Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мыс аспап – қазіргі заманғы мыс аспап. Корнет – трубаға ұқсас, бірақ конус тәрізді ішкі бөлігі, ықшам пішіні және жұмсақ дыбыстық сапасымен ерекшеленетін мыс аспап. Ең көп таралған корнет – B тонындағы транспозициялық аспап. Сонымен қатар, E тонындағы сопрано корнет және A және C тонындағы корнеттер де бар. Олардың ешқайсысы Ренессанс және ерте барокко кезеңдеріндегі корнетпен байланысты емес.
Brass instrument
the modern brass instrument
The cornet ('/k//ɔːr//n//ᵻ//t/, /us//k//ɔːr/'/n//ɛ//t/) is a brass instrument similar to the trumpet but distinguished from it by its conical bore, more compact shape, and mellower tone quality. The most common cornet is a transposing instrument in B. There is also a soprano cornet in E and cornets in A and C. All are unrelated to the Renaissance and early Baroque cornett.
Тарих
Корнет 1820 жылдары Францияда ротациялық клапандарды қолдану арқылы постхорннан туындаған. Алайда, 1830 жылдары париждік шеберлер поршеньді клапандарды қолдана бастады. Корнеттер алғаш рет 19 ғасырдағы француздық шығармаларда жеке аспаптық партиялар ретінде пайда болды. Аспапты дамыту 19 ғасырдың басындағы силезиялық мүйізшілер Фридрих Блюмель (немесе Блюмель) мен Генрих Штёльцельдің поршеньді клапандарын жетілдірмегенде мүмкін болмас еді. Бұл екі аспап жасаушы дерлік бір уақытта клапандарды ойлап тапты, бірақ Блюмельдің тапқандығы ықтимал, ал Штёльцель практикалық үлгіні жасады. Оларға он жылға патент берілді. Франсуа Перине 1838 жылы жетілдірілген клапанға патент алды, ол қазіргі заманғы мыс аспаптарының поршеньді клапандарының үлгісіне айналды. Алғашқы көрнекті виртуоз орындаушы Жан-Батист Арбан болды, ол корнетті жан-жақты зерттеді және 1864 жылы «La grande méthode complète de cornet à piston et de saxhorn» деген еңбегін жариялады, ол көбінесе Арбан әдісі деп аталады. 20 ғасырдың басына дейін труба мен корнет музыкалық ансамбльдерде қатар өмір өтті; симфониялық репертуарда көбінесе труба мен корнетке бөлек партиялар қарастырылады. Бірнеше аспап жасаушылар екі аспапты да жетілдіргендіктен, олар көрінісі мен дыбысы жағынан ұқсас бола бастады. Қазіргі корнет мыс оркестрлерде, концерттік оркестрлерде және әуендірек дыбыс талап ететін оркестрлік репертуарда қолданылады. «Корнет» атауы француз тіліндегі «corne» сөзінен, ал одан латын тіліндегі «cornu» сөзінен шыққан. Музыкалық жағынан байланысты болмаса да, Зинк отбасының аспаптары (оларға жыландар кіреді) қазіргі ағылшын тілінде «cornetto» немесе «cornett» деп аталады, оларды осы жерде сипатталған клапанды корнеттен ажырату үшін. «Британ энциклопедиясының» 11-ші басылымында жыландар «ежелгі ағаш мүйіздер» деп сипатталған. Римдік/этрускілік «cornu» (немесе жай ғана «мүйіз») – осылардың тілдік атасы. Бұл постхорнның алдағысы, одан корнет пайда болды және оны ұрыс алаңында сигнал беру үшін, керней сияқты қолданды.
The cornet was derived from the posthorn by applying rotary valves to it in the 1820s, in France. However, by the 1830s, Parisian makers were using piston valves. Cornets first appeared as separate instrumental parts in 19th century French compositions. The instrument could not have been developed without the improvement of piston valves by Silesian horn players Friedrich Blühmel (or Blümel) and Heinrich Stölzel, in the early 19th century. These two instrument makers almost simultaneously invented valves, though it is likely that Blühmel was the inventor, while Stölzel developed a practical instrument. They were jointly granted a patent for a period of ten years. François Périnet received a patent in 1838 for an improved valve, which became the model for modern brass instrument piston valves. The first notable virtuoso player was Jean Baptiste Arban, who studied the cornet extensively and published La grande méthode complète de cornet à piston et de saxhorn, commonly referred to as the Arban method, in 1864. Up until the early 20th century, the trumpet and cornet co existed in musical ensembles; symphonic repertoire often involves separate parts for trumpet and cornet. As several instrument builders made improvements to both instruments, they started to look and sound more alike. The modern day cornet is used in brass bands, concert bands, and in specific orchestral repertoire that requires a more mellow sound. The name "cornet" derives from the French corne, meaning "horn", itself from Latin cornu. While not musically related, instruments of the Zink family (which includes serpents) are named "cornetto" or "cornett" in modern English, to distinguish them from the valved cornet described here. The 11th edition of the Encyclopædia Britannica referred to serpents as "old wooden cornets". The Roman/Etruscan cornu (or simply "horn") is the lingual ancestor of these. It is a predecessor of the post horn, from which the cornet evolved, and was used like a bugle to signal orders on the battlefield.
Эхокорнет
Эхокорнет ескірген нұсқа деп есептеледі. Оның бір жағына үн өшіргіш камера (немесе эхо-камера) бекітілген, ол төртінші клапанды басқанда екінші резонатор ретінде жұмыс істейді. Екінші резонатордың дыбысы Harmon үн өшіргішке ұқсас болып келеді және көбінесе эхо фразаларын орындау үшін қолданылады, мұнда музыкант эхо-камераны пайдаланып, негізгі резонатордың дыбысын қайталайды.
The echo cornet has been called an obsolete variant. It has a mute chamber (or echo chamber) mounted to the side, acting as a second bell when the fourth valve is pressed. The second bell has a sound similar to that of a Harmon mute and is typically used to play echo phrases, whereupon the player imitates the sound from the primary bell using the echo chamber.
Ойын техникасы
Труба сияқты және басқа да заманауи жезді үрлемелі аспаптар сияқты, корнет те музыкант тістегі еріндерін дірілдеткенде ("бузз") дыбыс шығарады, осылайша түтік ішінде тербелісті ауа бағанын құрайды. Ауа бағанының дірілі жиілігін еріннің кернеуін және апертураны немесе ауыздық пішінін өзгерту арқылы, сондай-ақ ауыз қуысының пішінін өзгерту үшін тілдің орнын өзгерту арқылы өзгертуге болады, осылайша ауа ағынының жылдамдығын арттыруға немесе азайтуға болады. Сонымен қатар, ауа бағанын бір немесе бірнеше клапанды басқанда ұзартуға болады, осылайша дыбыстың биіктігі төмендейді. Екі және үш тілмен ойнау да мүмкін. Клапандар болмаған жағдайда, музыкант тек керней мен басқа да "табиғи" жезді аспаптарда ойналатын сияқты, гармониялық қатар ноталарды ғана шығара алады. Бұл ноталар аспаптың көп бөлігінде бір-бірінен қашық орналасқан, сондықтан жоғары регистрден басқа диатоникалық және хроматикалық ойнау мүмкін емес. Клапандар тербелісті ауа бағанының ұзындығын өзгертіп, корнетке хроматикалық ойнау мүмкіндігін береді. Баббер Майли және Рекс Стюарт сияқты корнетшілер Дьюк Эллингтон оркестрінің алғашқы дыбысына үлкен үлес қосты. Басқа да ықпалды джаз корнетшілеріне Фредди Кеппард, Кинг Оливер, Бикс Бейдербекке, Руби Брафф, Бобби Хакетт және Нат Аддерли жатады. Корнеттегі есімді орындаушылар, көбінесе трубамен байланысты Фредди Хаббардтың Герби Хэнкоктың "Empyrean Isles" және Дон Черридің Орнетт Коулманның "The Shape of Jazz to Come" шығармаларында. "Tuba Skinny" тобының жетекшісі – корнетші Шей Кохн.
Like the trumpet and all other modern brass wind instruments, the cornet makes a sound when the player vibrates ("buzzes") the lips in the mouthpiece, creating a vibrating column of air in the tubing. The frequency of the air column's vibration can be modified by changing the lip tension and aperture, or embouchure, and by altering the tongue position to change the shape of the oral cavity, thereby increasing or decreasing the speed of the airstream. In addition, the column of air can be lengthened by engaging one or more valves, thus lowering the pitch. Double and triple tonguing are also possible. Without valves, the player could produce only a harmonic series of notes, like those played by the bugle and other "natural" brass instruments. These notes are far apart for most of the instrument's range, making diatonic and chromatic playing impossible, except in the extreme high register. The valves change the length of the vibrating column and provide the cornet with the ability to play chromatically. Cornetists such as Bubber Miley and Rex Stewart contributed substantially to the Duke Ellington Orchestra's early sound. Other influential jazz cornetists include Freddie Keppard, King Oliver, Bix Beiderbecke, Ruby Braff, Bobby Hackett, and Nat Adderley. Notable performances on cornet by players generally associated with the trumpet include Freddie Hubbard's on Empyrean Isles, by Herbie Hancock, and Don Cherry's on The Shape of Jazz to Come, by Ornette Coleman. The band Tuba Skinny is led by cornetist Shaye Cohn.
Симфониялық оркестр
Көп ұзамай, кернейлер симфониялық оркестрге енгізіліп, трубаларға толықтыру жасады. Клапандардың қолданылуы олардың трубалардың әлі де гармониялық қатармен шектелгендігіне қарастыра, толық хроматикалық гаммада ойнауға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, олардың тембрі мүйіз бен труба бөлімдерін біріктіретіндей болды. Гектор Берлиоз оларды осылай қолданған тұңғыш маңызды композитор болды, және оның оркестрлік шығармаларында көбінесе трубалар мен кернейлер жұптап қолданылады, кернейлер көбінесе мелодиялық партияларды орындайды. Ол 1830 жылғы «Фантастикалық симфониясында» екінші бөлімде («Un Bal») соло кернейге қарсы әуен қосты. Кернейлер, әсіресе француздық шығармаларда, клапанды трубалар кеңінен таралғаннан кейін де қолданыла берді. Олар басқа аспаптармен үйлесімді жатты және белгілі бір мелодияларға жақсырақ сай келетіні саналды. Чайковский оларды 1880 жылғы «Итальяндық каприччиосында» тиімді пайдаланды. 20-ғасырдың басында керней мен трубаның үйлесімі Эдвард Элгар мен Игорь Стравинский сияқты кейбір композиторларға әлі де ұнады, бірақ композитор нақты жұмсақ әрі епті дыбыс алғанда ғана оларды қолданды. Керней мен трубаның дыбыстары уақыт өте жақындасып, бұрынғысы қазір ансамбль аспабы ретінде сирек қолданылады: Стравинский 1911 жылғы «Петрушка» балетінің алғашқы нұсқасында кернейге танымал соло берді; ал 1946 жылғы қайта жөндеуде ол оркестрден кернейлерді алып тастап, солоны трубаға тапсырды.
Soon after its invention, the cornet was introduced into the symphony orchestra, supplementing the trumpets. The use of valves meant they could play a full chromatic scale in contrast with trumpets, which were still restricted to the harmonic series. In addition, their tone was found to unify the horn and trumpet sections. Hector Berlioz was the first significant composer to use them in these ways, and his orchestral works often use pairs of both trumpets and cornets, the latter playing more of the melodic lines. In his Symphonie fantastique (1830), he added a counter melody for a solo cornet in the second movement (Un Bal). Cornets continued to be used, particularly in French compositions, well after the valve trumpet was common. They blended well with other instruments and were held to be better suited to certain types of melody. Tchaikovsky used them effectively this way in his Capriccio Italien (1880). From the early 20th century, the cornet and trumpet combination was still favored by some composers, including Edward Elgar and Igor Stravinsky, but tended to be used for occasions when the composer wanted the specific mellower and more agile sound. The sounds of the cornet and trumpet have grown closer together over time, and the former is now rarely used as an ensemble instrument: in the first version of his ballet Petrushka (1911), Stravinsky gives a celebrated solo to the cornet; in the 1946 revision, he removed cornets from the orchestration and instead assigned the solo to the trumpet.