Кіріспе
Николае Малаха (22 желтоқсан 1884 [е.с. 10 желтоқсан 1884] – 1965) – румын инженері және өнеркәсіпші.
Өмірбаян
Хуши қаласында грек тегінен шыққан отбасында туған Малакса, Яссыда (Яссы университеті) және Карлсруэде (Политехникалық университет) инженерлік білім алды. Өмірінің соңына таман, ұзақ уақыт Коммунистік партияның мүшесі болған, кейін коммунистік режимнің құрбаны болған румын зиялысы Петре Пандреа, Малаксаның өмірбаянына қатысты, жаулық сезіммен жазған естеліктерін жазды. Онда ол Малаксаның әкесі жас кезінде қайтыс болғанын, Николайдың университетке анасы мен әпкесі тапқан ақшаға оқып жүргенін айтады. Пандрея Малаксаны "анасының баласы" деп атады және бұл оның мінезін қалыптастырды деп дәлелдеді. Сонымен қатар, инженер бітіргеннен кейін және отбасының қалауына қарсы, ажырасып кеткен әйелге үйленді (ол оның алғашқы бизнес серіктестерінің біріне тұрмысқа шыққан). Малакса Румыния теміржол компаниясына құрылыс инженері болып қосылды. Осылайша, Малакса жөндеуден өткен теміржол көлігін қайта жаңғыртты, оны он есеге инвестиция құйып, мемлекетке қайтадан сатып жіберді. Time журналының хабарлауынша, Малакса "бірнеше ақшадан қару-жарақ фабрикаларының тізбегіне және Румынияның ең ірі темір зауытындағы серіктестікке қол жеткізді". 1930 жылдардың аяғында Малакса зауыттары бу локомотивтерін, дизельдік локомотивтерді, пойыздарды, жылжымалы құрамды, болат құбырларды жаппай өндірді және Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы ең ірі өнеркәсіптік топтардың бірі болды және сол кезеңде Румын темір жолдарына жабдықтардың негізгі жеткізушісі болды. Малакса өзінің бірнеше локомотив дизайнында инновациялық шешімдерді қолданды (локомотив дизайнында - Георгий Константинескудің соника теориясы негізінде әзірлегендері; фабрика дизайнында - Хория Креангамен бірлесе отырып). Решицада күшті қатысуы арқылы Румынияның болат өнеркәсібінің көп бөлігіне ие болған ол Ford Motor Company Румыния бөлімшесінің төрағасы және сол кезде Румыниядағы ең бай адам болған. Малакса билікшіл патша Кароль II-ге жақын болған. Аристид Бланк пен Макс Аушниттпен бірге ол патшаның камарильясында болған ірі бизнесмендердің бірі болды (Ұлттық қайта өрлеу майданы қараңыз); осындай саяси байланыстар оның табысы ішінара мемлекетпен келісілген жеңілдіктермен қамтамасыз етілді дегенді білдірді. Пандреаның айтуынша, Малакса мемлекеттік қызметкерлерді оған артықшылықты несие беру үшін манипуляциялауды әдетке айналдырған, бұл оның Карольдің әрекеттерін қолдауға деген қызығушылығын түсіндірді. 1939 жылы Кэролдың ұлы Майкл Лулу Малаксамен (Николае қызы) қарым-қатынаста болған деген хабар тарады. Петре Пандрея сонымен қатар 17 жасқа толғаннан кейін, қыз Лулуды Карол өзінің Luceafărul яхтасында зорлаған деп мәлімдеді. Осыдан кейін оның әкесі араласып, оны достарынан алып тастап, Парижге оқуға жіберді. Ол өзінің өнеркәсіптік империясын екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Рейхсверкеге қызмет етуге мәжбүр етті. 1940 жылы Карол биліктен құлағаннан кейін, Малакса бұған дейін зорлық-зомбылық жасаған деген айыппен қысқа уақытқа түрмеге жабылды және әсіресе соңғысы құрған Ұлттық легионерлік мемлекет бойынша. 1941 жылдың қаңтар айында көтеріліс және погромда Гвардия Малаксаның қару-жарағын, сондай-ақ оның үйін (цитадельге айналдырылып, румын армиясының шабуылына ұшырады) қолданды. Нәтижесінде ол Иоан Антонеску үкіметінің сотына тартылды. Ол кезде тәуелсіз премьер Николае Радеску өркендеген Румыния Коммунистік партиясымен қақтығысқа түсті, ал оның жақтастарына жиі сөйлеген сөздерін ұйымдасқан жұмысшылар бұзған. Сол жылдың мамыр айында ол құлатылған Николае Радескумен кездесіп, оған коммунистікке қарсы "Лучеафărul" атты журнал шығаруға ақша берді (оның редакторы философ Мирча Элиаде болды). Оның темір гвардияны қолдауына қатысты айыптаулармен қатар, ол Румыниядағы соңғы жылдары Румыния Коммунистік партиясымен ынтымақтасқан деп мәлімделген. 1953 жылдың қаңтарында ЦРУ-ның баяндамасында ол "қаржылық акула", "жеке себептермен ортаға қарсы екі жаққа да ойнайтын" және "Румыниядағы ең опасыз адам" деп аталды. 1955 жылы Малакса Аргентинаға сапармен барғанда, Иммиграциялық және натурализациялық қызмет оның қайта кіру рұқсатын қысқа уақытқа тоқтатты. Екі айып та Демократиялық партияның саясаткерлері Рихард Никсонның 1962 жылы Калифорния губернаторы сайлау науқаны кезінде Никсон мен Малакса арасындағы достық пен іскерлік байланыстарға назар аударғаннан кейін тағы да айтылды. Үкіметтік тергеу айыптауларды жоққа шығарды, бірақ 1979 жылы оның нацистік про-өткенін The Washington Post тағы да тергеді (ол Малаксаға жақын жоғары американдық шенеуніктердің жасырын әрекеттерге қатысқандығын мәлімдеді). Малаксаның коммунизмге қатысты күдігі, Маккартизм дәуірінде Радескумен ерте жоққа шығарылған, 1958 жылы АҚШ Өкілдер палатасының Иммиграция тақырыбы бойынша төменгі комиссиясымен тергелді және ол Коммунистік партияның басшыларына, мысалы Ана Паукерге жолдаған сыйлықтарға байланысты болды. Малакса бұл сыйлықтар оның отбасының Америкаға қауіпсіз өтуін қамтамасыз ету үшін жіберілгенін айтып өзін қорғады. Американдық азаматтыққа түсуге ешқашан өтініш бермеген Малакса Нью-Джерсидегі үйінде қайтыс болды.