Кіріспе

Formula 1 Grand Prix

АҚШ-тың Батыс Гран-присі 1975 жылы Калифорния штатының Лонг-Бич қаласында Formula 5000 жарысы ретінде, ал 1976 жылдан 1983 жылға дейін сол жерде Formula One әлем чемпионатының жарысы ретінде өткізілді.

Тарих

1972 жылы екінші американдық Формула-1 Гран-приін өткізуге талпыныс жасалды, әсіресе Оңтүстік Калифорнияда. 1971 жылы Questor Гран-приінің сәттілігінен кейін, АҚШ Гран-приі Батыс ультрамодерн Ontario Motor Speedway трассасында өтуі жоспарланған, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Шығыс жағалаудағы Watkins Glen трассасы екі жыл қатарынан екі қаза болғаннан кейін және 1975 жылы саяси жағдай туғаннан кейін құлдырап жатқанда, 1976 жылғы маусымда USGP West Лонг-Бич, Калифорния қаласындағы қала көшелерінен құралған тар трассада құрылды. Бұл қала Лос-Анджелес агломерациясының құрамына кіреді. 1975 жылы Formula 5000 жарысы өткізілді, ал АҚШ Италиядан кейін (1957 жылы) бір маусымда екі Чемпионат F1 жарысын қабылдаған екінші ел болды. Оңтүстік Калифорнияда бұрыннан-ақ чемпионаттық Formula One жарысы өткен; 1960 жылғы АҚШ Гран-приі Лонг-Бичтен бір сағаттық жерде орналасқан әйгілі Riverside Raceway трассасында өткізілді. Формула-1 және басқа да автожарыстарда қолданылатын көптеген көшелік трассалар сияқты, Лонг-Бич машина мен жүргізушіге қатты сынақ болатын ауыр жарыс ретінде танымал болды. Типтік қалалық көшелік трасса үшін жарыс тежегіштерге, аспаға және беріліс қорабына қатты сынақтан өткізді. Трасса 1976 жылғы алғашқы жарысынан бастап бірден табысқа жетті және ол АҚШ-тың Монако Гран-приіне жауабы болды – бұл Формула-1 Гран-при жарыстарының ең маңыздысы сияқты танымал шара болды. Әдетте күннөлді және тамаша Оңтүстік Калифорния ауа райы жарыс үшін өте қолайлы орта жасады. 1976 жылғы жарысты швейцариялық Клей Регаццони Ferrari-де жеңіп алды, оның командаласы Ники Лауда 2-орынды, ал Патрик Депайе жарыс басында болған оқиғадан кейін қарқынды шабуылдап 3-орынды иеленді. 1977 жылы Лауда, Оңтүстік Африкалық Джоди Шектер (Wolf) және американдық Марио Андретти (Lotus) арасында ұзаққа созылған күрес болды. Жарыстың көп бөлігінде Шектерден артта қалған Андретти, Queen's Hairpin бұрылысында оңтүстік африкалықтан озуға сәттілік танытып, көпшілікке ұнаған жеңіске жетті. Лауда да Шектерден өтіп 2-орынды алды, ал Wolf командасының жүргізушісі 3-орынмен подиумды аяқтады. 1978 жылы старт/мара сызығы пит-лейн орналасқан Ocean Boulevard-тан бастау орнына трассаның төменгі бөлігіндегі ұзын, иісті Shoreline Drive-қа көшірілді. Жарыс қашықтығы 79,5 айналымды құрады, ал парад айналымы пит-лейннен Shoreline Drive-дағы стартқа дейін жүргізілді, толық айналымды аяқтамай. Бұл жарыста аргентиналық Карлос Рейтеман жеңіске жетті, ал австралиялық Алан Джонс жаңа Williams командасы үшін керемет 2-орынды иеленді, бұл олардың тұңғыш рет подиумға шығуы болды. 1979 жылы Queen's Hairpin старт үшін жол енін біркелкі ету мақсатында тарытылды, жарыс шатастырылған түрде басталды, өйткені Рейтеманның Lotus машинасымен жылыну кезінде туған қиындықтардан кейін стартқа қосылуына кедергі келтірілді. Алаң тоқтату туралы бұйрық алған жоқ, сондықтан Канадалық полюсші Жиль Вильнёв жалғастырды, ал алаң оны пит-лейнге ертіп барды. Француз Жак Лаффиттің қозғалтқышы тоқтап, ол қосалқы машинаға отырды. Рейтеман басқалардан жарты айналым артта қалды және беріліс қорабының бұзылуына байланысты жарыстан шықты. Жарыста француз Жан-Пьер Жариер Tyrrell машинасымен жан-жақты өнер көрсетті. Ол Ferrari-де Вильнёвтен кейін 2-орынға көтерілді, бірақ 6-орынға түсуге мәжбүр болды. Вильнёв өзінің командаласы Шектерден жеңіске жетті. 1980 жылы бірнеше оқиға болды, соның ішінде Le Gasomet шаштық тігісіндегі әурелі үйіліс. Alfa Romeo жүргізушісі Бруно Джакомелли бұрылысқа кіргенде бұрылып, тоқтап қалды, оның Alfa машинасының мұры бұрылыстың ұшынан бірнеше метр қашықтықта болды. Осы қиын жағдайдан шығу үшін Джакомелли өзінің Alfa-сын кері бұрды, нәтижесінде, Джакомелли кері бағытта жарыс жолына шыққаннан аулақ болуға тырысқан бірнеше қарсы келе жатқан машиналар, соқтығысудан сақтану үшін тоқтауға мәжбүр болды. Бұл аккордеон әсерімен болған апатты тудырды, нәтижесінде тағы 4 машина апатқа ұшырады, оның ішінде Жариер де, итальяндық Элио де Ангелистің Lotus машинасына күшпен соқтығысып, басқа жүргізушілерге қарағанда әлдеқайда ауыр апатқа ұшырады. Бірақ ең ауыр оқиға әлі алда еді. Клэй Регаццони Ensign машинасымен Шорлайн-Драйвтің соңында 180 миль/сағ жылдамдықпен жүргенде тежегіштері істен шыққандықтан, қатты апатқа ұшырады. Швейцариялық жүргізуші жарыстан шығып бара жатқанда Рикардо Зуниноның тоқтап тұрған Brabham машинасына толық жылдамдықпен соқты. Ол содан кейін жолдың жанындағы қабырғаға соқтығысып, тікелей Queen's Hairpin арқылы өтіп, дөңгелектердің кедергілеріне қарсы соғылды, әлі де өте жылдам қозғалды. Бұл апатты ешкім аман алып қала алмайтындай көрінді. Регаццони аман қалды, бірақ омыртқаның ауыр жарақаттануы оны белден төменге дейін шалдықтырды; ол ешқашан F1-де жарыспады, бірақ басқа да автоспорт түрлерінде жарысты, бірақ педальдардың орнына қолмен басқарылатын жабдықтармен. Бразилиялық Нельсон Пике бұл жарыс демалысын басып озды, бұл оның жиырма үш F1 жеңісінің біріншісі болды, ал оның отандасы Эмерсон Фиттипальди 3-орынды иеленді. 1981 жылы трассаға сәл өзгеріс енгізілді, Pine Avenue-дегі сол жақ бұрылыстар екі бұрылыстан біреуге айналдырылды. Бұл жарыста итальяндық Риккардо Патрезе Williams дуэтінің басымдығымен, Алан Джонс пен Рейтеманнан басты орынды иеленді; Патрезе ақырында механикалық проблемаларға байланысты артта қалды, ал Рейтеман Pine Avenue-дегі бұрылыстардың бірінде қателік жіберіп, Джонс көшбасшылықты иеленді және жеңіске дейін сақтап қалды. 1982 жылы трассаға тағы өзгерістер енгізілді, нәтижесінде Queen's Hairpin және Pine Avenue-нің көп бөлігі алынып тасталды. Жарыс үшін жаңа жол бөлігі пайдаланылды; Clos esses өзгертілді және Shoreline Drive-да шикана орнатылды. Осылайша, жарыс қашықтығы 79,5-тен 75,5 айналымға дейін қысқартылды. Бұл жарыста Ferrari FISA–FOCA соғысында бейтараптық ұстанымын танытты, машиналарының артына әртүрлі өлшемдегі қанаттарды орнатып. Бұл екі қанат регламенттегі олқылықты пайдаланды; сол кезде чемпионаттық жарыста F1 машинасының үстінде қанша қанат болуы керек екені туралы ереже болған жоқ. Ники Лауда бұл жарысты жеңіп алды, бұл оның уақытша зейнетке шыққаннан бергі 3-ші жарысы және 1978 жылдан бергі алғашқы жеңісі, ал Williams командасының финдігі Кеке Росберг 2-орынды алды, ал фин турбо зарядталған Ferrari-де Вильнёвпен күшті күрес жүргізді; Вильнёв 3-орынды иеленді, бірақ машинасының артына орнатылған екі қанаттың болуына байланысты дисквалификацияланды. Жарыс бірнеше ұйымдастырушылық мәселелерге ұшырады (АҚШ GP West жылдың ең жақсы ұйымдастырылған жарыстарының бірі ретінде танылғанмен), соның ішінде соқыр бұрылыстың соңындағы жарыс жолына қауіпті түрде шыққан апаттық машина және Лауданың McLaren машинасынан өтіп бара жатқан Нельсон Пикедің зақымдалған Brabham машинасы, сондай-ақ жаңа бөліктерде трассаның бұзылуы. Американдық Марио Андретти Williams командасы үшін бір реттік қатысты, ол 20-шы айналымда апатқа ұшырады. 1983 жылғы соңғы жарыс трассаға тағы өзгерістер енгізді және ұйымдастырушылық мәселелер жойылды. Ocean Boulevard көтерілген және оған шығу және түсу жолдары енді қолданылмады; және Ocean Boulevard-қа параллель жүретін, трассаның қалған бөлігімен бір деңгейде орналасқан Seaside Way жолы пайдаланылды. Жаңартылған трассада Конвенциялық орталық айналасында салынған бірнеше тар бұрылыстар және Ocean Boulevard-тың әдеттегі қозғалысы үшін қолданылуын қамтамасыз ету мақсатында Le Gasomet шаштық тігісі сәл қысқартылды. Пит-лейн Shoreline Drive-қа көшірілді. Джон Уотсон 22-орыннан жеңіске жетті, бұл қазіргі Гран-при жүргізушісінің жарысты жеңу үшін ең алыс қашықтықты құрады, көшбасшылардың жарыстан шығуынан және Росберг пен француз Патрик Тамбай арасындағы оқиғадан пайдаланды. Уотсонның командаласы Лауда 23-орыннан бастап 2-орынды иеленді. 1983 жылғы жарыстан кейін, жарысты өткізу өте қымбат екені анықталды. Жарыс ұйымдастырушысы Крис Пук, жарыс өткізуге тырысқан басты тұлға, жарыс өткізуге қатысты... деген қауесет тарады.

Ұзақ уақытқа созылған жұмыстан кету

2013 жылы БАҚ-та Формула 1 2016 жылы Лонг-Бичте Индикарды алмастыруы мүмкін деген пікірлер тарады, себебі Индикардың Лонг-Бич қаласымен жасасқан келісімі 2015 жылы бітуге тиіс болды, ал Формула 1 басшысы Берни Экклстоун өзінің жарыс сериясын халық тығыз қоныстанған Лос-Анджелес агломерациясына қайтаруға ниетті екенін жеткізді. Бірақ 2014 жылдың 1 сәуірінде Лонг-Бич қалалық кеңесі жарысты ұйымдастырушыларға Индикар сериясының келісімі 2018 жылғы маусымға дейін үш жылға ұзартылғанын мәлімдеді.