Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даниялық балетмейстер және хореограф (1805–1879)
Danish ballet master and choreographer (1805–1879)
Август Борннвилл (21 тамыз 1805 – 30 қараша 1879) – даниялық балетмейстер және хореограф. Ол француз хореографы Жан Жорж Новеррден оқыған биші және хореограф Антуан Бурннвиллдің ұлы, сондай-ақ Швеция Корольдік балетінің Джули Аликс де ла Фейдің (туған Бурннвилл) сіңілісінің ұлы. Борннвилл Данияның Копенгаген қаласында дүниеге келді, онда оның әкесі қоныстанған еді. Ол әкесі Антуан Бурннвиллден жаттықты, сонымен қатар Копенгагендегі Корольдік Дания балетінде итальяндық хореограф Винченцо Галеоттиден, ал Парижде француз бишісі Огюст Вестристен білім алды. Ол балетте бірегей стильді қалыптастырды, ол Борннвилл мектебі деп белгілі. Парижде оқығаннан кейін, Борннвилл Копенгагендегі Корольдік балетте жеке биші болды. 1830 жылдан 1848 жылға дейін ол Корольдік Дания балеті үшін хореограф болды, оның үшін ол қуанышымен, жеңілдігімен және әдемілігімен танымал болған 50-ден астам балет қойды. Ол Париж балетінен әсерленгенімен, өзіне тән стильді жасады. Хореограф ретінде ол Даниядан Италияға, Ресейден Оңтүстік Америкаға дейінгі әртүрлі оқиғаларға негізделген балеттерді жасады. Осы туындыларының тек бір бөлігі ғана сақталған. Борннвиллдің еңбектері Даниядан тыс жерлерде Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана танымал болды. 1950 жылдан бері Корольдік балет бірнеше рет шетелге, соның ішінде АҚШ-қа ұзақ гастрольдік сапарлар жасады, онда оның балеттері қойылды. Борннвиллдің ең танымал балеттері: «Силфида» (1836), «Наполи» (1842), «Консерватория» (1849), «Брюггедегі кермесе» (1851) және «Халық ертегісі» (1854). Кейінгі маңызды балеттерге «Валкириен», «Тримсквиден», «Аркона» және «Фьедстуен» жатады.
August Bournonville (21 August 1805 – 30 November 1879) was a Danish ballet master and choreographer. He was the son of Antoine Bournonville, a dancer and choreographer trained under the French choreographer, Jean Georges Noverre, and the nephew of Julie Alix de la Fay, née Bournonville, of the Royal Swedish Ballet. Bournonville was born in Copenhagen, Denmark, where his father had settled. He trained with his father Antoine Bournonville as well he studied under the Italian choreographer Vincenzo Galeotti at the Royal Danish Ballet, Copenhagen, and in Paris, France, under French dancer Auguste Vestris. He initiated a unique style in ballet known as the Bournonville School. Following studies in Paris as a young man, Bournonville became solo dancer at the Royal Ballet in Copenhagen. From 1830 to 1848 he was choreographer for the Royal Danish Ballet, for which he created more than 50 ballets admired for their exuberance, lightness and beauty. He created a style which, although influenced from the Paris ballet, is entirely his own. As a choreographer, he created a number of ballets with varied settings that range from Denmark to Italy, Russia to South America. A limited number of these works have survived. Bournonville's work became known outside Denmark only after World War II. Since 1950, The Royal Ballet has several times made prolonged tours abroad, not the least to the United States, where they have performed his ballets. Bournonville's best known ballets are La Sylphide (1836), Napoli (1842), Le Conservatoire (1849), The Kermesse in Bruges (1851) and A Folk Tale (1854). Later major ballets include Valkyrien, Thrymskviden, Arcona and Fjedstuen.
Алғашқы жылдар
1805 жылы 21 тамызда Копенгагенде дүниеге келген Бурннвилль, Данияға қоныстанған француз балетмейстері Антуан Бурннвилль мен швед Ловиза Сандбергтің ұлы болды. Сегіз жасында ол әкесі және 1775 жылдан 1816 жылға дейін Дания Корольдік балетінің балетмейстері және бас хореографы болған Винченцо Галеоттидің жетекшілігімен Кристиансборг сарайындағы Корольдік балет мектебіне қабылданды. 1813 жылы 2 қазанда Бурннвилль Галеоттидің "Лагерта" балетінде викинг патшасының ұлы рөлінде алғаш рет сахнаға шықты, бұл скандинав тақырыбындағы алғашқы балет болды. Бір жылдан астам уақыт өткен соң, ол сарай театрындағы венгр солоын билегені үшін алғашқы жеке алғысын алды. Биден басқа, Бурннвилль жақын оқырман, үйде француз тілін үйренді, скрипкада ойнады, бала дауысымен ән шырқады және актерлер Майкл Розинг, Линдгрин және Фриденсдалмен бірге декламация өнерін үйренді. Оның көптеген қабілеттері патшайымның туған күні, 29 қазан 1817 жылы танылды, онда он екі жасар Бурннвилль музыкалық драмада "Соломонның үкімінде" Адония рөлін ойнап, "Құлаған қанатты ана" атты романсты орындады.
Born in Copenhagen 21 August 1805, Bournonville was the son of the French ballet master Antoine Bournonville, who had settled in Denmark, and Lovisa Sundberg, a Swede. At the age of eight, he entered the Royal Ballet School at the Court Theatre in Christiansborg Palace under the tutelage of his father and Vincenzo Galeotti, ballet master and principal choreographer of the Royal Danish Ballet from 1775 to 1816. On 2 October 1813, Bournonville made his first stage appearance in a small part as the son of a Viking king in Galeotti's Lagertha, the first ballet on a Nordic theme. Less than a year later, he received his first personal applause for dancing a Hungarian solo at the Court Theatre. In addition to dance, Bournonville was a voracious reader, learned French at home, played the violin, sang in a boy soprano voice, and studied declamation with the actors Michael Rosing, Lindgreen, and Frydensdahl. His many talents were brought together on the Queen's birthday, 29 October 1817, when as a twelve year old he played the role of Adonia to royal acclaim in a music drama, Solomon's Judgment and sang a romance, "The Mother with Her Drooping Wings".
Отбасы
Борннвиллдің бес туысы болған. Балалардың арасында тек ол ғана биге қызығушылық танытқан. 1830 жылдың 23 маусымында Хелена Фредрика Хоканссонға үйленді. Олардың жеті баласы болды, соның ішінде Шарлотта опера әншісі және актриса болды. Екі ұлы да екі жасқа толмай қайтыс болды.
Bournonville had five siblings. He was the only one in out of the children who showed any interest in dancing. He married Helena Fredrika Håkansson on 23 June 1830. They had seven children, including Charlotte who became an opera singer and actress. Both sons died as toddlers.
Париж
1820 жылы Антуан Бурннвилль өзінің билеушісінен Парижде балетті қысқаша оқу үшін грант алды. Бурннвилль әкесімен бірге Парижге сапар шекті, және Парижге келген кезінде тек әкесінен оқығанмен, балеттегі жаңа бағыттармен танысып, Гардел мен Вестрис сияқты көрнекті ұстаздардың өнерін тамашалады. Данияға оралғаннан кейін Бурннвилль Корольдік театрдың құрамына кірді, бірақ Париж балетімен танысқаннан кейін бұрынғыдай қызығушылықты тудырмайтын репертуарда биледі. 1824 жылдың көктемінде Бурннвилль Париж операсындағы соңғы оқулары мен емтиханға дайындық үшін Парижге қайта оралды. Күтілген он бес айлық сапар бес жылға созылды, осы кезеңде даниялық балет құлдыраудың қаупіне тап болды. Парижде Бурннвилль әкесінің ескі досы Луи Нивелонмен танысты, ол оған достық, тамақ және қоғамдық өмірге қатысу мүмкіндігін ұсынды. Бурннвилль шебер Гардел оны шәкірттікке қабылдаса деген үмітпен болды, бірақ Гарделдің студиясы бұрынғыдай жұмыс істемейтін болды, сондықтан ол өзінің нашар тұстарын – «тепе-теңдік, пируэттер және қол қимылдары» бойынша жаттығулар үшін Аугуст Вестриске бағытталды. Вестрис Бурннвилльді қабылдады. Бурннвилль әкесіне хат жазды:
In 1820, Antoine Bournonville received a grant from his sovereign to briefly study ballet in Paris. Bournonville accompanied his father to Paris, and, although he studied solely with his father during the Paris sojourn, he was exposed to the latest trends in ballet and watched the illustrious teachers, Gardel and Vestris in action. Upon returning to Denmark, Bournonville became a member of the Royal Theatre, dancing in repertory that was less interesting to him after his exposure to Paris ballet. In the spring of 1824, Bournonville returned to Paris for final studies and examination preparations at the Paris Opera. The expected fifteen month sojourn would stretch to five years, during which time Danish ballet would approach near disastrous decline. In Paris, Bournonville met his father's old friend, Louis Nivelon, who provided him with friendship, meals, and entree into society. Bournonville hoped the master Gardel would accept him but Gardel's studio was no longer in existence and he was directed to Auguste Vestris for training in his weakest areas — "balance, pirouettes, and arms." Vestris accepted Bournonville. Bournonville wrote his father:
Бурннвилль 1820 жылдан 1828 жылға дейін танымал биші Мари Тальонимен және Париж опера балетімен бірге биледі.
Bournonville danced from 1820 to 1828 with the noted dancer Marie Taglioni and the Paris Opera Ballet.
Өлім
Боурнвилл 1877 жылдың көктемінде ересектерге сабақ беруді тоқтатты. 1879 жылдың 30 қарашасында шіркеуден қайтып келе жатып, күйзеліске ұшырап, ауруханаға жатты. Боурнвилл Фреденсборг қаласының жанындағы Асминдерод шіркеуінің зиратына жерленді.
Bournonville stopped teaching adult classes in the spring of 1877. On returning from church on 30 November 1879, he was stricken and taken to a hospital. Bournonville was interred in Asminderød Churchyard near Fredensborg.
Мұра
Борннвиллдің еңбегі бұрынғы дәстүрлермен байланыстың маңызды буыны болып табылады. Ол шығармаларында романтикалық дәуір балеттерінің көптеген артық әрекеттеріне қарсы тұрды. Ол ерлер мен әйелдер рөлдеріне тең мөлшерде мән берген, теңгерімді хореографиясымен белгілі болды, осылайша Еуропалық балет балеринаға басымдық берген кездегі жағдайдан өзгешеленді. Оның көптеген замандастары адам эмоцияларының шегін зерттесе, Борннвилл жұмысында шаттыққа толы аяқ қозғалыстарын және ағынмен келетін қимылдарды қолданып, адамның жарасымды мінезін бейнеледі.
Bournonville's work remains an important link with earlier traditions. He resisted many of the excesses of the romantic era ballets in his work. He is noted for his egalitarian choreography, which gave equal emphasis to both male and female roles, at a time when European ballet emphasized the ballerina. Many of his contemporaries explored the extremes of human emotion, while Bournonville, using enthusiastic footwork and fluid phrases in his work, portrayed a more balanced human nature.