Кіріспе

Ай бетіндегі шұңқыр

Шиллер – Айдың жақын жағының оңтүстік-батыс аймағында орналасқан Айдың соққылық кратері. Шиллердің шеті сопақ пішіндес, ол Айдың шекарасына жақын орналасқандықтан одан да айқын көрінеді. Ұзын осі солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай жүретін сызық бойымен жатыр, ал ең кең бөлігі оңтүстік-шығыс жартысында орналасқан. Сопақтығында шағын иіліс бар, қисық жағы солтүстік-шығысқа қараған. Шиллер екі немесе одан да көп кратерлердің қосылуынан пайда болған деп саналады. Кратердің шеті анық көрінеді, ішкі қабырғасы сатылы және сыртқы жағында шағын қырат бар. Оңтүстік-шығыс жағындағы кішкентай кратер кең аңғар арқылы Шиллермен байланысқан. Кратердің көп бөлігі тегіс, бұл лаваның ағып кетуінен туындаған болуы мүмкін. Күннің биік бұрышында ең жақсы көрінетін бірнеше жарқын дақтар бар. Солтүстік-батыс кратер еденінің ортасымен екі қабатты қырат өтеді, ол еденді екіге бөлетін дерлік түзу құрылымды құрайды. Шиллердің оңтүстік-батысында Шиллер Цуккий бассейні орналасқан, ол Пренектарийлік бассейн (сақиналы бассейн). Айды зерттеушілер арасында бұл алапқа ресми емес "Шиллер айналы жазығы" деген атау берілген.

Спутник кратерлері

Спутник кратерлері – негізгі кратердің жанында орналасқан, сол кратермен бірдей атаумен бірге қосымша бас әріппен берілген шағын кратерлер (егер осы кратерлердің пайда болуы негізгі кратердің пайда болуына тәуелсіз болса да). ШиллерЕндікБойлықДиаметріА47.18° Оңт.37.65° Бат.10.9 кмБ48.87° Оңт.39.15° Бат.17.2 кмС55.37° Оңт.49.31° Бат.45.04 кмД55.08° Оңт.49.36° Бат.9.4 кмЕ54.59° Оңт.48.8° Бат.7.93 кмF50.66° Оңт.42.99° Бат.12.74 кмG51.24° Оңт.38.3° Бат.8.72 кмH50.6° Оңт.37.74° Бат.72.44 кмJ49.64° Оңт.36.69° Бат.9.16 кмK46.7° Оңт.38.77° Бат.10.25 кмL47.12° Оңт.40.23° Бат.10.25 кмM48.22° Оңт.41.26° Бат.8.76 кмN53.63° Оңт.41.98° Бат.6.24 кмP53.58° Оңт.43.66° Бат.6.03 кмR52.25° Оңт.45.87° Бат.7.87 кмS54.95° Оңт.40.42° Бат.21.22 кмT50.77° Оңт.41.29° Бат.6.1 кмW54.47° Оңт.40.97° Бат.15.57 км