Кіріспе
Ежелгі гректердің кескіш қаруы плезиозавр.
the plesiosaur
Махаира – ежелгі гректердің кескіш қаруы және құралы, көбінесе бір жақты кескіш жиегі бар үлкен пышақ немесе қылыш, сыртқы түрі қазіргі шабуырға ұқсас.
Терминология
Махаира (махаира) грек сөзі μάχη (mákhē) "ұрыс", μάχεσθαι (mákhesthai) "күресу" сөздерімен байланысты. Бұл сөз Proto Indo European *magh-тен туындаған. Гомер махаираны еске алады, бірақ оны үлкен емес, үй шаруашылығына арналған пышақ ретінде сипаттайды. Көне мәтіндерде μάχαιρα әртүрлі мағыналарды білдіреді және кез келген пышақ немесе қылыш, тіпті хирургтың скальпелін де білдіруі мүмкін. Бірақ, әскери контексте ол көбінесе бір қырлы қылышты білдіреді; негізінен кесу үшін, шаншу үшін емес, жасалған қылыш. Жаңа өсиеттегі Коин тілінде махаира сөзі қылыштың жалпы атауы ретінде қолданылады, римдік әскердің гладиусы мен жергілікті қылыштардың арасында ешқандай айырма жасалмайды. Осы екіұштылықтың нәтижесінде Мальхус атымен белгілі аңыз пайда болған секілді. Бұл қару көне анықтама бойынша махаира болғанымен, Жаңа өсиетте қолданылған сөздің дәлдігі жоқ болғандықтан, нақты жауап беру мүмкін емес. Махаира классикалық латын тіліне махаера түрінде, "қылыш" деген мағынада енген. Димахаир – екі қылышпен күрескен римдік гладиатордың бір түрі. Қазіргі грек тілінде махаири сөзі "пышақ" дегенді білдіреді. Қазіргі ғалымдар махаираны копистен (көне копис) айырады: жапырағы алға қарай иілген болса (копис), онда ол копис, әйтпесе махаира болып саналады.
Homer mentions the makhaira, but as a domestic knife of no great size. In period texts, μάχαιρα has a variety of meanings, and can refer to virtually any knife or sword, even a surgeon's scalpel, but in a martial context it frequently refers to a type of one edged sword; a sword designed primarily to cut rather than thrust. The Koine of the New Testament uses the word makhaira to refer to a sword generically, not making any particular distinction between native blades and the gladius of the Roman soldier. This ambiguity appears to have contributed to the apocryphal malchus, a supposedly short curved sword used by Peter to cut off the ear of a slave named Malchus during the arrest of Jesus. While such a weapon clearly is a makhaira by ancient definition, the imprecise nature of the word as used in the New Testament cannot provide any conclusive answer. Makhaira entered classical Latin as machaera, "a sword". The dimachaerus was a type of Roman gladiator that fought with two swords. In modern Greek, μαχαίρι means "knife". Modern scholars distinguish the makhaira from the kopis (an ancient term of similar meaning) based on whether the blade is forward curved (kopis), or not (makhaira).
Сипаттамалары
Махаиралар түрлі өлшемдерде және пішіндерде кездесетін, аймақтық сипаттағы, тек гректерге ғана тән емес қару болған. Грек өнерінде лакедемондықтар мен парсы әскерлері бір қырлы қылыштарды қолданғандығы көрсетілген, бірақ парсы деректері олардың негізгі жаяу әскерлерінің қылышы екі қырлы және түзу, грек шифосына ұқсас болғанын (мысалы, ацинация) көрсетеді. Грек вазаларындағы бейнелерде махаиралар б.з.д. 530 жылдан бастап сирек кездесе бастады, алайда б.з.д. 510 жылдан бастап «қызыл фигуралы» керамикада олардың суреттері жиірек кездеседі. Суретшілер бейнелеген махаиралар бір қырлы, ал оның кескіш бөлігі ұшына қарай кеңейген дөңгелек пішінге ие болған. Бұл салмақты, демек, инерцияны, пышақтың осы бөлігіне шоғырландырып, әсіресе күшті соққылар жасауға мүмкіндік берген. Қылыштың пішіні махаираға сүйекті де кесуге мүмкіндік берген. Олардың өнерде жиі бейнеленуіне қарамастан, осы типтегі қылыштардың археологиялық қалдықтары сирек табылады.
from c. 510 BC onwards. The makhaira depicted in artworks was single edged, having an expanded convex portion to the cutting part of the blade towards its tip. This concentrated weight, therefore momentum, to this part of the blade; facilitating particularly forceful cuts. The shape of the blade allowed the makhaira the potential to cut through bone. Despite their relatively frequent depictions in art, archaeological remains of this type of sword are rare.
Қолдану
Ксенофонт өз заманының грек әскерінің әдеттегі семсері шифос екенін айтса да, ол атты әскерге махаираны ұсынған. "Мен копис алуға, шифос емес, кеңес беремін, себебі жылқының биіктігінен махайраның кесуі шифостың ұруынан гөрі жақсы қызмет етеді". (Ксенофонт, 12:11). Археологиялық дәлелдер махаираның фаланганы қолдануға онша назар бөлмеген, бірақ атты әскерге көбірек бағытталған аймақтарда көбірек таралғанын көрсетеді. Оның ойы, тарих бойы атты әскерді кесуге арналған семсерлермен қаруландырудың жалпы тәжірибесімен сәйкес келеді. Грек өнері және Ксенофонттың қосымша түсіндірмелері оның атты әскерге арналған семсері қазіргі заманғы саблядан кеңірек болғанын, соққыға немесе тіпті мачетеге ұқсас болғанын көрсетеді.