Эверсон ісі: Діңгелек және дін бостандығы конституциялық қағидалары
Everson v. Board of Education
Everson ісі (1947) АҚШ Жоғарғы Сотының дін мен мемлекеттің айрылысы туралы маңызды шешімі. Бірінші түзетудің діни бейтараптық қағидасы штаттарға да қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эверсон мен Білім беру кеңесінің ісі, 330 U.S. 1 (1947), АҚШ Жоғарғы Сотының штат заңдарына Бірінші түзетудің дін құруға тыйым салатын бабын қолданған маңызды шешімі болды. Осы шешімге дейін «Конгресс дін орнатуға қатысты заң шығармайды» деген бап тек федералды үкіметке ғана шектеулер қойды, ал көптеген штаттар әлі де белгілі бір діни конфессияларға заңнамалық немесе нақты артықшылықтар беріп келді. Бұл Бірінші түзетудің дін құруға тыйым салатын бабын он төртінші түзетудің заң алдында теңдік құқығы арқылы штаттарға міндетті ететін алғашқы Жоғарғы Сот ісі болды. Іс Нью-Джерси штатының салық төлеушісі тарапынан штаттың салық қаржысымен қаржыландырылатын мектеп округіне қарсы қозғалды. Округ мемлекеттік және жеке мектептерге бару үшін қоғамдық көлікпен жүретін оқушылардың ата-аналарына ақшалай көмек берді. Салық төлеуші жеке діни мектептерге баратын балаларға берілген ақшалай көмек штаттың дінге қолдау көрсетуге қарсы конституциялық тыйымын бұзады және салық төлеушілердің ақшасын осы мақсатта пайдалану заң алдында теңдік құқығын бұзады деп мәлімдеді. Сот судьялары Нью-Джерси штатының саясаты дінге қолдау көрсету болып табылады ма, деген мәселеде екіге бөлінді. Көпшілік пікір бойынша, ақшалай көмектер «діни қызметтен бөлек және одан анық айырылған», сондықтан конституцияны бұзбайды. Алайда, Конституция үкімет пен дін арасында қатаң ажыратуды талап етеді дегенге келісетін және келіспейтін судьялардың барлығы да осы мәселеге қатысты қатаң пікір білдірді. Олардың күшті пікірлері кейінірек қабылданған сот шешімдеріне жол ашты, олар бірлесіп дін мәселелеріне қатысты заңнама, мемлекеттік білім беру және басқа да саясаттағы маңызды өзгерістерге әкелді. Арч Р. Эверсон, Юинг қалашығының салық төлеушісі, штаттық конституциялық негізде сотқа шағым түсірді. Сотқа шағым түскен кезде дін құруға тыйым салатын бап әлі штаттарға қатысты емес еді. Эверсон Жоғарғы Сотта қараған алғашқы іс, ол штат заңына қарсы дін құруға тыйым салатын бапты күшін жойды. Осы мәселені шешуде Жоғарғы Сот дін құруға тыйым салатын бапты он төртінші түзетудегі заң алдында теңдік құқығы арқылы штаттарға қатысты деп шешті. Нью-Джерси Жоғарғы Соты бұл ереже штат конституциясының жеке және діни мектептерге қаржы жұмсауға қатысты заң шығарушы биліктің шектеуін бұзады деп тапты. Бұл шешім Нью-Джерсидің апелляциялық сотымен, содан кейін штаттың жоғарғы сотымен қайта қарастырылды. Эверсон АҚШ Жоғарғы Сотына шағым түсірді, ол істі тек федералдық құқық негізінде қарады.
Everson v. Board of Education, 330 U. S. 1 (1947), was a landmark decision of the United States Supreme Court that applied the Establishment Clause of the First Amendment to state law. Before this decision, the clause, which states, "Congress shall make no law respecting an establishment of religion", imposed limits only on the federal government, while many states continued to grant certain religious denominations legislative or effective privileges. It was the first Supreme Court case incorporating the Establishment Clause of the First Amendment as binding upon the states through the Due Process Clause of the Fourteenth Amendment. The case was brought by a New Jersey taxpayer against a tax funded school district that provided reimbursement to parents of both public and private school students taking the public transportation system to school. The taxpayer contended that reimbursement given for children attending private religious schools violated the constitutional prohibition against state support of religion, and the use of taxpayer funds to do so violated the Due Process Clause. The Justices were split over the question whether the New Jersey policy constituted support of religion, with the majority concluding that the reimbursements were "separate and so indisputably marked off from the religious function" that they did not violate the constitution. Both affirming and dissenting Justices, however, were decisive that the Constitution required a sharp separation between government and religion, and their strongly worded opinions paved the way to a series of later court decisions that taken together brought about profound changes in legislation, public education, and other policies involving matters of religion. Arch R. Everson, a taxpayer in Ewing Township, filed a lawsuit on state constitutional grounds. The Establishment Clause was not yet incorporated when the lawsuit was filed. Everson was to become the first Establishment Clause challenge against a state law heard by the Supreme Court. In deciding this case, the Supreme Court would hold that the Establishment Clause was made applicable to the states by the Due Process Clause of the Fourteenth Amendment. The New Jersey Supreme Court held that the provision violated the state constitution's purpose restriction on the legislative power to authorize spending for private and parochial schools. After this decision was reversed by the New Jersey Court of Errors and Appeals, then the state's highest court, Everson appealed to the US Supreme Court which decided the case on federal grounds only.
Жоғарғы Сот
1947 жылдың 10 ақпанында штат заңын қолдайтын 5–4 дауыспен шешім шығарылды. Бұл шешім алғаш рет Құрылыс бөлімінің штаттарға да қолданылатынын растады. Сондай-ақ, бұл жоғары соттың Құрылыс бөлімін түсіндіруге жасаған алғашқы әрекеті ретінде тарихқа іріккен.
The 5–4 decision upholding the state law was handed down on February 10, 1947. The decision was the first to hold that the Establishment Clause was applicable against the states. It is also remembered as the first Supreme Court case to attempt an explanation of the Establishment Clause.
Көпшілік пікір
Сот төрешісі Хьюго Блэк жазған көпшілік пікірде Жоғарғы Сот мемлекеттік заң конституциялық тұрғыдан қабылданды деп шешті, себебі заңның "қоғамдық мақсаты" – діни мектеп оқушыларына қауіпсіз көлікпен қамтамасыз ету еді. Соттың Бірінші түзетуді түсіндіруі кең болды және ол келесі ондаған жылдар бойы Соттың құқықтық практикасын басшылыққа алатын болды. Артур Э. Сазерленд кіші оны «американдық шіркеу және мемлекет заңдарының ең ықпалды жарияланымдарының бірі» деп атады. Блэктің тілі кең ауқымды болды:
In a majority opinion written by Justice Hugo Black, the Supreme Court ruled that the state bill was constitutionally permissible because the law had a "public purpose" to provide safe transportation to parochial school students. The interpretation given by the Court to the Establishment Clause was broad and would guide the Court's jurisprudence for decades to come. Arthur E. Sutherland Jr. called it "the most influential single announcement of the American law of church and state". Black's language was sweeping:
Бірінші түзетудегі «дін құру» ережесі кем дегенде мынаны білдіреді: Не мемлекет, не Федералдық үкімет шіркеу құра алмайды. Олар бір дінді, барлық діндерді қолдауға немесе бір дінді екіншісінен жоғары қоюға бағытталған заңдар қабылдамайды. Олар ешкімді өз еркіне қарсы шіркеуге баруға немесе одан алыс болуға, сондай-ақ, кез келген дінге сенуін немесе сенбеуін мойындауға мәжбүрлей алмайды. Ешкімді діни сенімдері немесе сенімсіздіктері үшін, шіркеуге қатысуы немесе қатыспауы үшін жазалауға болмайды. Кез келген діни қызметті немесе мекемені, олардың атауына қарамастан, немесе дінді үйрету немесе оны практикалау үшін қандай да бір мөлшерде салық салуға болмайды. Не мемлекет, не Федералдық үкімет ашық немесе жасырын түрде кез келген діни ұйымдардың немесе топтардың ісіне араласа алмайды, және керісінше. Джефферсонның сөздерімен айтқанда, дін құруға қарсы ереже «Шіркеу мен мемлекеттің арасына қабырға тұрғызуға» бағытталған еді. Бұл өте ықпалды тұжырым тек Джеймс Мэдисонның «Діни салықтарға қарсы меморандум және наразылық» және Томас Джефферсонның «Дін бостандығы туралы Вирджиния заңы» негізіндегі тарихи талдаумен қолдау тапты. Дін бостандығының ең маңызды шарты – оны мемлекет тарапынан қолдаусыз және басқа да араласуларсыз сақтау. Өйткені ол осы секулярлық негізге келгенде, ол жоғалып кетеді.
The 'establishment of religion' clause of the First Amendment means at least this: Neither a state nor the Federal Government can set up a church. Neither can pass laws which aid one religion, aid all religions or prefer one religion over another. Neither can force nor influence a person to go to or to remain away from church against his will or force him to profess a belief or disbelief in any religion. No person can be punished for entertaining or professing religious beliefs or disbeliefs, for church attendance or non attendance. No tax in any amount, large or small, can be levied to support any religious activities or institutions, whatever they may be called, or whatever form they may adopt to teach or practice religion. Neither a state nor the Federal Government can, openly or secretly, participate in the affairs of any religious organizations or groups and vice versa. In the words of Jefferson, the clause against establishment of religion by law was intended to erect "'a wall of separation between Church and State." This highly influential dictum was supported only by a historical analysis based on James Madison's Memorial and Remonstrance Against Religious Assessments and Thomas Jefferson's Virginia Statute for Religious Freedom. The great condition of religious liberty is that it be maintained free from sustenance, as also from other interferences, by the state. For when it comes to rest upon that secular foundation it vanishes with the resting.
"Бірін-бірі бөлетін қабырға": дінге ешқандай көмек жоқ
Эверсон Жоғарғы Соттың дін мен мемлекетті бөліс принципін мемлекеттік шіркеу құрудан гөрі кең ауқымда түсіндіретінін растады. "Бөліс қабырғасы" – ел құрылған кезден бері дінге мемлекеттік көмек көрсетуге тыйым салатын қағида. Дін мен мемлекетті бөліс принципі бойынша, мемлекет ешқандай діни іс-әрекеттерді, мекемелерді, олардың аталуына немесе дінді үйрету мен практикалау формасына қарамастан, қолдауға мемлекеттік қаражат жұмсауға құқығы жоқ.
Everson confirmed that the Supreme Court would interpret the Establishment Clause to protect against more than the establishment of a state church. The "wall of separation" was a principle of the founding age that prohibited any government aid to religion. The Establishment Clause would not allow any public spending "to support any religious activities, or institutions whatever they may be called, or whatever form they may adopt to teach or practice religion".
"Мемлекеттік мақсат": жанама пайда
Эверсон студенттердің көлік шығындарын өтеудің конституциялық екенін растады, себебі бағдарламаның қоғамдық мүддеге қызмет ету мақсаты болған. Соттың пікірінше, мемлекеттік қаражатты "дін оқытуға немесе оны практикалауға" пайдалануға болмайды. Әділет Блэк Кокран Луизиана штатының Білім беру басқармасына қарсы ісіне сілтеме жасап, "балалардың зайырлы білім алу мүмкіндігін қамтамасыз етуге бағытталған заңның қоғамдық мақсаты жоқ деп айтуға қазір тым кеш" деп жазды. Бөлінген пікір Лимон тестінің негізін салды, ол басты нәтиже және артық араласу критерийлерін енгізді.
Everson upheld the constitutionality of reimbursing the students transportation costs because the program had a public welfare purpose. The Court said that public funds could not be used "to teach or practice religion." Citing Cochran v. Louisiana State Board of Education, Justice Black wrote that it was "too late to argue that legislation intended to facilitate the opportunity of children to get a secular education serves no public purpose". The divided opinion laid the groundwork for the Lemon test which would add the primary effect and excessive entanglement criteria.