Кіріспе

Шотланд саясаткері (1849–1921)

Александр Хью Брюс, 6-шы Берли лорды Бальфур (13 қаңтар 1849 – 6 шілде 1921) – шотландтық унионист саясаткер, банкир және мемлекет қайраткері, Шотландия шіркеуінің істерінде маңызды рөл атқарды. Ол 1895–1903 жылдары Шотландия хатшысы қызметін атқарды.

Өмірбаян

Роберт Брюстің ұлы, бір кезде Клэкманнан округінен Тори партиясынан парламент депутаты болған ол, сол округтегі Кеннет қаласында дүниеге келді және Лорето, Итон және Оксфорд университетінің Ориел колледжінде білім алды. 1868 жылы, оның қайтысынан кейін төрт жыл өткен соң, Роберт Брюстің дворян титулына талабы Лордтар палатасы тарапынан мойындалды, осылайша оның ұлы 1869 жылы Парламент актісімен титулдың жойылғандығы күштен шығарылып, алтыншы Балфур лорды атанды.

Саяси мансап

1876 жылы Балфур Шотландиядан сайланған пэр ретінде таңдалды. Алты жыл өткен соң, ол Шотландиядағы білім беру комиссары болып тағайындалды, ал 1887 жылы Лорд Солсберидің үкіметінде күтуші лорд ретінде қызмет етті. Келесі жылы лорд Балфур Сауда кеңесінің парламенттік хатшысы болды, ол либералдар 1892 жылы қайта билікке келгенге дейін осы лауазымда қалды, содан кейін үш жыл бойы Лондон сумен жабдықтау комиссиясын басқарды, 1895 жылы Шотландия хатшысы болып үкіметке оралғанға дейін. 1903 жылдың 4 ақпанында Балфур Лейт теңіз колледжін, арнайы салынған жаңа ғимаратта ашты. Балфур 1901 жылы "Тисл" орденінің рыцары атанды. Балфур 1903 жылы консервативтік және юнионисттік партиядағы Джозеф Чемберленнің тарифтік реформа науқанына байланысты туған даудың нәтижесінде қызметтен кетті, ол бұл науқанға қарсы болған.

Банктік мансап

Балфур 1904 жылдан 1921 жылға дейін Шотландия банкінің губернаторы болды.

Басқа да мемлекеттік лауазымдар

Балфур 1896–1899 жылдары Эдинбург университетінің лорд-ректоры болып тағайындалды және 1900 жылы Сент-Эндрюс университетінің канцлері болып сайланды, бұл қызметін өмірінің соңына дейін атқарды. Шотландия шіркеуінің белсенді қайраткері болған ол 1910 жылы Эдинбургте өткен Әлемдік миссионерлік конференцияның төрағасы болды және 1920 жылдары нәтижесіне жеткен Шотландиядағы шіркеулердің бірігуі жөніндегі талқылауларда маңызды келіссөздер жүргізді. 1916 жылы Ллойд Джордж пен Кабинеттегі экономистер оның еркін саудаға адалдығын мойындап, коммерциялық және өнеркәсіптік саясат комитетінің төрағасы етіп тағайындады. 1917 жылы ол Шотландия университеттері үшін Карнеги қорының төрағасы болып тағайындалды. 1908 жылы ол Корнуоллдағы Станарлардың Лорд-қадағалаушысы және Уэльс принцінің кеңесінің мүшесі болды.

Құрметтер

1901 жылдың маусым айында ол Глазго университетінен құрметті заң докторы (LL. D) дәрежесін алды, сондай-ақ сол жылы қаланың заңнамасын жеңілдетуге қосқан үлесі үшін Глазго қаласының бостандығымен марапатталды. Келесі мамыр айында ол Карнарвонда Уэльс университетінен құрметті заң докторы (Legum Doctor) дәрежесін алу үшін болды, бұл шара Уэльс принцінің (кейіннен король Георг V) сол университет канцлері қызметіне орнатылуымен бірге өтті. 1902 жылдың шілдесінде ол Сент-Эндрюс қаласының бостандығын алды, "Шотландия ұлтына көптеген қызметтер көрсеткені үшін, әсіресе Шотландия хатшысының ауыр міндеттерін үлкен қабілетпен атқарғаны және білім беру ісіне, елдің әл-ауқамын жақсартуға көрсеткен терең қызығушылығы үшін". 1901 жылдың наурыз айында ол "Қызыл маржан орденінің" (KT) рыцары атанды және 1901 жылдың 18 наурызында Марлборо ханасында король Эдуард оған орден табыс етті. 1911 жылы ол GCMG, ал 1917 жылы GCVO ордендерімен марапатталды.

Пресвитериандықтың тарихы

Балфур 1911 жылы Кембридж университеті баспасынан шыққан, «Кембридж ғылыми және әдебиеттік нұсқаулықтары» сериясының бір бөлігі болған «Шотландиядағы пресвитериандық діннің пайда болуы мен дамуының тарихи шолуы» атты еңбегін жазды.

Отбасы

Балфур 1876 жылы Джордж Гамильтон Гордонның 5-ші граф Абердиннің кіші қызы, леди Кэтрин Элизаға үйленді. Олардың екі ұлы мен үш қызы болды. Оның үлкен ұлы, Роберт Брюс, Берлидің шебері, Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапты. Ол қайтыс болғаннан кейін, титул оның екінші ұлына, Джордж Джон Гордон Брюске, 7-ші Балфур Бурли лордына (1883–1967) көшті. Оның үлкен қызы, құрметті Мэри Брюс, OBE, сэр Джон Август Хоупқа, Крейхоллдың 16-шы баронеті Хоупқа үйленді. Оның кіші қызы, құрметті Виктория Александрина Кэтрин Брюс, түрме қызметінде жұмыс істеді және Шотландиядағы түрмені басқарған бірінші әйел болды. Балфур Бурли лорды 1921 жылдың шілде айында 72 жасында Лондонның Кадоган скверінде қайтыс болды. Ол Клэкманнан шіркеуінің маңында жерленді. Бурлидің леди Балфуры 1931 жылдың ақпанында 78 жасында қайтыс болды.