Кіріспе

Марк Твеннің "Соғыс дұғасы" атты әңгімесі, не қысқаша әңгіме, не поэма түрінде жазылған, соғысты, әсіресе соғысқа ынталандыратын соқыр патриотизм мен діни ынтаны қатаң сынап көрсетіп берді. Туындының құрылымы қарапайым: аты аталмаған ел соғысқа қатысады, ал патриот азаматтар шақырылған әскерлер үшін шіркеуде дұға тартады. Олар Құдайдан жеңіс тілеп, әскерлерін қорғауын сұрайды. Кенеттен "қарт, бейтаныс кісі" пайда болып, өзін Құдайдың елшісі деп жариялайды. Ол оларға жеңіс үшін дұғаларының екінші жағын айтатынын түсіндіреді, олардың іштей тілеген, бірақ дауыстап айтпаған бөлігін – жауларының азапталуы мен құрылуы үшін дұға етуді. Содан кейін соғысқа ұшыраған елдерге басып алған жауларының келтірген қиындықтары суреттеледі. Әңгіме соңында ол адам "ақылсыз" деп айыпталады, "өйткені оның сөздерінің мәнісі жоқ еді".

Тарих

"Соғыс дұғасы" 1905 жылы жазылған, және испан-американ соғысына және одан кейінгі филиппин-американ соғысына жауап ретінде туындаған деп саналады. Марк Твен 1910 жылғы сәуірде қайтыс болғаннан кейін, отбасысының қысымы салдарынан, әңгіменің дінге қарсы келуі мүмкін деп қорқып, оны жарияламады. Твеннің баспагері мен достары да оны жариялаудан бас тартысты. Бір дерек бойынша, оның суретшісі Дэн Бирд одан оны жариялайтынын сұрағанда, Твен: "Жоқ, мен онда толық шындықты айттым, ал осы әлемде шындықты тек өлген адамдар ғана айта алады. Мен өлгеннен кейін жарияласын", - деп жауап берді. Қоғамның реакциясын ескере отырып, ол отбасын күтінуге тиіс екенін түсінді, бірақ бұл "Сырлы жатжұрттық" әңгімесінің соңғы бөлімі болған. Дегенмен, ол Альберт Бигелоу Пейн редакциялаған, Твеннің әдеби мұрагері және өмірбаян жазушысы болған "Еуропа және басқа жерлер" (1923) атты Твеннің эсселер жинағына енді.

Қысқа әңгімеге негізделген шығармалар

1981 жылы PBS телеарнасында түсірілген Твеннің "Жұмыстың сәтсіз аяқталған жеке тарихы" романында "Соғыс дұғасы" эпилог ретінде қосылған, ол испан-американ соғысы кезінде өтеді. Эдвард Херрман Шетелдіктің, сондай-ақ Америка Азамат соғысында балалардың қасақана өлтірген адал кісінің рөлін ойнады, осылайша Шетелдіктің тегіне мистикалық аура берді. 1996 жылы Мелвин Белли Сан-Францискодағы Old First Church шіркеуінде Дэвид Вудардтың "Соғыс дұғасы" атты оркестрлік күйімен ораторияны оқыды. 2006 жылы "Соғыс дұғасы" (2005) қысқаметражды фильмі Беверли-Хиллс кинофестивалінде "Үздік режиссер" жүлдесін жеңіп алды. Гарольд Кронк фильмді режиссерлік етіп, сценарийін Твеннің "Соғыс дұғасы" туындысынан бейімдеді. 2007 жылдың сәуір айында Lyceum Films компаниясы "Соғыс дұғасы" атты он минуттық қысқаметражды фильмді шығарды. Марко Санчес жазған және Майкл Гурджан режиссерлік еткен бейімделуде Джереми Систо "Шетелдік" рөлінде, ал Тим Салливан "Уағызшы" рөлінде ойнады. Сол жылы журналист және Washington Monthly президенті Маркос Куналакис Твеннің туындысы негізінде "Соғыс дұғасы" атты анимациялық қысқаметражды фильмді түсірді және өндірді. Питер Койоттың баяндауымен, министр рөлін Лоренс Ферлингетти, ал Шетелдік рөлін Эрик Бауэрсфельд сомдады.