Кіріспе

Бастар – Орталық Үндістандағы Чхаттисгарх штатындағы аудан. Жағдалпур – аудан орталығы. Бастар солтүстік-батысында Нараянпур ауданымен, солтүстігінде Кондагаон ауданымен, шығысында Одиша штатының Набарангпур және Корапут аудандарымен, оңтүстігінде Дантевада және Сукма аудандарымен шектеседі. Ауданның тайпалық және одия мәдениеттерінің бірегей үйлесімі бар. Бастар және Дантевада аудандары бұрын Бастар княздығының құрамына кірген. Бастар қаласы 14 ғасырдың басында Телангананың Варангал қаласындағы Какатия патшасы Пратапа Рудра Деваның інісі Аннама Дева құрған. 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін Бастар және Канкер княздықтары Үндістан үкіметіне қосылып, Мадхья-Прадеш штатының Бастар ауданы құрамына біріктірілді. Құрылған кезде аудан Үндістандағы ең ірі аудандардың бірі болды. 1999 жылы аудан қазіргі Бастар, Дантевада және Канкер аудандарына бөлінді. 2000 жылы Бастар Мадхья-Прадеш штатының 16 ауданының бірі болып, жаңа Чхаттисгарх штатының құрамына кірді. 2012 жылы ол тағы бөлініп, Кондагаон ауданы құрылды. Бұл төрт аудан Бастар бөлігінің құрамына кіреді. Бастар дәстүрлі Дуссера фестивалімен танымал. Читракут және Тиратгарх сарқырамалары Жағдалпур қаласына жақын орналасқан. Аудан "Қызыл дәліздің" бір бөлігі болып табылады. Гонди және Халби – екі негізгі тіл, сонымен қатар Чхаттисгархи және хинди тілдері де қолданылады. Өсімдіктер мен жануарлар әлемінің байлығымен байланысты ондаған жылдар бойы туристерді қызықтырып келеді.

Әкімшілік

Әкімшілік тұрғыдан аудан төрт тегісқа бөлінеді: Жағдалпур және Бастар. Ауданның бір муниципалитеті бар, ол – Жағдалпур. Жағдалпур, әкімшілік орталығы, шамамен 150 000 халқы бар қала. Көлік: теміржол станциялары – 11; RTc сақтау орындары – 03; Әуежайлар – Жағдалпур.

Демография

2011 жылғы санақ бойынша Бастар ауданы Кондагаон және Бастарға бөлінуге дейін 1,413,199 тұрғынға ие болды. Бөлінгеннен кейін халық саны 834,375-ке дейін азайды. Бұл көрсеткіш Үндістандағы 640 ауданның ішінде 348-ші орынды белгілейді. Дегенмен, бұл көрсеткіштер 1999 жылға дейінгі Бастар ауданына қатысты, ол қазіргі Бастар бөлімінің шекараларымен бірдей болған. 2011 жылы бөлімдегі халықтың шамамен үштен екісі тайпа өкілдері болды.

Ауыл шаруашылығы

Күріш негізінен қариф маусымында өсіріледі, себебі жаңбыр 2,389 миллион гектар аумақта егінді сумен қамтамасыз етеді. Дегенмен, бұл дақылдың өнімділігі төмен, бар болғаны 08,53 кт/га. Бастар ауданында суармалы жер (1,67%) және тыңайтқыштарды қолдану (4,6 кг/га) Чхаттисгар штатының басқа аймақтарына қарағанда аз, бұл дақылды қажетті қоректік заттармен қамтамасыз етуге жеткіліксіз. Бастардағы тұрмыс енді де дәстүрге бағынышты. Бүгінгі күнге дейін ауыл шаруашылығы тәсілдері дәстүрлі болып келеді. Ағаш соқаларды қолдану жиі кездеседі, ал темір соқалардың саны көңілсіз. Бұқа арбаларының жағдайы да осыған ұқсас. Тракторлардың саны аз, ал бұқа арбалары кең таралған. Дәстүрлі ауыл шаруашылығы құралдарын пайдалану ауыл шаруашылығы өнімділігін төмендетті. Бұл аймақта күріш, урад, архар, жовар және жүгері егіледі. Раби дақылдарына – тал, алси, моңғол, горчица және бұршақ кіреді. Орманмен байланысты жұмыстар, оның ішінде орман өнімдерін жинау және сату, халықтың шағын ауыл шаруашылығы табысын толықтырады. Көптеген адамдар жыл бойы жұмыс таба алмайды. Су тасқыны мен құрғақшылықтың қайталануы тұрмыс-тіршілікті өте осал етеді. Адамдар қиын жағдайда қарыз берушілерден көмек сұрауға мәжбүр болады, бұл көбінесе өмір бойы қарызда болуға әкеледі. Баламалы жұмыс орындарының болмауы аймақта кедейліктің өршуіне себеп болады. Бастар үстіртінде суармалылық көрсеткіші тек 1,2 пайызды құрайды. Су ресурстарына қатысты ерекше сәттілікке ие болған бұл аймақта жауын-шашын көп, ал бедері толқынды болғандықтан су жылдам ағып кетеді. Аудан аумағында жаңбыр суын жинауға әлеует бар.

Орман өнімдері

Орман халықтың өмірінде маңызды рөл атқарады, шағын орман өнімдері арқылы тағамдық және күнкөріс көзін, ал орман шаруашылығы департаментіндегі уақытша жұмыспен қамтамасыз етеді. Олар отын, отындық ағаш, дәрі-дәрмек, тағам, сусындар және тұрғын үй салуға қажетті материалдар сияқты тұтынушылардың қажеттіліктерін қанағаттандырады.

Нагарнар болат зауыты

Ұлттық минералдық даму корпорациясы (ҰМДК) Жағдалпур қаласынан 16 шақырым жерде орналасқан Нагарнарда 3 МТПА қуаттылығы бар жаңадан салынатын интеграцияланған болат зауытын салуда, оның құны шамамен 210 миллиард рупийді құрайды. Зауыт үшін жер 2010 жылдың тамызында алынған, ал 2012 жылдың ақпан айына дейін болат зауытының бес ірі жиынтығы халықаралық деңгейде танымал компанияларға шамамен 65 лакх рупийге тапсырылды.

Тіршілік ету

Көріністің 40 пайызы орманға, 30 пайызы егіншілікке, ал 15 пайызы мал шаруашылығына байланысты. Тағы да 15 пайызы жалақылы еңбек арқылы түскен табыс. Олар көбінесе егістік жерлерде немесе орман ішінде қосымша жұмыс істейді. Бастар аймағының тайпалық халқы арасында, әсіресе Бисон Хорн Мария тайпасының арасында маусымдық еңбек кең таралған.

Өндірушілер

Бұл - дәстүрлі кәсіптермен айналысатын өндірушілер. Олардың ішінде тоқымашылар, теміршілер, ағаш шеберлері, шаттай (бамбук немесе басқа шөптерден тоқылған кілемшелер) тоқушылар, тікпешілер, бамбуктан бұйымдар жасаушылар және қыш құмырашылар бар. Олар үй шаруашылықтарында немесе отбасылық секторларда, көбінесе отбасылық меншікте немесе жалға алынған шағын бірліктерде жұмыс істейді. Олар сондай-ақ жұмысшыларды да жұмысқа тарта алады. Кейбір адамдар заманауи өндіріске бейімделіп, электр құралдарын жөндеу немесе токарлық шеберханалар ашқан. Мұндай шеберханалар үлкен ауылдарда немесе басты жолдар бойында орналасқан. Бүгінде Бастардағы барлығы әлеуметтік желілерді пайдаланады, сондықтан кез келген бизнес идеясы туралы баршаға мәлім. Бастарда Нагарнар болат зауыты салынысымен жергілікті халық жұмыспен қамтылды, қазір Бастардың көптеген тұрғындары жұмыс істеп жатыр.

Мәдениет

Бастар халқының 63% құрайтын тайпалық тұрғындарымен әйгілі. Бастар аймағының негізгі тайпалары – Гонд, Абхудж Мария, Бхатра. Бхатра тайпасы Бастар патшасымен бірге келген. Бхатра тайпасы Сан Бхатра, Пит Бхатра, Амниет Бхатра сияқты кіші топтарға бөлінеді. Амниет Бхатра ең жоғары мәртебеге ие, сондай-ақ Халба, Дхурва, Мурия және Бизон Хорн Мария тайпалары да бар. Мария тайпасы бірегей Готул жүйесімен танымал. Гондтар халық саны бойынша Орталық Үндістанның ең ірі тайпалық тобы болып табылады. Бастар аймағының тайпалары ерекше және есімдерімен сақталатын мәдениеті мен мұрасымен белгілі. Бастардағы әр тайпаның өзіндік мәдениеті бар және олардың өмір салты ерекше. Әр тайпаның өз диалектілері бар, киім-кешектері, тамақтану әдеттері, салты мен дәстүрлері басқа тайпалардан өзгеше. Олар тіпті әртүрлі құдайлар мен қасиетті әйелдерге табынуы мүмкін. Бастар тайпасының көп бөлігі әлі де орманның тереңінде тұрып, өздерінің бірегей мәдениетін сақтау үшін сырттан келгендермен араласудан сақтанады. Бастар тайпалары түрлі-түсті мерекелерімен және қолөнер бұйымдарымен де танымал. Аймақтың басты мерекесі – Бастар Душера. Бастар тайпасы металл өңдеумен айналысқан алғашқылардың бірі болды және тайпалық құдайлардың мүсіндерін, жануарлардың бейнесін, май шамдарын және жануарлар арбаларын жасауда шеберлік танытты.

Өнер және қолөнер

Бастарда қолөнер ең көп дамыған аймақ – Кондагаон. Мұнда ыдыстар, әшекейлер, жергілікті қасиетті тұлғалардың мүсіндері және әсемдік үшін жасалған кейбір өнер туындылары "жоғалған балауыз" деп аталатын технология арқылы жасалады. Бұл технология өте қарапайым әрі тайпалық ортаға өте ыңғайлы. Бастар ауданы "Дхокра" техникасымен жасалған бұйымдармен және ерекше ағаш өңдеу өнерімен маманданған. Осы өнердің "Дхокра" техникасымен дайындалған бұйымдарына ара балауызы, сиыр тынысы, күріш қабығы және қызыл топырақ қолданылады. Балауызтан жасалған жіптер контур жасау үшін ғана емес, сонымен қатар бұйымдарды тегістеу үшін де пайдаланылады. "Дхокра" және қоладан жасалған қолөнер бұйымдары бүкіл әлемге экспортталады, ал туристер кейбір қолөнер бұйымдарын естелік ретінде сатып алады.

Саясат

Бастар Бастар сайлау округінің құрамына кіреді, оның депутаты Үндістан Ұлттық Конгресінен Дипак Байж. Бастарда үш сайлау округі бар: Бастар, Жағдалпур және Читракот. Бастар және Читракот округтері жоспарланған тайпалар үшін резервте сақталады. Осы округтердің депутаттары - Лакшешвар Багель, Рехчанд Джайн және Раджман Венжам, барлығы да Үндістан Ұлттық Конгресінен.