Кіріспе

Балет стилі және балеттік оқыту әдісі

Чеччетти әдісі балет стилі де, балеттік оқыту әдісі де ретінде әртүрлі сипатталады. Чеччетти әдісімен оқытылған бишілер әлемнің түкпір-түкпіріндегі балет және басқа да би ұйымдарында көптеп табылады.

Тарих

Чечетти әдісінің дамуына ең үлкен ықпалын 19 ғасырдың басындағы балетмейстер Карло Бласис тигізді. Француз балет мектебінің дәстүрлі оқушысы және жақтаушысы Бласис – ең көрнекті балет теорияшыларының бірі және кодификацияланған техниканы алғаш жариялаған автор ("Traité élémentaire, théorique, et pratique de l'art de la danse" – "Бейнелеу өнері туралы элементарлық, теориялық және практикалық трактат"). Өте қатаң ұстаз ретінде танылған Бласис, би үйрену кезінде студенттерінен қатаң техникалық қағидаларды сақтауды талап етті. Осы философияны Чечетти өзінің ұстаздарынан – Бласистің шәкірттерінен (Джованни Лепри, Чезаре Карнесекки Коппини және Филиппо Тальони) үйренді. Сәйкесінше, Чечетти әдісінің негізгі ерекшелігі – би қозғалысының теориясын толыққанды түсінумен қатар, виртуоздық техниканы дамытуға бағытталған қатаң жаттығу режимін ұстану болып табылады. Чечетти әдісіне тағы бір маңызды ықпал оның кәсіби би мансабынан келді, ол оны балеттің түрлі техникаларымен және стильдерімен таныстырды. Мұғалім ретінде танымал бола бастағанда, ол осы стильдерді тәжірибеден өткізіп, әрқайсысының ең жақсы элементтерін біріктіре отырып, өзінің жеке балет техникасын және жаттығу жүйесін – атақты Чечетти әдісін жасады. Чечеттидің оқытудағы жетістігі соншалық, ол қазіргі классикалық балетке үлкен үлес қосушылардың бірі ретінде танылды, ал оның әдісі Еуропа бойынша классикалық балетті оқытуды айтарлықтай жақсартты. Бұрын балет оқытуы кездейсоқ және жеке ұстаздың стиліне тәуелді болса, Чечетти әдісі бүгінгі күні барлық кәсіби балет оқытуының негізі болып табылатын стандартталған оқыту моделін орнатты. Бастапқыда Чечетти өзінің әдісін шәкірттері мен кәсіби бишілерге үйретті, соның ішінде 20 ғасырдың басындағы танымал бишілер – Анна Павлова, Алисия Маркова, Джордж Баланчин және Серж Лифар да бар. Оның көптеген шәкірттері кейін Чечетти әдісін оқытты, олардың ішінде Нинетт де Валуа, Мари Рамберт, Лаура Уилсон, Маргарет Краске және Ольга Преображенская болды. Тарих бойында бірқатар кәсіби балет мектептері Чечетти әдісін пайдаланды, олардың ішінде Корольдік балет мектебі, Рамберт балет мектебі, Канаданың Ұлттық балет мектебі және Австралия балет мектебі бар. 1922 жылы британдық жазушы және би тарихшысы Сирил В. Бомонт Чечетти мен Станислав Идзиковскийпен бірлесіп, әдісті жариялау үшін қолжазба дайындады. Бұл әдіс бүкіл әлемде Чечетти әдісінің стандартты нұсқасы болып табылады және ол көптеген форматтарда, соның ішінде Бенеш және Лабан нотацияларында қайта жарияланды. Бұл әдісті Энриконың ұлдарының бірі Грациозо Чечетти өзінің "Классикалық би" атты еңбегінде толыққанды түсіндірді. Чечетти қоғамын 1922 жылы Лондонда Сирил Бомонт құрды, ал Маэстро Энрико Чечетти оның бірінші президенті болды. 1924 жылы Би мұғалімдерінің императорлық қоғамына қосылғанға дейін, Энрико Чечеттидің қарсылығына қарамастан, ол тәуелсіз болды. Бүгінгі күні Чечетти оқыту жүйесі классикалық балетті оқытуда халықаралық деңгейде қолданылады.

Австралия

Чечетти қоғамы 1934 жылы Австралияда Люси Саронова ханым тарапынан құрылды. Қоғам келесі 51 жыл бойы Виктория штатындағы Басқару кеңесі арқылы басқарылды, бұл басқару Лондондағы Би оқытушыларының императорлық қоғамының қолдауымен жүзеге асырылды. 1987 жылы Австралияның Чечетти қоғамы, штаттық бөлімшелерінен сайланған Ұлттық кеңес басқаруымен тәуелсіз австралиялық қоғам ретінде құрылды. Корпорацияның бас кеңсесі Мельбурнда орналасқан. 1997 жылы Австралия, Канада, Италия, Оңтүстік Африка, Ұлыбритания және АҚШ елдерінен құрылтайшы мүшелер Cecchetti International Classical Ballet атты халықаралық ұйым құрды. 2004 жылы коммерциялық емес канадалық корпорацияға айналған бұл ұйым, классикалық балеттің Чечетти әдісін және оның оқыту жүйесін әлем бойынша сақтап, дамытуға бағытталған. Бүгінде Чечетти әдісі Австралия балет мектебінде, Виктория өнер колледжінде және Квинслендтің үздік мектебінде қолданылады.

Ұлыбритания

Чечеттидің оқыту әдісі Ұлыбританияда классикалық балеттің дамуында маңызды рөл атқарды және қазіргі заманғы британдық оқыту әдістеріне зор үлес қосты. Энрико Чечетти және оның әйелі 1918 жылы Лондонда балет мектебін ашты, ал оның шәкірттері британдық балеттегі ең беделді тұлғалардың қатарында болды, олардың көптегені бүкіл әлемдегі балет өнеріне әсер етті. Деме Мари Рамберт – Чечеттидің бұрынғы шәкірті және әріптесі, ол оның әдістемесін оқытатын кәсіби балет мектебін де құрды. Осының нәтижесінде Ұлыбританияның алғашқы балет труппасы құрылды, ол бүгінде елдегі ең көне би ұйымы болып саналады, бірақ қазір Рамберт би труппасы деген атпен белгілі және қазіргі заманғы биге маманданған. Мектеп әлі де жұмыс істеп тұр және Рамберт балет және қазіргі заманғы би мектебі деп аталады. Деме Нинетт де Валуа өз мансабында Чечеттидің әріптесі болды. Ол Лондонда Корольдік балетті құрды, ал труппаның алғашқы бишілерінің көптегені Чечеттидің шәкірттері болды. Де Валуа Корольдік балет мектебін құрғанда да Чечетти әдісін қолдады. Филис Беделлс, тағы бір Чечетти шәкірті, Ұлыбританияда балет оқытуда маңызды рөл атқарды, ол Корольдік би академиясының негісқалаушы мүшесі болды, ол бүгінде классикалық балет оқытуын бағалау жөніндегі кеңесші орган болып табылады. Британ жазушысы және би тарихшысы Сирил В. Бомонт Чечеттидің жақын досы болды және 1922 жылы Чечеттипен бірлесіп, оқыту техникасын жазбаша түріндегі оқу жоспарына, «Классикалық балет бойынша Чечетти әдісі» кітабына біріктірді, ол бүкіл әлемдегі Чечетти әдісінің мұғалімдері үшін ең маңызды анықтамалық құралға айналды. Чечетти Бомонтқа әдісті сақтау және оны болашақ балет мұғалімдеріне түпнұсқалық түрінде жеткізу үшін Чечетти қоғамын құруға рұқсат берді. Кейіннен Чечетти қоғамының филиалдары бүкіл әлемде, әсіресе Австралияда, Оңтүстік Африкада, Канадада және АҚШ-та ашылды. Бастапқы Чечетти қоғамы бүгінде де Ұлыбританияда бар, бірақ Энрико Чечеттидің тілегіне қайшы, ол Imperial Society of Teachers of Dancing құрамына енді, ол Чечетти әдісін өзінің Императорлық классикалық балет бағдарламасынан бөлек сақтап келеді. Бүгінде Imperial Society of Teachers of Dancing Чечетти әдісін оқу жоспары негізіндегі би емтихандарының сериясы ретінде насихаттайды. Оқу жоспары – бұл біліктілік пен оқу бағдарламаларын аккредиттеуші орган, Англия мен Уэльстегі біліктіліктерді реттейтін үкіметтік орган бекіткен сыныптық және кәсіби сыныптық емтихандардың прогрессивті сериясы. Сондықтан Чечетти әдісі бойынша емтихан нәтижелері басқа ұлттық біліктіліктерге есептелуі мүмкін, бірақ бұл тек Англия мен Уэльсте ғана қолданылады. Мұндай біліктіліктерді көбінесе кәсіби бишілер емес, әуесқойлар алады. Гавин Роубок сияқты кейбір балет мұғалімдері Чечетти әдісі туралы білімдерін Энрико Чечеттидің шәкірттерінен тікелей байланыс арқылы ала алады, оның ішінде Корольдік балет мектебінде, Рамберт мектебінде және Канаданың Ұлттық балет мектебінде білім алған бишілердің ұрпақтары бар.

Оңтүстік Африка

Оңтүстік Африкада 1928 жылы құрылған Чечетти қоғамында бес сынып бар, ал негізгі емтихандар Ұлыбританиядағыдай: аралық негіз, аралық, алдыңғы 1 және алдыңғы 2. Емтихан нәтижелері келесідей беріледі: "Өтті", "Өтті плюс", "Мақтау", "Жоғары мақтау" және "Құрмет". Оқыту үшін студенттің алдыңғы 1-ші сыныпты өткеннен кейін Associate емтиханын тапсыруы қажет. Басқа біліктіліктер Ұлыбритания мен Австралиядағыдай. Оңтүстік Африкадағы Чечетти туралы толық ақпаратты www.cecchetti.co.za сайтынан алуға болады.