Анри Барбюс: Француз жазушысы және Бірінші дүниежүзілік соғыстың куәсі
Henri Barbusse
Анри Барбюс – француз жазушысы, журналист, ақын (1873-1935). Бірінші дүниежүзілік соғыс романдары, «От астында» шығармасы, саяси көзқарастары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз жазушысы (1873–1935)
French author (1873–1935)
Анри Барбюс (17 мамыр 1873 – 30 тамыз 1935) – француз романисі, әңгімеші, журналист, ақын және саяси белсенді. Ол әдеби мансабын 1890 жылдары символизм ақыны ретінде бастады, кейін неонатурализм романисі ретінде жалғастырды. 1916 жылы ол өзінің тәжірибесіне негізделген «От астында» (Under Fire) романын жариялады, ол Бірінші дүниежүзілік соғыс туралы жазылған туындылардың алғашқыларының бірі болып саналады және «Жоғалған ұрпақ» қозғалысын бастаған жұмыс ретінде танылады. Роман осы қозғалыстың келешек жазушыларына, әсіресе Эрнест Хемингуэй мен Эрих Мария Ремаркқа зор әсер етті. Барбюс 1910–1939 жылдардағы маңызды француз жазушыларының бірі саналады, ол соғыс естеліктерін моральдық және саяси ойлармен ұштастырды. Соғыстан кейінгі жылдары оның туындылары айқын саяси бағытқа ие болды, ол Франция Коммунистік партиясының мүшесі болды. Ол 1935 жылы қайтыс болды және Мәскеу процестері мен нацистік-советтік келісім сияқты оқиғаларды көре алмады. Ол Альберт Эйнштейннің өмір бойына досы болды.
Henri Barbusse (ɑ̃ʁi baʁbys; 17 May 1873 – 30 August 1935) was a French novelist, short story writer, journalist, poet and political activist. He began his literary career in the 1890s as a Symbolist poet and continued as a neo Naturalist novelist; in 1916, he published Under Fire, a novel about World War I based on his experience which is described as one of the earliest works of the Lost Generation movement or as the work which started it; the novel had a major impact on the later writers of the movement, namely on Ernest Hemingway and Erich Maria Remarque. Barbusse is considered as one of the important French writers of 1910–1939 who mingled the war memories with moral and political meditations. In years following the war, his work acquired a definite political orientation; he became a member of the French Communist Party He died in 1935 and didn't see the events that followed, like the Moscow trials and the Nazi Soviet pact. He was a lifelong friend of Albert Einstein.
Ерте өмір және мансап
Француз әкесі мен ағылшын анасының ұлы Барбюс 1873 жылы Францияның Аньер-сюр-Сен қаласында дүниеге келді. Кішкентай қалада өскенімен, ол 1889 жылы 16 жасында Парижге кетіп, 1895 жылы "неосимволист" деп танылатын "Моурнерс" (Pleureuses) атты өлеңдер жинағын жариялады. 1908 жылы Барбюс "Төңкеріс" (L'Enfer) романын жазды, онда ол пансионатта тұратын жас париждіктің өмірін бейнелейді. Ол қабырғасындағы тесіктен басқа тұрғындардың өмірін бақылайды, соның ішінде туу, өлім, адалдық және лесбияндық сияқты жайттарды көреді. Роман сол кездегі қалыпты моральдық шекараларды бұзғандықтан және тыйым салынған тақырыптарды қозғағандықтан көп дау тудырды. Армиядан үш рет шығарылған Барбюс 17 ай бойы соғыста қызмет етті, 1915 жылдың қарашасына дейін өкпе зақымдануы, шаршау және дизентерия салдарынан кеңсе қызметіне ауысты. 1915 жылдың 8 маусымында оған батылдығы үшін Croix de guerre ордені табысталды.
The son of a French father and an English mother, Barbusse was born in Asnières sur Seine, France in 1873. Although he grew up in a small town, he left for Paris in 1889, at age 16. In 1895, he published a poetry collection Mourners (Pleureuses), which is sometimes identified as "neo Symbolist". In 1908, Barbusse wrote a novel Hell (L'Enfer), in which he described a life of a young Parisian who lives in a boarding house and spies through a hole in his wall on the other boarders and sees birth, death, adultery and lesbianism. The novel produced controversy because of breaking taboos and crossing conventional moral boundaries of the time; Invalided out of the army three times, Barbusse would serve in the war for 17 months, until November 1915, when he was permanently moved into a clerical position due to pulmonary damage, exhaustion, and dysentery. On 8 June 1915, he is awarded the Croix de guerre with citation.
Саяси және мәдени қызмет
1918 жылдың қаңтар айында ол Франциядан Мәскеуге көшіп келді, онда ресейлік әйелге үйленді және большевиктер партиясына қосылды. Оның "Clarté" романы армияда қызмет етіп жүрген кеңсе қызметкерінің империалистік соғыстың қылмыс екенін түсіне бастауы туралы. Владимир Ленин бұл роман Францияда цензураланғанын айтқан. Ресей революциясы Барбюсстің өмірі мен шығармашылығына зор әсер етті. 1923 жылы ол Франция коммунистік партиясына қосылып, кейіннен Кеңес Одағына қайта оралды. Оның кейінгі еңбектері, "Интеллектуалдарға манифест" ("Elevations") (1930) және басқалары, көбірек революциялық ұстанымды көрсетеді. Олардың ішінде 1921 жылғы "Le Couteau entre les dents" ("Тіс арасындағы пышақ") Барбюсстің большевизм мен Қазан революциясына қосылғанын көрсетеді. Барбюс Совет Ресейінің туылуын "әлем тарихындағы ең ұлы және ең әдемі құбылыс" деп сипаттады. "Адбистік жарық" (1919) кітабы және "Күрескен адамның сөздері" (1920) мақалалар жинағы капитализмді құлатуға шақыруды қамтиды. 1925 жылы Барбюс "Шынжырлар" кітабын жариялады, онда тарихты адамдардың азаптауларының үзілмейтін тізбегі және олардың бостандық пен әділдік үшін күресі ретінде көрсетеді. "Қырғыншылар" атты публицистикалық кітабында Балқан елдеріндегі Ақ террорды әшкерелейді. 1927 жылы Барбюс Мәскеуде өткен Кеңес Одағының достары конгресіне қатысты. Ол Империалистік соғысқа қарсы дүниежүзілік конгресті (Амстердам, 1932) басқарды және 1933 жылы құрылған Соғыс пен фашизмге қарсы дүниежүзілік комитеттің төрағасы болды. Сонымен қатар, ол Халықаралық жастар конгресінің (Париж, 1933) және Мәдениетті қорғау үшін жазушылардың халықаралық конгресінің жұмысына қатысты. Бұған қоса, 1920-1930 жылдары ол "Monde" (1928–1935) журналын басқарды. Сондай-ақ, ол 1926 жылдан 1929 жылға дейін "l'Humanité" күнделікті газетінің әдеби редакторы болды.
In January 1918, he left France and moved to Moscow, where he married a Russian woman and joined the Bolshevik Party. His novel, Clarté, is about an office worker who, while serving in the army, begins to realize that the imperialist war is a crime Vladimir Lenin commented that this novel was censored in France. The Russian Revolution had significant influence on Barbusse's life and work. He joined the French Communist Party in 1923 and later traveled back to the Soviet Union. His later works, Manifeste aux Intellectuels (Elevations) (1930) and others, show a more revolutionary standpoint. Of these, the 1921 Le Couteau entre les dents (The Knife Between My Teeth) marks Barbusse's siding with Bolshevism and the October Revolution. Barbusse characterized the birth of Soviet Russia as "the greatest and most beautiful phenomenon in world history". The book Light from the Abyss (1919) and the collection of articles Words of a Fighting Man (1920) contain calls for the overthrow of capitalism. In 1925, Barbusse published Chains, showing history as the unbroken chain of suffering of people and their struggle for freedom and justice. In the publicistic book The Butchers, he exposes the White Terror in the Balkan countries. In 1927, Barbusse participated in the Congress of Friends of the Soviet Union in Moscow. He led the World Congress Against Imperialist War (Amsterdam, 1932) and headed the World Committee Against War and Fascism, founded in 1933. He also took part in the work of the International Youth Congress (Paris, 1933) and the International Congress of Writers in Defense of Culture. Additionally, in the 1920s and 1930s, he edited the periodicals Monde (1928–1935) He was also literary editor for the daily newspaper l'Humanité from 1926 to 1929.
Өлім
Мәскеуде Сталиннің екінші өмірбаянын жазып жатқанда Барбюс пневмониямен ауырып, 1935 жылдың 30 тамызында қайтыс болды. 1942 жылы жарық көрген "Мен мұны өз көзіммен көрдім" атты соғыс куәгерлерінің естеліктерінен құралған жинақтың алғы сөзінде Льюис Ганнет былай деп жазды: "Біз осы соғыс туралы келесі ондаған жылдар бойы естиміз және оқимыз. Оның Толстойлары, Барбюстері, Ремарктері және Хемингуэйлері кім болатынын ешкім әлі болжамдай алмайды". Анри Барбюс саябағы – бұрынғы Исси сарайының орны.
While writing a second biography of Stalin in Moscow, Barbusse fell ill with pneumonia and died on 30 August 1935. In the foreword to I Saw It Happen, a 1942 collection of eyewitness accounts of the war, Lewis Gannett wrote: "We shall be hearing and reading of this war for decades to come. No one of us can yet guess who will be its Tolstoys, its Barbusses, its Remarques and its Hemingways". The parc Henri Barbusse was the site of the Château d'Issy.