Кіріспе
Сурет салу, фотосурет, графикалық перспектива және сипаттамалық геометрияда сурет жазықтығы – "көз нүктесі" (немесе окулюс) мен қарастырылып отырған нысан арасында орналасқан, көбінесе туындының материалдық бетімен бірдей аумақты қамтитын жазықтық. Ол әдетте қызығушылық тудыратын нысанға бағытталған көру сызығына перпендикуляр тік жазықтық болып табылады.
Орны
Сурет жазықтығының бағыты әрқашан көздеріңізден тікелей шығатын өске перпендикуляр болады. Мысалы, егер сіз алдыңыздағы ғимаратқа қарап тұрсаңыз және көруіңіз толығымен көлденең болса, онда сурет жазықтығы жерге де, көз осіне де перпендикуляр болады. Егер сіз жоғары немесе төмен қарасаңыз, сурет жазықтығы көруіңізге перпендикуляр болып қалады, ал жерге қатысты 90 градус бұрыш өзгеріп, басқаша болады. Мұндай жағдайда, көріп тұрғаныңызға (немесе суретке салғаныңызға) байланысты, көбінесе үшінші жоғалу нүктесі пайда болады.
Құйрықты кесу
Г. Б. Халстед өзінің "Синтетикалық проекциялық геометрия" кітабында сурет жазықтығын қарастырды: "B, C, D және т.б. нүктелерден және b, c, d т.б. түзу сызықтардан тұратын "түпнұсқа" фигураны M (проекция центрі) тұрақты нүктеден "проекциялау" – дегеніміз, "проекциялық түзулерді" және "проекциялық жазықтықтарды" салу. Осылайша, барлығы M нүктесінде орналасқан түзулер мен жазықтықтардан тұратын жаңа фигура пайда болады, ол түпнұсқаның "шығарылымы" деп аталады. "Бірыңғай жазықтық μ (сурет жазықтығы) арқылы фигураны "кесу", "объект" β, γ, δ және т.б. жазықтықтардан және b, c, d және т.б. түзу сызықтардан тұрады, оның нәтижесінде қиылыстар мен өтулер анықталады. Осылайша, барлығы μ жазықтығында орналасқан түзулер мен нүктелерден тұратын жаңа фигура пайда болады, ол объектінің "кесіндісі" деп аталады. Егер объект түпнұсқаның шығарылымы болса, онда объектінің кесіндісі түпнұсқаның "бейнесі" болады."
"To 'project' from a fixed point M (the 'projection vertex') a figure, the 'original', composed of points B, C, D etc. and straights b, c, d etc., is to construct the 'projecting straights' and the 'projecting planes' Thus is obtained a new figure composed of straights and planes, all on M, and called an 'eject' of the original." "To 'cut' by a fixed plane μ (the picture plane) a figure, the 'subject' made up of planes β, γ, δ, etc., and straights b, c, d, etc., is to construct the meets and passes Thus is obtained a new figure composed of straights and points, all on μ, and called a 'cut' of the subject. If the subject is an eject of an original, the cut of the subject is an 'image' of the original.
Сурет жазықтығының бүтіндігі
Көптеген танымал сөз тіркесі модернизм дәуіріндегі сурет салу талқылауларына ілесіп келді. "Модернистік сурет" атты мақаласында ықпалды өнер сыншысы Клемент Гринберг ұсынған "сурет жазықтығының тұтастығы" деген сөз тіркесі, физикалық суреттің жазық беті ескі туындылармен салыстырғанда, жаңа туындыларда қалай жұмыс істейтінін көрсетеді. Ол сөз тіркесі оның мақаласындағы келесі сөйлемде кездеседі:
"Ескі шеберлер сурет жазықтығының тұтастығы деп аталатын нәрсені сақтау қажеттігін сезінді: яғни, үш өлшемді кеңістіктің ең керемет иллюзиясының астында және үстінде жазықтықтың берік болуын көрсету қажет". Гринберг сурет салудың сурет жазықтығымен қазіргі заманғы және "Ескі шеберлер" дәуіріндегі байланысын айтады.