Кіріспе
110 in the Shade мюзиклі – Н. Ричард Нэштің кітабы, Том Джонстың сөздері және Харви Шмидттың музыкасы бар мюзикл. Нэштің 1954 жылғы «Жаңбыршы» пьесасына негізделген бұл мюзикл американдық оңтүстік-батыстағы ранчода тұратын Лиззи Карридің және оның жергілікті шериф Файлмен, бұрынғы күйеуінен ажырасқан, қайтадан жарақаттанудан қорқатын сақтықпен жүретін адаммен, сондай-ақ харизматикалық алаяқ Билл Старбакпен, құрғақшылыққа ұшыраған аймаққа көмек әкелетінін уәде ететін жаңбыршы рөліндегі адаммен қарым-қатынасын көрсетеді. Нэштің кітабы оның бастапқы пьесасына адал, алайда барлық ішкі сахналар ансамбль номерлері мен билерге қала тұрғындарын қосу үшін сыртқа көшірілген. Джонстың көптеген сөздері тікелей Нэштің пьесасынан алынған.
110 in the Shade is a musical with a book by N. Richard Nash, lyrics by Tom Jones, and music by Harvey Schmidt. Based on Nash's 1954 play The Rainmaker, it focuses on Lizzie Curry, a spinster living on a ranch in the American southwest, and her relationships with local sheriff File, a cautious divorcé who fears being hurt again, and charismatic con man Bill Starbuck, posing as a rainmaker who promises the locals he can bring relief to the drought stricken area. Nash's book is faithful to his original play, although all the interior scenes were moved outdoors to allow for the addition of townspeople for ensemble numbers and dances. Many of Jones' lyrics come directly from Nash's play.
Бродвейдің түпнұсқалық туындысы
"Фантастиктер" жобасының сәттілігінен кейін, бұл Бродвейдегі композиторлар тобының алғашқы жұмысы болды. Бастапқы музыкалық қойылым опералық деңгейде жазылған, бірақ Бостон қаласындағы көрсетілімнің тым ұзаққа созылғаны анықталған соң, шығармашылық команда нөмірлерді қысқарта бастады, нәтижесінде дайын болған қойылымдағыдан шамамен бірдей көлемдегі нөмірлер алынып тасталды. Екі алдын ала көрсетілімнен кейін, Джозеф Энтонидің режиссерлік және Агнес де Милльдің хореографиялық қоюларымен, өнім 1963 жылғы 24 қазанда Бродхерст театрында ашылды, онда ол 330 қойылымға дейін сахналанды. Актерлік құрамында Старбак рөлінде Роберт Хортон, Лиззи рөлінде Инга Свенсон және Файл рөлінде Стивен Дуглас, ал қосалқы рөлдерде Уилл Гир, Лесли Энн Уоррен және Гретчен Крайер болды. Декорацияларды Оливер Смит, костюмдерді Motley жасады. Шоу төрт "Тони" сыйлығына ие болды, бірақ ешқайсысын жеңіп алмады. RCA Victor 1963 жылғы 3 қарашада осы қойылымның Бродвейдегі түпнұсқалық актерлік құрамының жазбасын шығарды, ол стерео және моно форматтарында жарық көрді. Екі жазба да бірдей, олардың әрқайсысында 16 трек бар. RCA Victor 1990 жылғы 12 маусымда осы жазбаны Compact Disc форматында қайта шығарды, онда бұрынғы LP жазбаларында естілмеген "Overture" атты бір трек қосылды.
Лондондық түпнұсқалық өндіріс
Чарльз Блэкуэллдің режиссерлігімен сахналанған алғашқы және жалғыз Вест-Энд қойылымы түпнұсқа Бродвей қойылымын жақыннан қайта жаңғыртып, 1967 жылдың 8 ақпанында Palace Theatre-де ашылды және 101 көрсетілім берді.
1992 жылы Нью-Йорк операсының қайта жаңғыруы
1992 жылы Скотт Эллис режиссерлік еткен және Сьюзан Строман хореографиялаған Нью-Йорк Сити Операсының қойылымында Карен Зиемба Лиззи рөлінде ойнады. Опера компаниясының оркестрі Бродвейдегі әдеттегі оркестрден әлдеқайда үлкен болғандықтан, музыка осы қойылымда ерекше жақсы естілді. 1997 жылғы 21 қазанда Jay Records компаниясы шығарған 2 дискілік студиялық жазбада Зиемба, Уолтер Чарльз, Рон Рейнс, Кристин Ченовет және Шмидт пен Джонс қатысқан. Бұл жазба 1992 жылғы Нью-Йорк Сити Операсының қойылымына негізделген және Нью-Йорк Сити Операсының қойылымынан алынған бес бонус трек кірген.
2007 жылғы Бродвей қайта жаңғыруы
Roundabout Theater Company компаниясы шоудың жаңа қойылымын ұсынды, ол 2007 жылдың 9 мамырында Studio 54-те ашылып, 94 қойылым және 27 алдын ала көрсетілімнен кейін 2007 жылдың 29 шілдесінде жабылды. Қойылымдық топты режиссер Лонни Прайс және суретші Санто Локасто басқарды. Оларға жарық дизайнері Кристофер Акерлинд, дыбыс дизайнері Дэн Мозес Шрайер және музыкалық аранжировщик Дэвид Крэйн, сондай-ақ музыкалық жетекші/режиссер Пол Джеминьяни қосылды, ол бұрын Лонни Прайспен түрлі сахналық жобалар бойынша тығыз жұмыс істеген. Рөлдерді Одра Макдональд (Лиззи), Стив Кази (Билл Старбак) және Джон Каллум (Х. Карри) сомдады. Макдональд «Музыкалық комедиядағы үздік әйел актриса» сыйлығын жеңіп алды және өзінің рөлі үшін «Тони» сыйлығына ұсынылды. Бен Брантли Макдональд туралы былай деп жазды: «Өте жақсы орындау мүмкін бе? Одра Макдональд Roundabout Theater Company компаниясының «Айда 110» қойылымын қайта жандандыруда шеберлігі мен сезімінің тереңдігін соншалық деңгейге жеткізді, ол осы шағын, үйлесімді музыкалық қойылымның тігістерін жарып жіберуге айналды. Дауысы әдемі, дәрежесі биік, ол көңілсіз шоудағы керемет тұлға». Қайта жандану төрт қосымша «Тони» номинациясын алды, бірақ жеңе алмады. 2010 жылдың маусым айында Макдональд «Тони» сыйлығына ие болған рөлін Оремдегі Хейл орталық театрында өткен екі апталық қайырымдылық қойылымында қайта ойнады. Бұл қойылымның жазбасы 2007 жылдың 12 маусымында PS Classics компаниясы арқылы шықты. Ол «Овертураны» алып тастайды, бірақ диалогтың екі трегін қосады.
Бірінші акт
Бұл 1936 жылғы 4 шілдеде, АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы Үш нүктелі шағын қалада, онда қатты ыстық толқыны жергілікті шериф Файл мен қала тұрғындарын көкке ("Бірінші ыстық күн") қарап тұруға мәжбүр етеді. Қаланың басқа бөлігінде, жесір Х. Карридің ранчосында ауа да күтуге толы, себебі Х.К.-ның қызы ("Лиззи үйге келеді") отбасының достарына (шартты туыстары "Ағасы" Нед пен "Тәтесі" Марабель және олардың ұлдары) [Свитвотер] қаласына сапардан оралуға дайын. Сапар Лиззиге күйеу табу мақсатымен жасалған, бірақ нәтижесіз аяқталды: үйдегідей, оның зиялылығы, өткір тілі мен әлсіздігі оның жолына кедергі келтірді. Х.С. пен оның ұлдары Джим мен Ноа жыл сайынғы түскі асқа шериф Файлді шақыруды жоспарлайды, онда Лиззи оны өзінің ең әдемі кешкі көйлегімен және ең дәмді пикник себетімен таң қалдыруға тырысады. Алғашында тартынғанмен, кейін сәл армандауға рұқсат берген Лиззи келіседі ("Love Don't Turn Away"). Шеріф Файл, өкінішке орай, Карри жігіттерінің ("Покер Полка") барлық әрекеттеріне қарсы тұрады. Оның ойы "бір түрлі заңнан тыс адамның" қалаға келуіне байланысты, оның аты – Торнадо Джонсон. Оның үстіне, ол біреудің жасанды екенін бір көргенде біліп алады және "Мен өзімнің көйлектерімді өзім тігуге болады" дейді. Джим мен Ноа кетеді, бірақ Х.С. Файлға айтылған өтіріктің шындығын, оның жесір емес екенін, әйелі оны тастап кеткенін айту үшін қалады. Х.С. жалғыздыққа және өзіне-өзі оқшауланған адамды көреді, оған "көктеректерді жөндеуден гөрі көп нәрсе қажет", бірақ Файл ашуланып, қорғанысқа түседі, ал Х.С. оны жалғыз қалдырады. Пикникке келген әйелдер "Аштық еркектердің" келуін күтіп тұрғанда, Файл олардың арасында жоқ. Оның әкесі мен ағалары оны жұбатуға тырысса да, Лиззи Файлдың бас тартуынан қатты ренжіп, жапа шегеді. Джим оған көбірек флирт жасағанын, ақыл-ойының төмен екенін және еркектерге олар естігісі келетін нәрсені айтқанын кеңес береді, Лили Энн Бизли сияқты, ол қаладағы барлық еркектердің жүрегін жаулап алған. Бірақ Лиззи күйеу туралы өз көзқарасында бекем: "Мен оның тура тұрғанын қалаймын, және мен де оған тура айтуға дайын болуым керекпін!" Кенеттен жазғы күннің құрғақ, сыбдырлаған дауысы естіледі, сонымен бірге "Старбэк – Жаңбыршы" деп таныстырған келбетті жаңа адам пайда болады. Оның батыл уәделері қала тұрғындарын рухани қозғалысқа түрткі болады ("Жаңбыр әні"), және Х.С. жиырма төрт сағат ішінде жаңбыр жауады деген уәде үшін жүз доллар төлейді. Бірақ Лиззи Старбактын жалғандығын көреді, ал ол бірден оның ниетін түсінеді ("Сіз мені алдамайсыз"). Оның айыптаулары жүйкесіне тиеді, ол кетіп бара жатқанда, балалық шақтағы ән ("Сүкіршік") оның көңіл-күйін одан да нашарлатады. "Біраз уақытқа өзімнен шығуым керек" деп ойлап, ол басқа Лиззи Карриді ("Раунчи") елестетеді. Файл күтпеген жерден пикникке келеді және ол әлі де жалғыз болуға құқылы екенін мойындап, Лиззиге барып, өткені туралы ашық айтады және ескі жараларын ашады ("Адам мен әйел"). Бірақ олар бір-біріне ашыла бастағанда, Лиззидің тура пікірлері және оларды қайтарып алуға жасаған әрекеттері Файлды ашуға бөлейді. Оның отбасы оны сұраққа тартып, Ноа әкесінің оны жұбатуға тырысуына наразылық білдіреді, ол жалғыз қалуының шындығын қабылдауын талап етеді. Лиззи, жүрегінде үреймен, болашағына ("Ескі қыз") қарайды.
ІІ акт
Кешкілік келгенде, ғашықтар пикник алаңынан кетпейді. Старбак та сол жерде, жалғыз және тыныш, өзін іздеумен айналысады ("Evenin' Star", 2007 жылғы қайта қойылым үшін қосылды). Басқалары түн аспанының ғажайыптығына ғана таңғалады ("Түнде барлық әдемілік орын алады"). Лиззи үшін кеш – оның армандарына нүкте қою уақыты, бірақ ол әлі де толық анықтай алмайтын нәрсені іздеп, Старбак лагеріне тартылатынын сезеді. Оның мазасыздығын сезіне отырып, ол оны қайта армандауға шақырады – бұл жолы оның кішкентай қаласының шегінен тыс ("Melisande"). Лиззи бұрынғысы сияқты қорғанышпен, оның армандары басқаша ("Қарапайым шағын нәрселер") дейді, бірақ қалағанын ешқашан иелене алмайтынын сезініп, күйреп түседі. Старбак оны ұстап, өзін өзінің көзімен қарауға шақырады, басқалардың пікірімен емес; ол шашынан қысқыштарды алып, өзінің сұлулығын мойындауын талап етеді. Жарық сөніп, олар махаббатқа беріледі. Пикник алаңына оралғанда, Джим өзінің 4 шілдедегі оқиғаларымен мақтанады ("Кішкентай қызыл шляпа"), сол кезде Файл Карри тайпасына Торнадо Джонсонды – яғни жаңбыр шақырушы Старбакты іздеп жүргенін хабарлайды. Ол Х.С. оған жаңбыр үшін жүз доллар бергенін түсінеді, бірақ Х.С., Лиззи Старбакпен бірге екенін жақсы біледі, оның орналасқан жерін ашпаудан бас тартады. Ной әкесі Лиззиді алаяқпен жалғыз қалдырғанына таңғалады, бірақ Х.С. қызының қажеттіліктерін түсінеді, "бір минут болса да, адаммен тыныш сөйлесіп, қолымен оның бетіне тиіп отырса да". Старбак шатырында дәл осылай болады, Старбак қиын құпиясын бөліседі: "Мен өмірімде ешқашан жаңбыр жаудырмадым! Бір тамшы да!". Лиззи оған "арманға берілу жақсы емес" деп кеңес береді, бірақ ол одан тыс өмір сүрудің де жақсы емес екенін айтады. Ол өмір сүрудің ең жақсы жолы "екі аралықта" деген қорытындыға келеді ("Мен шынымен осылаймын ба?"). Карри отбасы Лиззидің келуін күтіп, үнсіз және шиеленіскен атмосферада болады. Бірақ ол қуанышты және өзгерген күйде пайда болады ("Менің жаңа сүйікті адам бар!"), Файл Старбакты қамауға келгенде, бүкіл Карри тайпасы оны қорғайды. Старбак Лиззиге саяхатына қосылуға шақырады, ал Файл – өзіне не қажеттігін және не жоғалтатынын сезіне отырып, өзінің ісін қорғау үшін алға қадам басады ("Тамаша музыка"). Лиззи өзінің құндылығын сезіне отырып, шешім қабылдайды. Старбак белгісіз жерлерге кетіп бара жатқанда, оның келгенінен жиырма төрт сағат өтпеген соң, төменгі күркіреу бұлт жаудыруға бастайды. Қала тұрғындары қатты жаңбырға қуанады ("Жаңбыр әні" қайта орындалады), ал Лиззи мен Файл жаңбырдың үміт пен жаңару сыйлаған уәдесіне шаттанады.