Кіріспе

Explorer бағдарламасының НАСА спутнигі

Миссия

FUSE-дің басты мақсаты – Ұлы Жарылыстан кейін пайда болған ең жеңіл элементтердің (сутек және дейтерий) пайда болуы мен эволюциясын, сондай-ақ галактикалардың, жұлдыздардың және планеталық жүйелердің эволюциясына қатысты күштер мен процестерді зерттеу үшін алыс ультракөк сәулелену ұзындықтарында жоғары ажыратымды спектроскопияны қолдану болды. Ғарыш аппараты NASA, Канада және Францияның бірлескен жобасы ретінде ұшырылды. Электромагниттік спектрдің осы алыс ультракөк сәулелену аймағын зерттеген бұрынғы миссия тек Коперник (OAO 3) ғана болды. Дегенмен, FUSE Коперникке қарағанда он мың есе артық сезімталдыққа ие.

Операциялар

FUSE обсерваториясы үш жылдық қызмет мерзіміне есептелген, бірақ он жылға дейін жұмыс істей алады деген үміт болған. NASA негізгі миссиядан кейін қосымша екі жылдық мерзімді ұсынды. FUSE Маягуэс қаласындағы Пуэрто-Рико университетінде орналасқан негізгі жер станциясының антеннасы арқылы басқарылды. FUSE оны жер станциясының үстінен әдетте бір ретте 10 минуттан кем уақытқа (орташа есеппен) қатарынан алты немесе жеті орбитаға жеткізіп, содан кейін шамамен жеті немесе сегіз орбита бойы байланыссыз қалды. Сондықтан спутник көбінесе өзі жұмыс істеуге тиіс болды, мақсаттан мақсатқа жылжып, жұлдыздық аймақтарды анықтап, спектрографтың линзаларындағы объектілерді ортаға келтіріп, байқаулар жүргізді. Цифрлық форматта сақталған ғылыми деректер жер станциясымен байланыс кезінде радиоарқылы жерге жіберілді. 2001 жылдың 10 желтоқсанынан 2002 жылдың қаңтар соңына дейін көрсету жүйесіндегі мәселелерге байланысты FUSE ғылыми операциялары тоқтатылды. FUSE реакциялық дөңгелегінің соңғы жұмыс істейтін үлгісі 2007 жылдың 12 шілдесінде тоқтады. Реакциялық дөңгелектерді қайта іске қосуға жасалған барлық әрекеттер сәтсіз аяқталды. Телескоптың өзі тамаша жағдайда болғанымен, спутник пайдалы ғылыми деректер алу үшін қажетті жоғары дәлдіктегі бағыттауды қамтамасыз ете алмады, сондықтан миссия аяқталды. Зерттеулер салқын жұлдыздардан бастап галактикааралық кеңістікке дейін қамтыды. FUSE-тің негізгі ғылыми мақсаттарының бірі – сутегінің изотопы – дейтерийдің мөлшерін зерттеу болды. Алыс ультракөк сәуледегі атомдық сіңіру және шығарылу сызықтарының көптігі FUSE-ке галактикалық, галактикадан тыс және галактикааралық химия мен химиялық эволюцияны зерттеуге мүмкіндік берді.

Тиісті әсерлері

Канада FUSE жұмысының Джеймс Уэбб ғарыш телескопындағы дәл бағыттау сенсорлары құралын жасауға дайындыққа көмектескенін айтады. Канаданың үлесі FGS/NIRISS деп аталады және ол дәл бағыттау сенсоры, спектрограф және алыс ультракүлгін камера/спектрографтың біріктірілген жиынтығы болып табылады.