Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Манитобаның Жасыл партиясы (GPM) – 1998 жылдың 11 қарашасында құрылған, Канаданың Манитоба провинциясындағы жасыл саяси партия. Партия Канаданың Жасыл партиясынан заңды түрде тәуелсіз, бірақ бірнеше жыл бойы оның көптеген мүшелері 1996 жылы құрылған Манитобадағы Канаданың Жасыл партиясына да мүше болған (екі ұйым 2005 жылдың мамыр айында бөлінді). GPM 2003 жылғы сайлаудан бастап 2023 жылғы Манитобаның жалпы сайлауына дейін дауыс саны және кандидаттар саны бойынша Манитобадағы төртінші үлкен партия болып сақталды.
The Green Party of Manitoba ('GPM') is a green provincial political party in Manitoba, Canada, founded on November 11, 1998. The party is legally autonomous from the Green Party of Canada, though for several years many of its members also belonged to the Green Party of Canada in Manitoba, a federal organization established in 1996 (the two organizations were separated in May 2005). The GPM has maintained a position as the fourth largest party in Manitoba since the 2003 election until the 2023 Manitoba general election, both in the number of votes received and candidates run.
Тарих
GPM Манитоба тарихындағы тұңғыш "Жасыл партия" емес. Бұрынғы Жаңа демократ Ник Тернет 1989 жылы Виннипегте "Жасыл партия" құрып, сол жылғы қалалық сайлауда оның туымен кандидаттарды тікелей ұсынды. Тернет НДП-ның сол қанатынан шыққан адам болған және 1980-ші жылдары партияның орталық саясатына қарсы болған. Оның "Жасыл партиясы" бірнеше прогрессивтік және экологиялық мәселелерді қолдады, сондай-ақ қазіргі GPM-нен де солшыл жаққа қарай болды. Партияның ешбір кандидаты сайланбады, және партия провинциялық деңгейде кандидаттарды тікелей ұсынған емес. Тернет GPM-мен байланысы жоқ, бірақ соған қарсы да шыққан жоқ. Ал қазіргі партияны 1998 жылдың қараша айында Виннипегтегі сайлау реформасын жақтаушы Крис Биллоус, Канаданың Жасыл партиясының көмегімен құрды. Биллоус, Эймонд Тупин және болашақ провинциялық лидер Маркус Букарт 1998 жылдың тамызында Виннипегте Канаданың Жасыл партиясының ұлттық конвенциясын өткізді.
The GPM is not the first "Green Party" in Manitoba history. Former New Democrat Nick Ternette established a "Green Party" in Winnipeg in 1989, and fielded candidates under its banner in that year's municipal elections. Ternette was from the left wing of the NDP, and opposed the party's centrist direction in the 1980s. His "Green Party" supported several progressive and environmental causes, and was further to the left than is the current GPM. None of its candidates were elected, and the party never ran candidates at the provincial level. Ternette is not affiliated with the GPM, although neither has he opposed it. The current party was established by Winnipeg electoral reform activist Chris Billows in November 1998, with the assistance of the Green Party of Canada. Billows, Eymond Toupin, and future provincial leader Markus Buchart hosted the Green Party of Canada's national convention in Winnipeg in August 1998.
Саясат
GPM саясаты көбінесе прогрессивті болып табылады. Партияның негізгі назары қоршаған орта мәселелеріне, жерді және жаңартылмайтын табиғи ресурстарды сақтауға бағытталған. Ол Виннипег маңындағы "қалалық кеңею" туралы алаңдаушылық білдірді, Манитобаның коммерциялық шошқа шаруашылығы секторында реформа жасауға шақырды және жалпы алғанда, шағын фермерлік мүдделердің корпорацияларға қарағандағы құқықтарын қолдайды. GPM сондай-ақ аборт және бір жынысты некелер сияқты әлеуметтік мәселелерде либералды көзқарастарды қолдайды және салауатты өмір салты мен аурудың алдын алуға баса назар аудара отырып, қолжетімді мемлекеттік денсаулық сақтауды жақтайды. Партия еңбек қорғау заңдарын фермерлерге де қолдануды және Манитобаның стандартты жұмыс аптасын 40 сағаттан 32 сағатқа дейін қысқартуды қолдайды. Ол толық жұмыспен қамтуды да қолдады және Гари Доуэрдің NDP үкіметін Гари Филмонның бұрынғы консервативтік үкіметі жасаған әлеуметтік жәрдемақыны қысқартуды кері қайтаруға бармағаны үшін сынады.
The GPM's policies are generally progressive. The party is primarily focused on environmental issues, and promotes the conservation of land and non renewable natural resources. It has expressed concern about "urban sprawl" in Winnipeg's suburbs, has called for reform in Manitoba's commercial hog sector, and generally supports the rights of small farming interests over corporations. The GPM also favours liberal positions on social issues such as abortion and same sex marriage, and promotes accessible public health care with emphasis on healthy lifestyles and illness prevention. The party supports the extension of labour protection laws to farm workers and a reduction of Manitoba's standard work week from 40 to 32 hours. It has also endorsed full employment, and has criticized Gary Doer's NDP government for not reversing welfare cutbacks enacted by the previous Tory government of Gary Filmon.
2016 жылғы платформа
GPM 2016 жылдың 5 сәуірінде «Тұрақты Манитобаны құру» атты 2016 жылғы сайлау бағдарламасын жариялады. Құжатта Манитоба үшін кепілді жылдық кіріс енгізу, тоннасына 50 долларлық көміртегі салығы, ақысыз қоғамдық көлік, сондай-ақ Energy East мұнай құбырына қарсылық таныту сияқты міндеттемелер көзделген.
The GPM released its 2016 election platform, entitled "Building a Sustainable Manitoba", on April 5, 2016. The document included promises to introduce Guaranteed Annual Income to Manitoba, a $50/tonne carbon tax, fare free transit, and oppose the Energy East pipeline, among other items.
General election Leader Candidates Seats +/ % Votes Position Parliamentary status 1999 Markus Buchart 0.20% 973 5th 2003 0.96% 3,792 4th 2007 Andrew Basham 1.34% 5,586 4th 2011 James Beddome 2.52%10,886 4th 2016 5.22%22,282 4th 2019 6.24% 27,450 4th 2023 Janine Gibson 0.80% 3,618 5th
GPM 1999 жылғы провинциялық сайлауда алты үміткерді тіркеді және Виннипег қаласының Вулсли округінде ең жақсы нәтижесін көрсетті, онда бұрынғы танымал Жаңа демократ Филис Аббе 386 дауыс алды. Партияның бұрынғы жетекшісі Маркус Бухарт премьер-министр Гэри Филмонға қарсы Тюкседо округінде бақ сынасып, 126 дауыс жинады. Партия провинция бойынша сайлауға қатысқандардың 0,2% дауысын алды. 2003 жылғы сайлауда GPM он төрт үміткерді тіркеді. Бухарт Вулслиде 1193 дауыс (19,5%) алып, Жаңа демократ Роб Альтемейерге қарсы екінші орынға ие болды. GPM жалпы алғанда, дауласқан округтерде 4,08% дауыс алды. 2005 жылғы 13 желтоқсанда өткен, консервативті бағытталған Форт-Уайт округіндегі қосымша сайлауда GPM үміткері Шелах Пиззи Аллен 1,77% дауыс жинады. 2007 жылғы сайлауда GPM он бес үміткерді тіркеді. Олардың барлығы 1,33% дауыс алды, ал дауласқан сайлау округтерінде бұл көрсеткіш 5,5% құрады. Жасыл партия үміткерлері Вулслиде 12,32% (2-орын), Лорд Робертсте 8,46%, Сент-Бонифасте 7,76%, Форт-Ружде 6,38% дауыс алды және Миннедосада үшінші орынға ие болды. 2011 жылы GPM провинция бойынша 32 үміткерді тіркеді және провинция бойынша сайлауға қатысқандардың 2,52% немесе 10 886 дауысын алды, сондай-ақ дауласқан округтердегі дауыстардың 4,56% жеңіп алды. Партия жетекшісі Джеймс Беддом Вулсли округінде 19,64% дауыспен екінші орын алды, ал тағы тоғыз үміткер әртүрлі округтерде либералды кандидаттардан озып үшінші орынға ие болды. 2016 жылы партия 2011 жылғы көрсеткіштен екі есеге жуық дауыс жинап, тарихында алғаш рет жалпы дауыстың 5% шегінен асты. Жасыл партия үміткерлері дауласқан округтерде дауыстардың орташа есебімен 9,14% алды. Вулслиде Дэвид Никкарц 35,94% дауыс алып, ұзақ жылдар бойы NDP депутаты Роб Альтемейерді жеңіп алуға 500 дауыс жетпей қалды. Беддом, партияның әлі де жетекшісі, Форт Гарри Ривервьюде 18,77% дауыс алып, бұл көрсеткіш осы округтегі бұрынғы сайлаудан 14 пайыздық тармаққа артық. Жасыл партия сондай-ақ Жанин Гибсонмен Ла Верендриде, Майк Уричукпен Морден Винклерде және Стейси О'Ниллмен Мидлендте екінші орын алды, бұл оларға консервативті партияның жеңіске жеткен округтерінде NDP және либералды кандидаттардан озуға мүмкіндік берді. 2019 жылы Беддомның басшылығымен партия алғаш рет 40-тан астам округте үміткерлерін тіркеді. Жасыл партия жалпы дауыстың 6% астам бөлігін алды, ал дауласқан округтерде бұл көрсеткіш орташа есеппен 8,25% құрады. Осыған қарамастан, ешбір жасыл партия үміткері сайланбады және партия тек үш округте екінші орын алды (Морден Винклер Майк Урчикпен, Вулсли Дэвид Никарцпен және Черепаха тауы Дэвид М. Нойфельдпен), бұл Жаңа демократиялық партияның көрсеткіші жақсарғаннан туындады. 2022 жылы Беддом GPM жетекшісі лауазымынан кететінін мәлімдеді. 2023 жылғы наурыз айында ол Жанин Гибсонмен ауыстырылды, бұл сол жылғы провинциялық сайлауға дайындық шарасы болды. Жасыл партия үлкен сәтсіздікке ұшырады, тек 13 үміткерді тіркеді – бұл 1999 жылдан бері ең аз көрсеткіш (олардың алғашқы сайлауы) және жалпы дауыс санының 1% төмен алды, сондай-ақ 2003 жылғыдан да аз дауыс жинады. Партия ешқандай округте үшінші орыннан жоғары шықпады және тек бір округте үшінші орынға ие болды, онда үштен астам кандидат болды: Портж-ла-Прейри, онда Аришья Аггарвал соңғы орынды иеленген либералды кандидаттан 65 дауысқа озып кетті.
The GPM ran six candidates in the provincial election of 1999, and scored its best result in the Winnipeg riding of Wolseley, where Phyllis Abbé, also a prominent former New Democrat, received 386 votes. Former party leader Markus Buchart ran against Premier Gary Filmon in the riding of Tuxedo, and received 126 votes. The party received 0.2% of all votes cast in the province. The GPM ran fourteen candidates in the 2003 election. Buchart received 1193 votes (19.5%) in Wolseley, placing second against New Democrat Rob Altemeyer. The GPM as a whole received 4.08% of the vote in the ridings that it contested. In the December 13, 2005, by election held in the strongly conservative Fort Whyte constituency, GPM candidate Shelagh Pizey Allen garnered 1.77% of the vote. The GPM ran fifteen candidates in the 2007 election. The fifteen captured 1.33% of the vote, or 5.5% in the electoral divisions that were contested. The Green candidates received 12.32% in Wolseley placing second, 8.46% in Lord Roberts, 7.76% in St. Boniface, 6.38% in Fort Rouge, and third place in Minnedosa ahead of the Liberal Party of Manitoba. In 2011, the GPM ran 32 candidates across the province and took 2.52% of the vote province wide, or 10,886 votes, and won 4.56% of votes in ridings they contested. Party leader James Beddome placed second in the Wolseley constituency with 19.64% of the vote, while nine other candidates placed third in various ridings ahead of Liberal candidates. In 2016, the party more than doubled its total votes from 2011, breaching the 5% total vote threshold for the first time in its history. Green candidates won an average of 9.14% of the vote in ridings they constested. In Wolseley, David Nickarz would take 35.94% of the vote and come within 500 votes of unseating longtime NDP MLA Rob Altemeyer. Beddome, still the party's leader, would take 18.77% of the vote in Fort Garry Riverview, an increase of 14 percentage points for the Greens over the previous election in that riding. The Greens also came in second in La Verendrye with Janine Gibson, Morden Winkler with Mike Urichuk and Midland with Stacy O'Neill finishing ahead of NDP and Liberal candidates in ridings easily won by the Progressive Conservatives. In 2019, still under Beddome's leadership, the party ran candidates in over 40 ridings for the first time ever. Greens took over 6% of the total vote, an average of 8.25% in the ridings they contested. Despite this, no Green was elected and the party finished second in only three seats (Morden Winkler with Mike Urchik, Wolseley with David Nickarz, and Turtle Mountain with David M. Neufeld), largely due to an improved performance by the New Democratic Party. In 2022, Beddome announced he was stepping down as leader of the GPM. He was replaced by Janine Gibson in March 2023, ahead of that year's provincial election. The Greens suffered a major setback, running only 13 candidates — the fewest since 1999, their first election — and receiving less than one percent of the total vote, and fewer raw votes than they did in 2003. The party did not finish ahead of third in any ridings, and finished third in just one riding where there were more than three candidates: Portage la Prairie, where Arishya Aggarwal finished 65 votes ahead of the last place Liberal candidate.