Кіріспе
1917 жылғы Канадалық федералды сайлау (кейде хакилік сайлау деп аталады) 1917 жылдың 17 желтоқсанында Канаданың 13-ші Парламентінің Канаданың Өкілдер палатасының мүшелерін сайлау үшін өтті. Тарихшы Майкл Блис бұл сайлауды «Канада тарихындағы ең қатал сайлау» деп сипаттады, ол негізінен әскери міндеттілік мәселесі бойынша күресті (1917 жылғы әскери міндеттілік дағдарысын қараңыз). Сайлау нәтижесінде премьер-министр сэр Роберт Борденнің одақтастық үкіметі үлкен көпшілікпен және Канада тарихындағы кез келген партия үшін халықтың дауысының ең үлкен үлесімен сайланды. Алдыңғы сайлау 1911 жылы өтті, онда Борденнің консерваторлары жеңіске жетті. Әдетте, Парламенттің бес жылдан аспауы керек деген конституциялық талап бар, бұл 1916 жылы сайлауға әкелуі мүмкін еді. Алайда, Ұлы соғыстың төтенше жағдайларын келтіре отырып, Канада Парламенті бір жылдық мерзімді ұзартуға келісім берді, оны британдық Парламент іске асырды. Борден үкіметі бұл кешігудің нәтижесінде Ұлыбританиядағыдай барлық партияларды қамтитын «үлкен коалиция» үкіметін құруға мүмкіндік туады деп үміттенеді. Канада Либералдық партиясының басшысы сэр Уилфрид Лориер Квебек провинциясының либералдық орталығында күшті қарсылыққа тап болған әскери міндеттілік мәселесіне байланысты коалицияға қосылудан бас тартты. Лориер Борденнің коалициялық ұсынысына келісудің нәтижесінде провинцияның либералдарды және тіпті Канаданы тастап кетуіне әкелуі мүмкін деп алаңдады. Борден «одақтастық» үкіметін құрды, ал Либералдық партия бұл мәселе бойынша жарылды. Көптеген ағылшын канадалық либерал депутаттары және ағылшын Канадасының провинциялық либералдық партиялары жаңа одақтастық үкіметті қолдады. Әскери міндеттіліктің жеңіске жетуін қамтамасыз ету үшін Борден дауыс беруді үкімет пайдасына бұрмалауға бағытталған екі заң енгізді. Біріншісі, Соғыс уақытындағы сайлау туралы заң, жау елдерінде туған және 1902 жылдан кейін келген адамдарды, сондай-ақ ар-ожданға қарсылық білдірген Канада азаматтарын сайлау құқығынан айырды. Бұл заң сонымен қатар әскерилердің әйел туыстарына дауыс беру құқығын берді. Осылайша, 1917 жылғы сайлауда кейбір әйелдерге дауыс беруге рұқсат етілген алғашқы федералды сайлау болды. Екінші жаңа заң – Әскери сайлаушылар туралы заң, ол шетелдегі әскерилерге өз дауыстарын қай округте есептеуді таңдауға немесе олар дауыс берген партияға дауыс саналатын округті таңдауға мүмкіндік берді. Бұл үкімет шенеуніктеріне әскери міндеттілікті ынтамен қолдайтын әскерилерді олар үшін тиімдірек болатын округтерде дауыс беруге бағыттауға мүмкіндік берді. Әскерилерге «Үкімет» немесе «Оппозиция» деген қарапайым таңдау ұсынылды. Армия дауыстарын пайдалану арқылы үкімет оппозициядан 14 орынды алды деп есептеледі. Бұл шаралар қабылданғаннан кейін көп ұзамай Борден (Еңбек партиясымен байланысы жоқ) «Еңбек» сенаторы ретінде сипатталған Гидеон Деккер Робертсонмен бірге либералдардың фракциясын (Либералдық одақтастар деп аталды) 1917 жылдың қазанында одақтастық үкімет құруға шақырды. Содан кейін ол сайлауда мандат алу үшін парламентті таратып жіберді, онда «Үкімет» кандидаттары (Одақтастық партиясы ретінде) Либералдық партияның әскери міндеттілікке қарсы фракциясымен, Лауриер либералдары деген атпен жарысты. Сонымен қатар, тәуелсіз, Еңбек және социалистік кандидаттар ел бойынша көптеген округтерде жарысты. Бұл дау-дамай елде тілдік бөлініспен аяқталды. Либералдар 82 орынды жеңіп алды, оның 62-сі Квебекте, ал көптеген басқа орындар Манитоба, Нью-Брансуик және Онтарио сияқты провинцияларда француз канадалықтарының көпшілігі бар округтерде жеңіске жетті. Одақтастық партия 153 орынды жеңіп алды. Квебектегі үш одақтастық орынның барлығы негізінен ағылшын тілді округтерде болды. Бұл 1918 жылдың қаңтарында Франкёр қозғалысына әкелді. 235 орынның 33-і Лауриер либералдарына (барлығы Квебекте) және 16-сы Одақтастық партиясына (барлығы Квебектен тыс) аккламация арқылы берілді. Одақтастық партияның екі аккламациясы Галифакс округінде болды, онда жалғыз кандидаттар екі одақтастық партиясының өкілдері болды, ал он бір күн бұрын сол жерде қайғылы Галифакс жарылысы болған еді. Сайлау негізінен бір мүшелік округтерде «Бірінші келгенге жеңіс» жүйесі бойынша өткізілді, бірақ Оттава, Квинс және Галифакс округтерінде әрқайсысында екі мүше болды және әр сайлаушы көпшілік дауыс беру жүйесіне сәйкес екі дауысқа дейін бере алды.
The 1917 Canadian federal election (sometimes referred to as the khaki election) was held on December 17, 1917, to elect members of the House of Commons of Canada of the 13th Parliament of Canada. Described by historian Michael Bliss as the "most bitter election in Canadian history", it was fought mainly over the issue of conscription (see Conscription Crisis of 1917). The election resulted in Prime Minister Sir Robert Borden's Unionist government elected with a strong majority and the largest percentage of the popular vote for any party in Canadian history. The previous election had been held in 1911 and was won by Borden's Conservatives. Normally, there is a constitutional requirement that Parliament last no longer than five years, which would have resulted in an election in 1916. However, citing the emergency of the Great War, the Parliament of Canada approved a one year extension, which was implemented by the British Parliament. The Borden government hoped that the delay would allow the formation of a "grand coalition" government, encompassing all the parties, such as existed in Britain. Sir Wilfrid Laurier, head of the Liberal Party of Canada, refused to join the coalition over the issue of conscription, which was strongly opposed in the Liberal heartland of Quebec. Laurier worried that agreeing to Borden's coalition offer would cause that province to abandon the Liberals and perhaps even Canada. Borden proceeded to form a "Unionist" government, and the Liberal Party split over the issue. Many English Canadian Liberal MPs and provincial Liberal parties in English Canada supported the new Unionist government. To ensure victory for conscription, Borden introduced two laws to skew the voting towards the government. The first, the Wartime Elections Act, disenfranchised conscientious objectors and Canadian citizens if they were born in enemy countries and had arrived after 1902. The law also gave female relatives of servicemen the vote. Thus, the 1917 election was the first federal election in which some women were allowed to vote. The other new law was the Military Voters Act, which allowed soldiers serving abroad to choose which riding their vote would be counted in or to allow the party for which they voted to select the riding in which the vote would be counted. That allowed government officials to guide the strongly pro conscription soldiers into voting in those ridings where they would be more useful. Servicemen were given a ballot with the simple choice of "Government" or "Opposition". It is calculated that the Unionist government took 14 seats from the Opposition due to its use of Army votes. Soon after these measures were passed, Borden convinced a faction of Liberals (using the name Liberal Unionists) along with Gideon Decker Robertson, who was described as a "Labour" Senator (but was unaffiliated with any Labour Party) to join with them, forming the Unionist government in October 1917. He then dissolved parliament to seek a mandate in the election, which pitted "Government" candidates, running as the Unionist Party, against the anti conscription faction of the Liberal Party, which ran under the name Laurier Liberals. As well, Independent, Labour and Socialist candidates ran in many ridings across the country. The divisive debate ended with the country divided on linguistic lines. The Liberals won 82 seats, 62 in Quebec, with many other seats won in provinces such as Manitoba, New Brunswick, and Ontario in ridings with significant French Canadian populations. The Unionists won 153 seats. The three Unionist won seats in Quebec were all in mainly English speaking ridings. That led to the Francœur Motion in January 1918. Out of 235 seats, 33 were won by acclamation—17 to the Laurier Liberals (all in Quebec) and 16 to the Unionists (all outside Quebec). Two of the Unionist acclamations were for the riding of Halifax, where the only candidates were two Unionists, and where, eleven days earlier, the tragic Halifax Explosion had taken place. The election was conducted mostly using First past the post in single member ridings but Ottawa, Queens, and Halifax each had two members and each of the voters there cast up to two votes as per Plurality block voting.
Облыс бойынша нәтижелер
Партия атауы Үкіметтік орындар: 13 11 16 14 743 7 12 2 1153 Халық дауысы (%): 68.4 61.0 74.1 79.7 62.3 24.7 59.4 48.4 49.8 54.3 56.9 Оппозициялық орындар: 1 1 8 62 4 4 2 82 Дауыс (%): 25.6 30.6 23.4 20.3 32.1 73.4 40.6 45.5 50.2 45.7 38.8 Барлық орындар 13 12 16 15 8265 11 16 4 1 235 Жеңіске жетпеген партиялар: Дауыс (%): 5.6 0.8 2.3 0.3 6.1 1.8 Оппозициялық Еңбек дауысы (%): 5.0 2.6 1.2 1.0 Тәуелсіз дауыс (%): 0.5 1.2 0.5 0.6 Тәуелсіз Либерал дауысы (%): 0.8 0.5 0.4 Белгісіз дауыс (%): 0.4 0.1 0.7 0.2 Партиялық емес дауыс (%): 2.2 0.2