Кіріспе

Сент-Эндрюс университеті студенттік пікірсайыс клубы – Шотландиядағы Сент-Эндрюс университетінің студенттік пікірсайыс клубы. 1794 жылға қарай тарихы бар және 1890 жылы қазіргі атауымен құрылған. Бұл ағылшын тілді әлемдегі өз түріндегі ең көне, үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан пікірсайыс клубы (одан бұрын тек Дублин Тринити колледжінің Тарихи клубы 1794 жылдан бастап қызметін тоқтатқан), және Ұлыбританиядағы ең көне клуб. Клуб апта сайын Төменгі Парламент залында барлық студенттерге тегін ашық пікірсайыстар ұйымдастырады – бұл Шотландиядағы пікірсайыс клубтарының арасындағы бірегейлік. 2015 жылы клуб Шотландияда алғаш рет Еуропалық университеттер дебат чемпионатында жеңіске жетті, олар әр жыл сайын осы жарысқа қатысады. Клубтың ұраны "pro amicitia et litteris" – "достық және білім үшін" деген мағынаны білдіреді.

Негізін қалау

Сент-Эндрюс университетінің пікірсайыс клубының тарихы 1794 жылы құрылған университет әдеби клубына дейін жетеді. Тарихының осы кезеңінде әдеби клуб теңдік пен шектеулілік араласымен жұмыс істеді. Бастапқыда клубтың президенті болған жоқ, ал отырыстарды мүшелер кезекпен жүргізді, олар Санкт-Сальватор алаңында өтті. Бірақ көп ұзамай университетте екі пікірсайыс клубының болуын қажет ететін жеткілікті студент жоқ екені анық болды. Сондықтан 1890 жылы Классикалық клуб пен әдеби клуб бірігіп, Одақ пікірсайыс клубын құрды. 1910 жылы конституцияға өзгеріс енгізіліп, клубтың ресми президенті сайланды. Алайда, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда клуб мүшелерінің саны азайды және 1914-1919 жылдар аралығында президент сайланбады. Бұл қадамды қазынашы Дж. Б. Торранс қолдады және 1925 жылдың 30 қазанында шешім бекітілді, содан кейін Одақ пікірсайыс клубы Студенттер одағымен біріктірілді, ал университеттің барлық еркек студенттері клуб мүшелері болды. Парламенттік және диалектикалық клуб әйел мүшелеріне пікірсайыстарда сөйлеуге мүмкіндік бергенімен және сезімтал мәселелерде еркек спикерлердің қатысуын шектегенімен мақтанды, бұл 1932 жылы Студенттер одағының қолдауын жоғалтуына әкелді. 1963 жылы сол уақытқа дейін тек еркек студенттерге арналған Студенттер одағы Әйелдер студенттер одағымен бірігуге дауыс берді. Бұл оқиғадан кейін Одақ пікірсайыс клубы өзінің мүшелерін Әйелдер пікірсайыс клубымен біріктірді. 1970 жылдары Студенттер одағының бастапқы ғимаратынан жаңа, мақсатты түрде салынған ғимаратқа көшуі Одақ пікірсайыс клубына өзгеріс жасауға мүмкіндік берді. Пікірсайыстарды ұйымдастырушы дебаттарды Юнион театрына, содан кейін Сент-Мэри алаңындағы Төменгі Парламент залына көшіруге ұсыныс жасады. Жақындағы жетістіктерге 2022 жылы Ұлттық шотландтық Mace турнирінің алтын финалына шыққан екі Сент-Эндрюс командасы; 2021 жылы Оксфорд IV жаңадан бастаушылар финалын жеңген Сент-Эндрюс командасы; және 2022 жылы Дурхам IV турнирін жеңген Сент-Эндрюс командасы (Кара Шепард пен Уильям Смит) кіреді. Парт Пандия мен Алястер Бойерден құралған Сент-Эндрюс командасы 2022 жылғы Мадридте өткен Әлемдік университеттер пікірсайыс чемпионатының сегіздік финалына өтті. Одақ пікірсайыс клубы Еуропалық университеттер пікірсайыс чемпионаты мен Әлемдік университеттер пікірсайыс чемпионатында екі команданы тұрақты түрде қатыстырады, ал команда құрамына университеттің кез келген студенті іріктеуден өту арқылы қосыла алады.

Ерекше даулар мен пікірталастар

1842 жылы қоғам, англикандық үкіметке қарамастан, католиктердің құқықтарын қалпына келтіруге және табыс салығын қайта енгізуге дауыс берді. 1874 жылдан бастап Қоғам «Бұл палата Ұлыбританияның үкіметіне сенімсіздік білдіреді» деген тезис бойынша пікірсайыстар сериясын бастады. Сол жылы нацист Отто Вагенер Ұлттық-социалистік неміс жұмысшы партиясының жақында өткен сайлауын қолдап, пікірсайысқа қатысты. 1952 жылы жаңадан сайланған Одақ пікірсайыс қоғамының президенті Дерек Метьярд (1952-1953) гольф тележкасын заңсыз иеленгені үшін тұтқындалды. Метеярд сонымен қатар 1951 жылғы 5 қарашада Л.Дж. Вудворд пен профессор Х.Дж. Роуздың қатысуымен «Бұл палата бүкіл әлемдегі жағдайдың бірдей екенін, кедейлер кінәлі, байлар қуанышқа бөленгенін және мұның бәрі өте ұятты нәрсе» деген тезис бойынша пікірсайыс ұйымдастырды. Палата тезисті қабылдамады. Ламонттың өкілеттігінің соңына таяу, ол «Бұл палата таблетканы Пападан артық көреді» деген тезисті ұсынды. Сөйлеген кезінде Ламонт таблетканы көрсетіп, оппозициядан Папаны көрсетуді талап етті. Олар көрсетпеді, ол пікірсайысты жеңіп алды. 1963 жылы Әйелдер пікірсайыс қоғамымен бірігуге дейін де, кейін де Одақ пікірсайыс қоғамы әйелдердің орны мен рөлі туралы бірқатар даулы пікірсайыстар өткізді. Бұл тезистер: 1932 жылы: палата «Бұл палата әдебиетте жыныстық мотивтің кең таралғанына наразылық білдіреді» деген тезисті талқылады, «Леди Чаттерлидің ғашығы» кітабына тыйым салынды және әйелдерге сөйлеуге рұқсат берілді. 1946 жылы: Қоғам «Әйелдің орны үйде» деген тезистің үлкен көпшілігімен қолдады. Осы пікірсайыстардың ең танымалдары 1979 жылы Крис Граффиус төрағалық еткен кезде (1979-1980) «Бұл палата зорлау – әйелдердің қиялы» деген тезис бойынша өтті. Бұл тезиске Тори клубының президенті Джайлс Бутвей қарсылық көрсетті, ол Бронстың нәсілдік қатынастарға жасаған шабуылын Жек Жаратушымен салыстырып, кісі өлтіруге қарсы заңдар оның жеке бостандығын бұзады деп мәлімдеді. 1987 жылы «Бұл палата әр ер адамның өз міндетін орындауын күтпейді» деген тезис бойынша пікірсайыс кезінде Кейт Кеннеди клубының он төрт киім киген мүшесі жарықтандырылған шамдармен пікірсайыс залына кірді, нәтижесінде өрт сөндіру қызметі шақырылды. Сигнал беру жүйесінің сымдарындағы ақаулық анықталды және Төменгі Парламент залының өртену қаупі болған жоқ. Қоғам әрқашан ақшаның құнына қатысты жақсы ұсыныс жасағанын мәлімдегендіктен (Оксфорд немесе Дарем сияқты басқа студенттік пікірсайыс қоғамдарынан айырмашылығы, мүшелік және пікірсайыстарға қатысу барлық студенттерге тегін), сөйлеуде ақша сомасы айтылғанда, пікірсайысқа қатысушылар «Қанша?» деп сұрайды; содан кейін сома қайталанады, ал аудитория «Арзан!» деп жауап береді. Әр пікірсайыстың басында хаттама белгілі бір маңызды тұлғаның пародийлі стилімен оқылады, бірақ сөзсіз біреу негізгі пікірсайысқа көшуді қалайды, сондықтан хаттаманы оқығандай қабылдау туралы ұсыныс жасайды; басқа мүшесі ұсынысқа қарсылық білдіреді. Бұл кезеңде дауыс беру «ауызша мақұлдау» арқылы жүргізіледі, оның жариялануы «Оух!» деп айқайланады, ал дауыс беруден кейін төраға әдетте палатаның қалған бөлігіне қарағанда жақын деп санайды (олар көбінесе «жоқ» деп санайды, бұл хаттаманың толық оқылуына әкеледі), хаттама оқылып алынды, ал төрағадан «қызметтен босатуды» сұрайды. Қоғамның ұраны — Pro Amicitia Et Litteris — «достық пен білім үшін». Гаудемус бұрын әр пікірсайыстың соңында орындалатын, ондық және спикерлер палатадан шығып кететін кезде айтылатын, бірақ қазір олар жай ғана тұрып, президенттің бұйрығымен кетеді. Қоғамның сондай-ақ, сөйлеушінің билігін қорғау үшін қару-жарақ сержанты қолданатын, сүйіспеншілікпен Бесси деп аталатын қылышы бар: іс жүзінде ол салтанатты жездек сияқты Палатаның билігін бейнелейді.