Кіріспе

Ливан президенті 1952-1958 жылдары, Бейрут қаласында орналасқан стадион.

Камиль Нимр Шамъун ОМ, ОНК (كميل نمر شمعون, Камил Шамъун; 3 сәуір 1900 – 7 тамыз 1987) – Ливанның президенті қызметін атқарған ливандық саясаткер. Ол Ливан азаматтық соғысының (1975–1990 жылдар) көп бөлігінде елдің маңызды христиан лидерлерінің бірі болды.

Алғашқы жылдар және білім

Камиль Нимр Шамун 1900 жылғы 3 сәуірде Дейр әл-Камарда белгілі маронит отбасында дүниеге келді. Ол Сент-Джозеф университетінен заң мамандығы бойынша білім алды және 1937 және 1943 жылдары қайта сайланды. Франциядан тәуелсіздік күресінің батыры болған ол 1943 жылғы 11 қарашада тұтқындалып, Рашая қамалында он бір күнге қамалды. Ол Бишара әл-Хури мен Риад әл-Солхпен бірге болды, олар жаңа республиканың бірінші президенті және премьер-министрі болып сайланды. Көпшілік наразылықтың нәтижесінде 22 қарашада олар босатылып, ол күн Ливанның тәуелсіздік күні ретінде тойланады. Шамун 1947 және 1951 жылдары парламентке (сол кезде Ұлттық Ассамблея деп аталған) қайта сайланды. Алайда, ол 1944 жылдан 1946 жылға дейін Ұлыбританияда, ал одан кейін Біріккен Ұлттар Ұйымында елші қызметін атқарғандықтан, көбінесе қатыспады. 1946 жылғы желтоқсаннан 1947 жылғы маусымға дейін ол қаржы министрі болды.

Төрағалық

1952 жылы президент Бешара әл-Хури сыбайлас жемқорлық айыптарына байланысты отставкаға кетуге мәжбүр болғанда, Шамун оның орнына сайланды. Шамунның президенттігі кезінде Ливан экономикасы, әсіресе құрылыс, банк және туризм салаларында өркендеді. Ол 1954 жылы акционерлік қоғамдарды құру туралы заңды және 1956 жылы банктік құпиялылық туралы заңды қабылдады. Бұл Ливан азаматтық соғысы (1975–1990) кезінде болды, онда Шамун және оның партиясы партияның әскери құрамы – «Тайгерлер» (араб тілінде «нимр» – жолбарыс деген мағынаны білдіреді) арқылы қатысты. Соғыстың басында ол негізінен христиан саясаткерлер мен партияларынан құралған «Ливан майданының» құрылуына көмектесті. Оның біріккен әскерлері, «Катаб» партиясының басымдығымен, «Ливан күштері» (ЛК) деп танылды. Шамун 1976–1978 жылдары «Ливан майданының» төрағасы болды. 1976 жылы ол Рашид Карами үкіметінде қорғаныс министрі болды. 1976 жылғы Бейруттен келген дипломатиялық депешада АҚШ-тың арнайы өкілі Л. Дин Браун былай деді: «Фрэнги, Шамун және Джемайелмен болған кездесуімнен басқа ештеңе алмасам да, олардың христиан халқын құтқарудың басты үміті – Сирия екендігіне олардың нақты, айқын және күмәнсіз сенімділігін байқадым. Олар Асадты крестшілердің соңғы бейнесі деп сипаттады». Бастапқыда Сириямен ынтымақтасып, 1976 жылы Сирия армиясын «Леван ұлттық қозғалысы» (ЛҰҚ) мен оның палестиналық одақтастарына қарсы араласуға шақырғанмен, Шамун кейіннен сириялықтардың қатысуына қарсы шықты. 1980 жылдың 12 наурызында Ливан тауындағы Дорада Камиль Шамунның машинасына жақын жерде қашықтан басқарылатын бомба жарылды. Бір күзетші қаза тауып, Шамун, оның жүргізушісі, тағы бір күзетші және бір жаяу өтуші жеңіл жарақат алды. 1980 жылы ЛҰҚ-тың «Тайгерлер» жасағы Шамунның христиандық қарсыласы Башир Джемайелдің күтпеген шабуылынан жойылды. Израильдің Ливанға басып кіргеннен кейін Шамун Ливандағы сириялық оккупацияға қарсы тұру үшін Израильмен тактикалық ынтымақтастыққа түсуді шешті. Джемайел 1982 жылдың тамызында президент болып сайланды, бірақ қызметке кіріспес бұрын қаза тапты. Шамун өзінің кандидатурасын жариялады, бірақ АҚШ Амин Джемайелді қолдағаннан кейін сайлауға бір күн қалғанда үміткерліктен бас тартты. 1985 жылы Бейруттегі Сент-Жорж монастырында христиандық партиялардың кездесуі кезінде болған қанаушылық шабуылда 5 адам қаза тауып, 23 адам жарақат алды. Шабуылға «Араб христиандарының алғы шебі» деп аталатын христиандық ұйым жауапты деп айтылды. 1987 жылдың 7 қаңтарында тағы бір қастандық жасалды, нәтижесінде 6 адам қаза тауып, 40 адам жарақат алды, Шамун Шығыс Бейруттен өтіп бара жатқанда 165 фунт салмақтағы жарылғыш заттар жарылды.

Жеке өмір

1930 жылы ол Зельфа (немесе Зальфа) Табетке үйленді, олардың Дэнни мен Дори есімді екі ұлы болды, екеуі де НЛП саяхатшылары болды. Ол Бейрут қаласындағы Сент-Джордж ауруханасында жүрек талмасынан қайтыс болды. Өмірінің соңғы айларын ол көбінесе өзінің шәкірті Аида Яхчучи мен оның күйеуі Джозеф Вебеге тапсырды.