Кіріспе
Латын Америкасында tierra fría (испанша «суық жер») – биік таулы жерлер, мұнда теңіз деңгейінен жоғары орналасуының нәтисінде сол ендіктегі жазық жерлерге қарағанда едәуір салқын климат байқалады. Төмен ендік пен биіктіктің үйлесімі – әдетте экватордан 10° қашықтықтағы жерлерде, шамамен 2000 м (6500 фут) және 3500 м (11500 фут) аралығында – мұхиттық климаттар сияқты климатты құрайды, олар умерен белдеудегі континенттердің батыс жағалауларында кездеседі. Яғни, жыл бойы қоңыржай температура, ең суық айларда шамамен 10°C (50°F), ал ең жылы айларда шамамен 18°C (64.4°F) орташа температура болады (полюске қарай жылдамдықпен биіктік диапазоны төмендей береді). Tierra fría аймағында картоп, бидай, арпа, сұлы, жүгері және қарабидай сияқты егістер өсіріледі. Tierra fría-дан тысқары аймақта suni, puna немесе páramos деп аталатын өңір орналасқан; экваторға жақын жерлерде бұл шамамен 3500 м (11 500 фут) және 4500 м (15 000 фут) биіктіктегі жерлерді қамтиды, бұл тиісінше орман шегі мен қар шегін көрсетеді. Бұл жердегі өсімдіктер полярлық аймақтардағы тундраға ұқсас. Одан да биік жерде tierra nevada орналасқан, онда қар мен мұз жыл бойы жатады. Перу географиялық ғалымы Хавьер Пулгар Видаль (Биіктік аймақтастыру) келесі биіктіктерді пайдаланған: 2300 м (Бұлтты орманның немесе Юнга флювиаль аяқталуы), 3500 м (Орман шегі) және 4800 м (Пуна аяқталуы). Латын Америкасының ірі қалаларының көпшілігі tierra fría аймағында орналасқан, ең танымалдары – Богота (Колумбия), биіктігі 2640 м, Мехико қаласы (Мексика), биіктігі 2240 м және Кито (Эквадор), биіктігі 2850 м; бұл үш қала да өз елдерінің астаналары болып табылады. Аймақтағы ауыл шаруашылығы умерен белдеудегі аңғарларда жүргізілетін шаруашылыққа ұқсас, арпа мен картоп сияқты дақылдар өсіріледі.
in locations within 10° of the equator — produces a climate that falls into the same category as many oceanic climates found along the west coasts of the continents within the temperate zones — mild temperatures all year round, with monthly averages ranging from about 10°C (50°F) in the coldest months to about 18°C (64.4°F) in the warmest months (at places further poleward the range of altitudes where this climate exists becomes progressively lower). Common crops grown in the tierra fría are potatoes, wheat, barley, oats, corn, and rye. Beyond the tierra fría is a region known as the suni, puna, or páramos; near the Equator this encompasses places with altitudes of between roughly 3,500 m (11,500 ft) and 4,500 m (15,000 ft), representing the treeline and the snow line respectively. Vegetation here resembles that found in the tundra of the polar regions. Still higher is the tierra nevada, where permanent snow and ice prevail. The Peruvian geographer Javier Pulgar Vidal (Altitudinal zonation) used following altitudes: 2,300 m (end of the Cloud forest or Yunga fluvial), 3,500 m (Treeline) and 4,800 m (Puna end). Some of Latin America's largest cities are found in the tierra fria, most notably Bogotá, Colombia, altitude 2,640 m, Mexico City, Mexico, altitude 2,240 m and Quito, Ecuador, altitude 2,850 m; all three cities are also the capitals of their respective countries. Agriculture in the region resembles that which is conducted in valley areas in the temperate zones, featuring such crops as barley and potatoes.