Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1964 жылдан 1970 жылға дейін Ливан президенті Шарль Хелу (شارل الحلو; 25 қыркүйек 1913 – 7 қаңтар 2001) – ливандық саясаткер және Ливан президенті қызметін 1964 жылдан 1970 жылға дейін атқарған.
President of Lebanon from 1964 to 1970
Charles Helou (شارل الحلو; 25 September 1913 – 7 January 2001) was a Lebanese politician and President of Lebanon from 1964 to 1970.
Ерте өмір және білім
1913 жылы 25 қыркүйекте Бейрутта туған Хелу Баабдадан шыққан ықпалды марониттік отбасының мүшесі болды. 1929 жылы Бейруттегі Сент-Жозеф университетін үздік бітіріп, 1934 жылы заң мамандығын аяқтады. Хелу мансабының алғашқы жылдарында француз тіліндегі "L'Eclair du Nord" газетінде журналист болып жұмыс істеді. Ол сондай-ақ жақын досы Мишель Чихаға тиесілі "Le Jour" француз күнделікті газетінің саяси редакторы қызметін атқарды. 1936 жылы Пьер Джемайел және тағы үш адаммен бірге Катаеб (Фалангістер) партиясын құру арқылы саясатқа алғаш рет қадам басты. Бірақ, кейін Джемайелмен туған даулар Хелудың партиядан шығуына себеп болды.
Born in Beirut on 25 September 1913, Helou was the scion of a powerful Maronite family from Baabda. He graduated with honours from St. Joseph's University in Beirut in 1929, and went on to complete a law degree in 1934. Helou worked in his early years as a journalist at the French language newspaper L'Eclair du Nord. He was also at one time the political editor of Le Jour, a French daily newspaper owned by his close friend Michel Chiha. In 1936, he made his first foray into politics, when he joined with Pierre Gemayel and three others in launching the Kataeb (Phalangist) Party. Differences with Gemayel later led Helou to quit the party, however.
Мансап
Хеллудың алғашқы үкіметтік тағайындамасы 1947 жылы Ватиканға елші болып тағайындалуы болды. 1949 жылы Израильдің Ливанның тәуелсіз аумағынан шығуы үшін Израильдің дипломатиялық жеңілдіктер алуға тырысқан Израиль/Ливан қару тоқтату келіссөздеріне қатысты. Кейін ол әділет және денсаулық сақтау министрі (1954–1955 жж.) және білім министрі (1964 ж.) қызметін атқарды. Бастапқыда Хеллудың саяси байланыстары болмағандықтан, ол Ливанды біріктіре алатын көшбасшы ретінде көрінді және 1964 жылы Ұлттық жиналыс оны Фуад Чехабтың орнына президенттікке сайлады. Чехаб пен Ливан премьер-министрі Рашид Карами арасындағы одақ көп ұзамай Карамидың Ливан үкіметінде тиімді бақылау орнатуына әкелді. Хеллу 1963 жылы Палестинаны зерттеу институтын құрып, жұмысын бастады. Хеллу үшін ең алдымен туындаған маңызды мәселе – Израильдің Иордан өзенін бұрып алуы болды. Хеллу президенттігіндегі еңсерілген экономикалық өсім Ливанда мәдени және өмір салтының гүлденген дәуірін тудырды (мүмкін, осының нәтижесінде Бейрут «Шығыстың Парижі» деп, ал Ливан «Шығыстың Швейцариясы» деп аталды). Алайда, бұл кезең 1966 жылғы Intra Bank дағдарысымен және Ливанның араб-израиль қақтығысына қатысудан қашып құтылу мүмкіндігінің азаюымен де сүйемелдеді. 1967 жылғы Алты күндік соғыс Ливандағы конфессиялық қарым-қатынастарды шиеленістірді. Көптеген мұсылмандар Ливанның араб соғысына қосылуын қаласа, көптеген христиандар қатысудан бас тартуды жөн көрді. Хеллу Ливанды, қысқа мерзімді әуе шабуылынан басқа, қақтығысқа тартылмауына қол жеткізді, бірақ туындаған шиеленісті басу мүмкін емес екенін түсінді. 1968 жылғы парламент сайлауы елдегі поляризацияның күшеюін көрсетті, екі ірі коалиция құрылды: бірі – араб ұлтшылдығын жақтаған Рашид Карами басқарыса, екіншісі – батысты жақтаған, бұрынғы президент Камиль Шамун, Пьер Джемайель және Реймонд Эдде бірлесіп басқарды. Екеуі де үлкен жетістіктерге қол жеткізіп, 99 орынның 30-ын жеңіп алды. Сонымен қатар, елдің оңтүстігінде қарулы палестиналық жасақтардың болуы үкіметтік билікке қарсы шықты, ал Ливан армиясы мен Палестина Азат ету ұйымы (ПАҰ) арасындағы қақтығыстар жиіледі. Хеллу ұзақ уақыт бойы олардың талаптарына қарсы тұрды, бірақ 1969 жылы, әскери жолмен бүліктерді тоқтатуға сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, ол ақыры оларға мойын бұйырды, палестиналық жасақтар өздерінің операцияларын Израилға қарсы шекарадан тыс шабуылдармен шектейді және Ливан үкіметіне қарсы шығуды тоқтатады деп үміттенді. Бірақ соғыс одан әрі күшейді. 1970 жылы Хеллу Элиас Саркисті өзінің ізбасары ретінде жақтады, бірақ ол Ұлттық жиналыста Сулейман Франгиеге бір дауыспен жеңіліп қалды. Басқа бұрынғы президенттерден айырмашылығы, Хеллу зейнетке шыққаннан кейін саяси аренадан шығып кетті. Ол қайырымдылықпен айналысып, қарт адамдарға тегін ыстық тамақ ұсынатын бірнеше мейрамхана ашты.
Helou's first governmental appointment was as ambassador to the Vatican in 1947. In 1949 he took part in the Israel/Lebanese armistice negotiations where Israel tried to gain diplomatic concessions in exchange for the Israeli withdrawal from Lebanese Sovereign territory. He later served in the Cabinet as minister of justice and health (1954–1955) and as minister of education (1964). Initially, Helou's lack of political affiliation gave him the appearance of a leader able to unite Lebanon and he was chosen to succeed Fuad Chehab as president by the National Assembly in 1964. The alliance between Chehab and Lebanese prime minister Rashid Karami, a staunch Arab nationalist, soon left Karami in effective control of the Lebanese government. Helou founded and launched the Institute for Palestine Studies in 1963. The most pressing issue that was first to cause problems for Helou was the Israeli diversion of the Jordan River. The impressive economic growth that characterized Helou's presidency translated into a cultural and lifestyle belle époque in Lebanon (perhaps this gained the name for Beirut as the 'Paris of the Orient' and Lebanon as the 'Switzerland of the East'). However this period was also partly marred by the Intra Bank crisis of 1966 and Lebanon's increasing inability to avoid involvement in the Arab–Israeli conflict. The Six Day War of 1967, strained sectarian relations in Lebanon. Many Muslims wanted Lebanon to join the Arab war effort, while many Christians wished to eschew participation. Helou managed to keep Lebanon from entanglement, apart from a brief air strike, but found it impossible to put the lid on the tensions that had been raised. Parliamentary elections in 1968 revealed an increasing polarization in the country, with two major coalitions, one pro Arab Nationalism, led by Rashid Karami and the other pro Western, led jointly by former President Camille Chamoun, Pierre Gemayel and Raymond Eddé, both made major gains and won 30 of the 99 seats each. In addition, government authority was challenged by the presence of armed Palestinian guerrillas in the south of the country, and clashes between the Lebanese army and the Palestine Liberation Organization (PLO) became increasingly frequent. For a long time, Helou resisted their demands, but in 1969, after failing to end the rebellion militarily, he finally gave in, hoping that the Palestinian guerrillas would confine their operations to cross border attacks against Israel and would stop challenging the Lebanese government. As it turned out, the clashes only intensified. In 1970, Helou endorsed Elias Sarkis as his chosen successor, but the latter lost the election in the National Assembly by one vote to Suleiman Frangieh. Unlike other former presidents, who remained politically active after retirement, Helou faded from the scene. He was involved in a philanthropic venture, founding a number of restaurants to provide free hot meals to elderly people.
Жеке өмір
1952 жылы ол Ливан француз мандатының президенті болған Петро Традидің қызы Нина Традиға үйленді. Ол заң оқыған кезеңде Петро Тради оның ұстазы болған. Тради Ливандағы алғашқы әйел заңгерлердің бірі еді.
In 1952, he married Nina Trad, niece of Petro Trad, who served as President of the French Mandate of Lebanon and under whom he had studied law. Trad was one of the first women lawyers in Lebanon.
Өлім
2001 жылы 7 қаңтарда Хелю жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол 87 жасқа толып еді.
Helou died of a heart attack on 7 January 2001. He was 87.