қолданылады. Америкалықтар 20-шы ғасырда аспаптаманың маңыздылығын түсінді, соның арқасында контра-альт кларнет сияқты аспаптар қола оркестрінде (немесе концерттік оркестрде) өз орнын тапты.
Lucien Cailliet is known for his arrangements for wind orchestra and clarinet ensemble, combining over 6 octaves of different clarinets from the E♭ sopranino to the contra alto clarinet. The contra alto clarinet is regularly used in professional wind orchestras. Americans became aware of the importance of instrumentation during the 20th century to give instruments such as the contra alto clarinet a place in the brass band (in English military band or concert band).
Қаулылар
Бұл аспапқа репертуардан алынған басқа да төмен жел аспаптарының (туба, фагот, ...) материалдары қолданылған. Андреа Катоцци, Бельзевул (тубаға арналған әртүрлі концерттік бағдарлама).
There are arrangements for this instrument drawn from the repertoire for other low wind instruments (tuba, bassoon, ). Andrea Catozzi, Beelzebub (Varied programme for tuba solo).
Контра-альт кларинетпен жазылған дисктер
Контра-альто кларнетшісінің солист немесе камералық музыкант ретінде орындалған жазбалары өте сирек кездеседі. 2018 жылы контра-альто және контрабас кларнеттерге арналған дуэттерден тұратын компакт-диск жазылды. Брэндон Эванс, «Соло контра-альто кларнет» (Брюссельде, 1999 ж.) (CD, 2001, Parallactic Recordings лейблі). Альберто Пинтон, «The Visible» альбомындағы контра-альто кларнетке арналған «Айна» (CD, 2005, Moserobie, MMP, CD022). Теппо Салакаа, «Фрагменттелген көріністер» (CD, 2018). Джейсон Алдер және Пиотр Михаловски, «Қарсылықтар: Контрабас және контра-альто кларнеттерге арналған дуэттер» (CD, 2019, Creative Sources Recordings лейблі, CS602). Денис Колин, «Тыныш адамдар» (CD, 2019, Faubourg du Monde лейблі). Брайан Ландрус. Ричард Ф. Диксон. Джон Линнелл, оның «They Might Be Giants» тобымен бірге «Наноботтар» (CD, 2013, Lojinx лейблі). Дэмиен Сабатье, өзінің «Impérial Quartet» тобымен бірге «GRAND CARNAVAL» (CD, 2016, Inouïe Distribution лейблі).
Recordings in which the contra alto clarinettist appears as a soloist or chamber musician are extremely rare. A compact disc of duets for contra alto and contrabass clarinets was recorded in 2018. Brandon Evans, Solo Contra Alto Clarinet (Live in Brussels, 1999) (CD, 2001, Parallactic Recordings label). Alberto Pinton, Mirror for Contra Alto Clarinet in the album The Visible, (CD, 2005, Moserobie, MMP, CD022). Teppo Salakaa, Fragmented Visions (CD, 2018). Jason Alder and Piotr Michalowski, Contradictions: Duets for Contrabass and Contra Alto Clarinets (CD, 2019, Creative Sources Recordings label, CS602). Denis Colin, Quiet men (CD, 2019, label Faubourg du Monde). Brian Landrus. Richard F. Dixon. John Linnell, with his band They Might Be Giants, Nanobots (CD, 2013, Lojinx label). Damien Sabatier, with his band Impérial Quartet, GRAND CARNAVAL (CD, 2016, Inouïe Distribution label).