Ричард Вурмбранд: Құдайға адал қызметкердің өмірі мен күресі
Richard Wurmbrand
Рихард Вурмбранд: Румыниялық лютеран ділдары, коммунизмге қарсы күрескен, түрмеде азап көрген, еврейлерді құтқарған батыр. Өмірі мен қызметі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Румын лютеран діни қызметкері (1909–2001)
Romanian Lutheran priest (1909–2001)
Ричард Вурмбранд, сонымен қатар Николай Ионеску (24 наурыз 1909 – 17 ақпан 2001) – румын евангелистік лютеран діни қызметкері және еврей тегінен шыққан профессор. Ол он жыл бұрын христиан дініне келген болатын, 1948 жылы коммунизм мен христиандықтың үйлеспейтінін жария етті. Вурмбранд Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бомбалау шабуылдарынан қорғаныш алатын жерлерде уағыз айтып, еврейлерді құтқарып қалды. Ол Румынияның коммунистік режимі тарапынан түрмеге қамалып, азапқа ұшырады, ол елде дінсіздік саясатын ұстанып келді. Жалпы он төрт жыл түрмеде отырғаннан кейін, ол 10 000 долларға босатылды. Румыниядағы әріптестері оған елден шығып, өзіне қауіпсіз жағдайда діни бостандық үшін жұмыс істеуге кеңес берді. Норвегия мен Англияда біраз уақыт өткізген соң, ол және оның әйелі Сабина, ол да түрмеде отырған, Америкаға көшіп, қалған өмірін өз нанымы үшін қуғынға ұшыраған христиандарға көмектесуге арнады. Ол 18-нен астам кітап жазды, ең танымалдары – «Христос үшін азапталғандар» және «Мәскеудің (атеистік) Киелі кітабына жауап». Оның еңбектерінің әртүрлі нұсқалары 65-тен астам тілге аударылған.
Richard Wurmbrand, also known as Nicolai Ionescu (24 March 1909 – 17 February 2001) was a Romanian Evangelical Lutheran priest, and professor of Jewish descent. In 1948, having become a Christian ten years before, he publicly said Communism and Christianity were incompatible. Wurmbrand preached at bomb shelters and rescued Jews during World War II. He experienced imprisonment and torture by the Communist regime of Romania, which maintained a policy of state atheism. After serving a total of fourteen years, he was ransomed for $10,000. His colleagues in Romania urged him to leave the country and work for religious freedom from a location less personally dangerous. After spending time in Norway and England, he and his wife Sabina, who had also been imprisoned, emigrated to America and dedicated the rest of their lives to publicizing and helping Christians who are persecuted for their beliefs. He wrote more than 18 books, the most widely known being Tortured for Christ and Answer to Moscow's (Atheist) Bible. Variations of his works have been translated into more than 65 languages.
Ерте өмір
Вурмбранд 1909 жылы Бухарест қаласында еврей отбасында төрт ұлдың ең кішісі ретінде дүниеге келді. Ол отбасымен бірге Стамбул қаласында қысқа уақыт тұрды, 9 жасында әкесі қайтыс болды, ал Вурмбрандтар 15 жасында Румынияға оралды. Жасөспірім шағында ол Марксизмді оқу үшін Мәскеуге жіберілді, бірақ келесі жылы жасырын түрде елге қайтып келді. Siguranţa Statului (құпия полиция) оны қуалай бастады, тұтқындап, Дофтана түрмесіне қамады. Туған еліне оралған кезде Вурмбранд Коминтерннің маңызды агенты, жетекшісі және координаторы болды, тікелей Мәскеуден жалақы алатын. Басқа румын коммунистері сияқты, ол бірнеше рет тұтқындалып, сотталып, қайта босатылды. 1936 жылдың 26 қазанында Сабина Остерге үйленді. 1941 жылы ұлдары Майкл дүниеге келді. Вурмбранд пен оның әйелі (достары Бинцея деп білген) 1938 жылы румын христиан ағаш шебері Кристиан Вольфкестің куәлігі арқасында христиан дініне көшті; олар Англиялық шіркеудің еврей халқы арасындағы миссиясына (CMJ UK) қосылды. Вурмбранд екі рет диплом алды – алғашқысы Англиялық, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Лютеран дін қызметкері. 1944 жылы Кеңес Одағы коммунистік режим құрудың алғашқы қадамы ретінде Румынияны басып алғанда, Вурмбранд румын отандастары мен Қызыл Армия әскерлеріне қызмет етуді бастады; Румыния Социалистік Республикасы мемлекеттік атеизм доктринасын ұстанды. Үкімет шіркеулерді бақылауға тырысқанда, ол дереу халқына "жер асты" миссиясын бастады. Вурмбранд өзінің еліндегі жалғыз лютеран семинариясында профессор болып жұмыс істеді. Зейнетке шыққан лютеран дін қызметкері болғанымен, Вурмбранд көптеген конфессиялардың христиандарымен жұмыс істегендіктен, діни келісімділікке ұмтылды. Вурмбранд шіркеу басшыларының жиналысында үкіметтің шіркеулерді бақылауын айыптап, батыл сөз сөйлегені үшін есімдеріне қалды. 1948 жылдың 29 ақпанында діни қызметке бара жатқанда тұтқындалды.
Wurmbrand, the youngest of four boys, was born in 1909 in Bucharest in a Jewish family. He lived with his family in Istanbul for a short while, his father died when he was 9, and the Wurmbrands returned to Romania when he was 15. As an adolescent, he was sent to study Marxism in Moscow, but returned clandestinely the following year. Pursued by Siguranţa Statului (the secret police), he was arrested and held in Doftana Prison. When returning to his mother country, Wurmbrand was already an important Comintern agent, leader, and coordinator directly paid from Moscow. Like other Romanian Communists, he was arrested several times, then sentenced and released again. He married Sabina Oster on 26 October 1936. Their son Michael was born in 1941. Wurmbrand and his wife (known as Bintzea to her friends) converted to Christianity in 1938 due to the witness of Christian Wolfkes, a Romanian Christian carpenter; they joined the Anglican Church's Ministry among Jewish people (CMJ UK). Wurmbrand was ordained twice—first as an Anglican, then, after World War II, as a Lutheran priest. In 1944, when the Soviet Union occupied Romania as the first step to establishing a communist regime, Wurmbrand began a ministry to his Romanian countrymen and to Red Army soldiers; the Socialist Republic of Romania had a doctrine of state atheism. When the government attempted to control churches, he immediately began an "underground" ministry to his people. Wurmbrand was a professor in the only Lutheran seminary in his country. Though a devout Lutheran priest, Wurmbrand was highly ecumenical in that he worked with Christians of many denominations. Wurmbrand is remembered for his courage in standing up in a gathering of church leaders and denouncing government control of the churches. He was arrested on 29 February 1948, while on his way to a Divine Service.
Түрмеге қамау
Вурмбранд, ол Питешти, Крайова, Герла, Дунай – Қара теңіз каналы, Вакарешти, Малмайсон, Клуж және соңында Джилавадағы түрмелерден өтті, онда үш жыл жалғыздық камерада отырды. Бұл камера жер астында он екі фут тереңдікте, жарық пен терезесіз болды. Қоршаған ортада дабылсыздық сақталды, себебі күзетшілердің өзінің аяқ киімдерінің табанына мата тігіп киген. Кейін ол, санасын сақтау үшін күндіз ұйықтап, түнде оянып, ойын және жанын жаттықтырғанын, әр түн сайын уағыз дайындап айтқанын еске алды. Оның керемет жады болғандықтан, ол 350-ден астам уағызды есінде сақтай алды, олардың бір бөлігін 1969 жылы жарық көрген «Жалғыздық камерада Құдаймен» атты кітабына қосты. Кейін ол, осы уақыттың бір бөлігінде, түрмедегі басқа тұтқындармен қабырғаға Морзе кодымен хабарласып тұрғанын жазды. Осылайша ол физикалық жарықтың жоқтығына көңіл бөлмей, түрмедегі әріптестері үшін «күннің нұры» болып қала берді. Вурмбранд 1956 жылы сегіз жарым жылдық жазадан кейін босатылды. Оған уағыз айтпау туралы ескертілді, бірақ ол жер асты шіркеуіндегі қызметін жалғастырды. 1959 жылы ол қайтадан тұтқындалып, 25 жылға сотталды. Түрмеде оны ұрып-сапқылап, азаптады. Ол, физикалық азаптаулардың арасында мүкіс ету, өртеу және үлкен мұздатқышқа қамау болғанын айтты. Оның денесі өмірінің соңына дейін азаптың іздерін сақтап қалды. Мысалы, ол кейін аяқтарын ұрып, етін жұлып алғанын, келесі күні сүйекке дейін соққанын, осы ауыртпалықты сөзбен жеткізу мүмкін емес екенін айтты. Бірінші тұтқындалуы кезінде Вурмбрандтың қолдаушылары оның жай-күйі туралы ақпарат ала алмады; кейін олар түрме жазбаларында жалған есім қолданылғанын, осылайша оның қайда екенін ешкім анықтай алмағанын білді. Сабинаны іздеп келген құпия полиция қызметкерлері босатылған тұтқындар болып көрінді. Олар күйеуінің жерленгенін айтты. Екінші рет тұтқындалған кезде оның әйелі Сабинаға оның қайтыс болғаны туралы ресми хабарлама берілді, бірақ ол оған сенбеді. Сабинаның өзі 1950 жылы тұтқындалып, үш жыл бойы арнада еңбек етіп жазасын өтеді. Сабинаның осы кезең туралы автобиографиялық еңбегі «Пастордың әйелі» деп аталады. Олардың жалғыз ұлы, Михай, сол кезде жас ересек, әкесі саяси тұтқын болғандықтан үш жоғары оқу орнынан шығарылды; Румыния армиясында міндетті әскери қызметтен қашу үшін Норвегияға көшіп кетуге рұқсат алуға тырысуы сәтсіз аяқталды. Ол жер асты шіркеу басшыларының ықпалымен қуғынға ұшыраған шіркеудің дауысы болуға көндірілді. Ол ескертулер мен өлім қаупіне қарамастан, өмірінің қалған бөлігін осы мақсатқа арнады. Ол румындық христиан ақыны Косташе Иоанидтің досы болды.
Wurmbrand, who passed through the penal facilities of Pitești, Craiova, Gherla, the Danube–Black Sea Canal, Văcărești, Malmaison, Cluj and ultimately Jilava, where he spent three years in solitary confinement. This confinement was in a cell twelve feet underground, with no lights or windows. There was no sound because even the guards wore felt on the soles of their shoes. He later recounted that he maintained his sanity by sleeping during the day, staying awake at night, and exercising his mind and soul by composing and then delivering a sermon each night. Due to his extraordinary memory, he was able to recall more than 350 of those, a selection of which he included in his book With God in Solitary Confinement, which was first published in 1969. During part of this time, he later wrote about communicating with other inmates by tapping out Morse code on the wall. In this way he continued to "be sunlight" to fellow inmates rather than dwell on the lack of physical light. Wurmbrand was released from his first imprisonment in 1956, after eight and a half years. Although he was warned not to preach, he resumed his work in the underground church. He was arrested again in 1959 and sentenced to 25 years. During his imprisonment, he was beaten and tortured. He stated that his physical torture included mutilation, burning and being locked in a large frozen icebox. His body bore the scars of physical torture for the rest of his life. For example, he later recounted having the soles of his feet beaten until the flesh was torn off, then the next day beaten again to the bone, claiming there were not words to describe that pain. During his first imprisonment, Wurmbrand's supporters were unable to gain information about him; later they found out that a false name had been used in the prison records so that no one could trace his whereabouts. Members of the Secret police visited Sabina posing as released fellow prisoners. They claimed to have attended her husband's funeral. During his second imprisonment, his wife Sabina was given official news of his death, which she did not believe. Sabina herself had been arrested in 1950 and spent three years in penal labour on the canal. Sabina's autobiographical account of this time is titled The Pastor's Wife. Their only son, Mihai, by then a young adult, was expelled from college level studies at three institutions because his father was a political prisoner; an attempt to obtain permission to emigrate to Norway to avoid compulsory service in the Romanian army was unsuccessful. He was convinced by underground church leaders to leave and become a voice for the persecuted church. He devoted the rest of his life to this effort, despite warnings and death threats. He was a friend of Costache Ioanid, the Romanian Christian poet.
Жетістіктері, ықпалы және өлімі
Вурмбранд Норвегияға, Англияға, содан кейін АҚШ-қа саяхат жасады. 1966 жылдың мамыр айында ол Вашингтонда, АҚШ Сенатының Ішкі қауіпсіздік жөніндегі кіші комитеті алдында куәлік берді. Телекамералардың алдында көйлегін шешіп, азаптаудан қалған іздерін көрсеткен бұл куәлігі оны көпшілік назарына түсірді. Ол «Жер асты шіркеуінің дауысы» деп танылып, коммунистік елдерде христиандарды қудалауды жария етуде үлкен еңбек етті. Ол Карл Маркстің сатанист екенін көрсететін дәлелдер жинады. 1967 жылдың сәуір айында Вурмбрандтар «Коммунистік әлемге Иса» ұйымын құрды, кейіннен оны «Шейіттердің дауысы» деп атады. Бұл ұйым бастапқыда коммунистік елдерде қуғынға ұшыраған христиандармен және олар үшін жұмыс істеді, бірақ кейіннен басқа аймақтарда, әсіресе мұсылман әлемінде қуғынға ұшыраған сенушілерге көмектесу үшін қызметін кеңейтті. 1990 жылы ол әйелімен бірге 25 жылдан кейін алғаш рет Румынияға оралды. «Шейіттердің дауысы» Бухарест қаласында баспахана мен кітап дүкенін ашты. Бухаресттің жаңа мэрі бұрынғы диктатор Николае Чаушеску сарайының ішінде кітаптарды сақтауға арналған орын ұсынды, онда ол жылдар бойы тұтқын ретінде дұға етіп, туған жеріне қызмет етуді армандаған. Вурмбранд дерлік барлық конфессияның жергілікті дін қызметкерлерімен уағыз айтты. Вурмбранд ағылшын тілінде 18 кітап, ал румын тілінде тағы да бірнеше кітап жазды. Оның ең танымал кітабы – «Христос үшін азапталған», ол 1967 жылы жарық көрді. Ол көптеген кітаптарында коммунизмге қарсы өте батыл және қатаң пікір білдірді, бірақ тіпті оны азаптағандарға да үміт пен мейірімділікпен қарады, «адамдарға олар қазіргідей емес, болашақта қалай болатынындай қарауға болады. Мен де біздің қуғыншыларымызда болашақ Пауылдың елшісін және Филиппідегі түрме бастығын, соңынан сенуші болған адамды көре аламын». Вурмбранд соңғы рет Калифорния штатының Палос-Вердес қаласында тұрды. Ол 2001 жылдың 17 ақпанында Калифорния штатының Торранс қаласындағы ауруханада 91 жасында қайтыс болды. Оның әйелі Сабина 2000 жылдың 11 тамызында, алты ай бұрын қайтыс болған еді. 2006 жылы «Mari Români» сауалнамасы бойынша ол ең ұлы румындардың арасында бесінші орынды иеленді.
Wurmbrand travelled to Norway, England, and then the United States. In May 1966, he testified in Washington, D. C., before the U. S. Senate's Internal Security Subcommittee. That testimony, in which he took off his shirt in front of TV cameras to show the scars of his torture, brought him to public attention. He became known as "The Voice of the Underground Church", doing much to publicise the persecution of Christians in Communist countries. He compiled circumstantial evidence that Karl Marx was a Satanist. In April 1967, the Wurmbrands formed Jesus to the Communist world, later renamed Voice of the Martyrs, an interdenominational organisation working initially with and for persecuted Christians in Communist countries, but later expanding its activities to help persecuted believers in other places, especially in the Muslim world. In 1990, he and his wife returned to Romania for the first time in 25 years. The Voice of the Martyrs opened a printing facility and bookstore in Bucharest. The new mayor of Bucharest had offered a storage space for the books under former dictator Nicolae Ceaușescu's palace, where he had spent years in confinement, praying for a ministry to his homeland. Wurmbrand engaged in preaching with local ministers of nearly all denominations. Wurmbrand wrote 18 books in English and others in Romanian. His best known book, titled Tortured for Christ, was published in 1967. In several of them, he wrote very boldly and emphatically against Communism, yet he maintained a hope and compassion even for those who tortured him by "looking at men not as they are, but as they will be I could also see in our persecutors. a future Apostle Paul [and] the jailer in Philippi who became a convert." Wurmbrand last lived in Palos Verdes, California. He died at the age of 91 on 17 February 2001 in a hospital in Torrance, California. His wife, Sabina, had died six months earlier on 11 August 2000. In 2006, he was voted fifth among the greatest Romanians according to the Mari Români poll.
Видео түсіру
Мәсіх үшін азап шеккендер – Докудрама. Ричард және Сабина Вурмбранд – деректі DVD. Torchlighters: Ричард Вурмбрандтың өмірі – 8-12 жастағы балаларға арналған анимациялық DVD. Мәсіх үшін азап шеккендер – Нацистік жылдар – Докудрама.
Tortured for Christ – Docudrama. Richard and Sabina Wurmbrand – documentary DVD. Torchlighters: The Richard Wurmbrand Story – animated DVD for children 8–12. Tortured for Christ The Nazi Years – Docudrama.
Пайдаланған дереккөздер
Вурмбранд, Ричард (1967). Мәсіх үшін азапталды. "Тірі құрбандық" кітап компаниясы.
Wurmbrand, Richard (1967). Tortured for Christ. Living Sacrifice book co.