Кіріспе
2004 жылы 24 тамыздағы түнде Мәскеу, Ресейдегі Домодедово халықаралық әуежайынан ұшып шыққан екі ішкі рейстік жолаушылар ұшағында жарылғыш құрылғылар жарылып, екі ұшақ та қирады және олардың барлық 90 жолаушысы қаза тапты. Кейінгі тергеулер нәтижесінде бұл жарылыстарға екі шешен әйел-қарақшының кінәлі екені анықталды, ал осы шабуылдың жауапкершілігін кейін шешен көтерілісінің жетекшісі де мойындады.
On the night of 24 August 2004, explosive devices were detonated on board two domestic passenger flights that had taken off from Domodedovo International Airport in Moscow, Russia, causing the destruction of both aircraft and the loss of all 90 people on board them. Subsequent investigations concluded that two Chechen female suicide bombers were responsible for the bombings, which were also later claimed by the leader of the Chechen insurgency.
Volga-AviaExpress 1303 рейсі
Ең бірінші "Волга АвиаЭкспресс" 1303 рейсі, Ту-134 ұшағы, тіркеу нөмірі RA 65080, 1977 жылдан бері пайдалануда болған. Ұшақ Мәскеуден Волгоградқа бағыт алған. Ол 2004 жылғы 24 тамызда Домодедово халықаралық әуежайынан сағат 22:30-да ұшып қозғалды. Ұшақпен байланыс 22:56-да Мәскеудің оңтүстік-шығысындағы Тула облысының үстінен ұшып бара жатқанда үзілді. Ұшақтың қалдықтары бірнеше сағаттан кейін жерден табылған. Ұшақта 34 жолаушы және 9 экипаж мүшесі болды. Олардың барлығы апатта қаза тапты. Ұшу тіркегіштер апат орнынан табылды. Ұшу деректерін жазу құрылғысы ұшақтың ешқандай ерекшеліксіз ұшқанын көрсетті, содан кейін ұшақтың оң жағындағы 19-қатарда болған, жоғары энергиялы оқиғаның болуын тіркеді. Екі тіркегіш те осы оқиғадан кейін 2-3 секунд ішінде жазуды тоқтатты. Осыдан кейін, белгісіз уақыт өткен соң, сол жерде фюзеляж бөлінді.
"Сибирь әуекомпаниясының" 1047 рейсі
Бірінші апаттан бірнеше минут өткен соң, 2004 жылдың 24 тамызында сағат 21:35-те Домодедово халықаралық әуежайынан ұшқан "Сибирь әуежолдарының" 1047 рейсі радардан жоғалып, құлады. 1982 жылдан бері пайдалануда болған, RA 85556 тіркелген Tu-154 ұшағы Мәскеуден Сочиге бағыт алған еді. Ресейлік "Интерфакс" ақпарат агенттігінің атын атамаған үкіметтік дереккөзінің мәліметінше, ұшақ Ростов облысының үстінен ұшып бара жатқанда, сағат 22:59-да ұрлау туралы ескерту берген. Бірақ кейіннен бұл ұшақтың авариялық белгісі (ELT) екені анықталды және 1047 рейсінің экипажы ұшақ радардан жоғалғанға дейін ешқандай қауіп туралы хабардар болған жоқ. 2004 жылдың 17 қыркүйегінде чечен сепаратистерінің веб-сайттарында жарияланған ашық хатында чечендік майдан командирі Шамил Басаев жарылыстарға жауапкершілікті өз мойнына алды. Ол сондай-ақ Исламбули бригадасының мәлімдемесін жоққа шығарды. Бұл жарылыстар 2004 жылдың ақпан айында Мәскеу метросында болған және 41 адамның өмірін қиған шабуылдан кейін орын алды, ал көп ұзамай Ресейде басқа да қайғылы шабуылдар болды: 2004 жылдың 31 тамызында Мәскеу метро стансасында 10 адам қаза тапты, содан кейін 2004 жылдың 1 қыркүйегінде Бесландағы кешірімсіз оқиға басталды, оның салдарынан 335-тен астам адам, олардың көпшілігі балалар қаза тапты.
Тұтқындалу және сот
2004 жылдың 24 тамызында бомбалаушыларды полиция капитаны Михаил Артамонов қару-жарақ іздеу және жеке басын анықтау үшін әуежайда тоқтатты. Оларды екі ер адам сүйемелдеді. Төртеуі Махачкаладан Мәскеуге ұшып келді. Прокуратураның мәліметінше, Артамонов оларды тексермеген, содан кейін ол қылмыстық немқұрайлылыққа айыпталды. 2005 жылдың 30 маусымында ол немқұрайлылық жасағаны үшін кінәлі деп танылып, жеті жылға бас бостандығынан айырылды. Сот үкіміне шағым түсірілгеннен кейін, сот оның жазасын алты жылға қысқартты. Тергеушілердің мәліметінше, билет сатушы Армен Аратюнянға екі әйелге дұрыс құжаттарын тексермей-ақ билет сату үшін шамамен 140 евро пара берілген. Аратюнян сондай-ақ Джебирхановаға билетті тексеруші Николай Коренковқа 25 евро төлеп, тиісті құжаттары болмастан ұшуға көмектесті. 2005 жылдың 15 сәуірінде Аратюнян мен Коренков пара алғаны және бергені үшін кінәлі деп танылды. Олар қоныс колониясында 1,5 жылға сотталды (қоныс колониясындағы сотталғандар стандартты колониядағы адамдарға қарағанда көбірек құқықтар мен жеңілдіктерге ие). Қайтыс болған жолаушылардың 21 туысы жолаушыларды тексеруге жауапты ZAO East Line Aviation Security қауіпсіздік компаниясына қарсы азаматтық талап арыз берді. Олар әрбір зардап шеккен адамға 3 000 000 рубль (шамамен 86 600 евро немесе 115 000 АҚШ доллары) өтемақы талап етті. Бұл іс бойынша сот процесі 2007 жылдың 22 ақпанында Волгоградта басталды. Қауіпсіздік компаниясы зиянды өтеу үшін жауапты емес екенін, ал бомбалауды ұйымдастырған адамдар жауапты екенін мәлімдеді. Азаматтық істі қарастырып жатқан сот қылмыстық тергеудің жай-күйі туралы ақпарат алу үшін прокуратураға сұрау жіберді. 2006 жылдың 26 қыркүйегінде тергеу мерзімсіз тоқтатылды. Іс бойынша тергеушінің мәліметінше, әуежайдағы жанкештілерге көмектескен адамдар Чечняда қаза тапқан, бомбалауды жоспарлаған адамдар анықталмаған (бомбалауды ұйымдастыруға жауапкершілікті өз мойнына алған Шамил Басаев та қаза тапқан), сондықтан күдіктілердің болмауына байланысты тергеу тоқтатылды. 2009 жылға дейін бұл азаматтық іс сотта қаралып жатты. Басқа жолаушылардың туыстары да Ресейдің Ішкі істер министрлігіне, S7 Airlines және екі сақтандыру компаниясы – Ingosstrakh және ОАО Afes-ке зиянды өтеу үшін талап арыз берді (талапкерлердің ешқайсысы жауапкершілікті мойындамады). 2007 жылдың 21 қазанында сот соңғы іс бойынша S7 Airlines компаниясын зиянды өтеуге жауапты деп тапты және олар құрбанның туысына 250 000 рубль (шамамен 7 000 евро) төлеуі керек деп шешті, бұл талапкерлердің сұраған сомасының шамамен 10 пайызын құрады. 2008 жылдың 27 мамырында S7 компаниясының алғашқы шағымы сот тарапынан қабылданбады. 2009 жылдың сәуірінде S7 жаңа шағымдауға ие болды және үкім күшін жойды. Жолаушының туыстары бұл шешімге қарсы шағымдады, бірақ олардың шағымы 2009 жылдың тамызында қабылданбады. Олар жоғары сотқа шағымдануды жоспарлап отыр.