Кіріспе

Гипервитаминоз – витаминдердің қалыптан тыс жоғары деңгейде сақталуы, бұл әртүрлі симптомдарға: жоғары көтеріңкілік, тітіркену, тіпті улануға алып келуі мүмкін. Әр түрлі жағдайлардың медициналық атаулары, тиісті витаминге байланысты қойылады: мысалы, А витаминінің артық мөлшері – гипервитаминоз А. Гипервитаминозға негізінен майда еритін витаминдер (D және A) себеп болады, себебі олар суда еритін витаминдерге қарағанда организмде ұзақ сақталады. Витаминдердің улы деңгейі көбінесе витаминдерді көп мөлшерде қабылдаудан туындайды, бірақ әрқашан табиғи көздерден емес, көбінесе табиғи және синтезделген витаминдердің қоспасынан (витаминді күшейткіштер) пайда болады. Майда еритін витаминдердің уыттылығына жоғары концентрацияланған тағамдарды көп мөлшерде тұтыну да себеп болуы мүмкін, бірақ табиғи тағамдардың шамалы мөлшердегі түлігінде майда еритін витаминдердің қауіпті деңгейі сирек кездеседі. Жиі зәр шығару және/немесе зәрдің бұлтты болуы
Зәр мөлшерінің артуы
Көздің тітіркенуі және/немесе жарыққа сезімталдықтың күшеюі
Жүрек соғуының бұзылуы және/немесе жылдамдауы
Сүйек және буын ауруы (авитаминозбен байланысты)
Бұлшықет ауруы
Сандық жағдай мен көңіл күйдің өзгеруі (мысалы, ашушаңдық, назар аудару қиындығы)
Қырықулар
Шаршаңқылық
Бас ауруы
Терінің қызаруы (ниацин (В3 витамині) артық дозасымен байланысты)
Терінің өзгерістері (мысалы, құрғақтық, қышыма, терінің жарылуы, бөртпелер, күнге сезімталдықтың артуы)
Шаштың құрылымының өзгеруі (мысалы, шаштың қалыңдауы және/немесе түйілуі)
Тамұқ жоғалту
Қабазат (темір немесе кальцийдің артық дозасымен байланысты)
Лоқсып, құсу
Жұқпалы ішек (диарея)
Орташа салмақ жоғалту (ұзақ мерзімді дозаны артық қолданған жағдайларда көбірек кездеседі)

Алдын алу

Авитаминоз немесе кем дегенде 2 жыл бойы витамин (көкөніс) жетіспеушілігі болмаған сау адамдардағы алдын алу шарасы – витаминдік қоспаларды күтілетін қалыпты немесе ұсынылған мөлшерден артық қабылдамау болып табылады. Бұл көрсеткішті АҚШ-та 2004 жылы кез келген түрдегі қасақана емес уланудан қайтыс болған 19 250 адаммен салыстыруға болады. 2016 жылы Американың Улануды бақылау орталықтары қауымдастығына барлық витаминдер мен көп витаминді/минералды препараттарды артық мөлшерде қолдану туралы 63 931 адам хабарлаған, олардың 72% бес жасқа дейінгі балалар еді. Өлім жағдайлары тіркелген жоқ.