Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ірі қара малдың тұқымы
Breed of cattle
Канхим – Орталық Бразилияда Еуропалық Шароле тұқымын Бразилияда бұрыннан ұсталып келген Индубразиль тұқымымен будандастыру арқылы шығарылған еттік малдың тұқымы. Азиялық Зебу типті мал тропикалық жағдайларға ең жақсы бейімделген аймақта осы будандастыру жасалған. Канхим бұқалары Зебу бұқаларымен салыстырғанда, тең мөлшерде төл береді, бірақ төлдері ауыррақ және сапасы жоғары болады. Еуропалық тұқымдармен салыстырғанда, Канхим бұқасы салмағы бірдей, бірақ көбірек төл береді. Зебу сиырларымен будандастырылған, тез өсетін төлдерді, сүтінен айырғаннан кейін 18 айлық шағында, жайылымнан кейін 24 айлық шағында, ал жайылымда еркін өсіп жетілгендерін 30 айлық шағында союға болады.
The Canchim is a breed of beef cattle developed in Central Brazil by crossing European Charolais cattle with Indubrazil cattle already kept in Brazil where Asian Zebu type cattle are best suited to the tropical conditions. When compared with Zebu bulls, Canchim bulls produce the same number of calves, but heavier and of superior quality. Compared to European breeds, the Canchim bull produces calves with the same weight but in larger numbers. The fast growing progeny, from crossbred zebu cows with Canchim bulls, can be slaughtered at 18 months old from feedlots after weaning, up to 24 months old from feedlots after grazing and at 30 months from grazing on the range.
Шығу тегі
Өткен ғасырда Бразилияға әкелінген зебу малдары (Bos Indicus) жергілікті малдармен кеңінен будандастырылды. Тропиктік аймақтарда тіршілік етуге бейімділігімен танымал үнді тұқымы Бразилияға жылдам бейімделіп, үлкен аумақтарға таралып, Бразилиядағы етті мал өсіруді едәуір жақсартты. Дегенмен, зебу малдарының өсу қарқыны мен ет өнімі еуропалық тұқымдарға қарағанда нашар екені анықталды. Сондықтан, етті малдарды генетикалық тұрғыдан жетілдіру қажет болды. Еуропалық етті малдарды (Bos Taurus), олар қоңыржай климатта өнімді болатын, Орталық Бразилияға ғана орналастыру тиімді нәтиже бермес еді, себебі олар тропикалық ортаға бейімделе алмайды. Климаттан өзге, паразиттердің көп болуы, аурулар мен жергілікті шөптердің төмен қоректік құндылығы да мәселе тудырды.
Zebu cattle (Bos Indicus), introduced to Brazil in the last century, were extensively crossbred with herds of native cattle. The Indian breed, well known for its ability to survive in the tropics, adapted quickly to Brazil, and soon populated large areas, considerably improving Brazilian beef cattle breeding. Zebu cattle were however found to be inferior to the European breeds in growth rate and yield of meat. It became clear that the beef cattle population required genetic improvement. Simply placing European beef cattle (Bos Taurus), highly productive in temperate climates, in Central Brazil, would not produce good results, due to their inability to adapt to a tropical environment. Besides the climate, other factors such as the high occurrence of parasites, diseases and the very low nutritional value of the native forage were problems.
Тұқымның қалыптасуы
Канчим ірі қарасының қалыптасуында қолданылған еуропалық тұқым – шароле. 1922 жылы Ауыл шаруашылығы министрлігі шароле малын Гояс штатына әкелді, онда олар 1936 жылға дейін болды, содан кейін Сан-Паулу штатындағы Сан-Карлос қаласына, EMBRAPA мемлекеттік зерттеу станциясының Канчим шаруашылығына көшірілді. Осы топтан будандастыру бағдарламасында пайдаланылған аналық және аталық малдар шықты. Канчимнің қалыптасуына ең көп үлес қосқан зебу тұқымы – индубразил болды, алайда гузера және нелоре ірі қара малдары да қолданылды. Индубразил тұқымына басымдық берілді, себебі оны қолжеткілі бағамен үлкен топта алу оңай болды, ал гир, нелоре немесе гузера тұқымдарын алу мұндай мүмкіндік бермес еді. 1940 жылы доктор Антонио Тейшейра Виана бастаған балама будандастыру бағдарламаларының мақсаты – біріншіден, 5/8 шароле және 3/8 зебу, екіншіден, 3/8 шароле x 5/8 зебу будандастыруларын алу, содан кейін олардың қайсысы тиімдірек екенін бағалау болды. Жартылай тұқымды малдарды өндіру үшін 368 зебу сиыры пайдаланылды, оның ішінде 292 индубразил, 44 гузера және 32 нелоре сиыры болды. Өндірілген барлық мал тек жайылымда өсірілді. Паразиттерге қарсы күрес 15 күнде бір рет жүргізілді, ал малдар туған кезде және ай сайын өлшенді. Аналық малдар 30 айға дейін, ал аталық малдар 40 айға дейін өлшенді. Бірнеше жылдық жұмыстар барысында жиналған деректер будандастырудың әртүрлі деңгейлерін бағалауға мүмкіндік берді. Нәтижесінде 5/8 шароле және 3/8 зебу ең қолайлы деп танылды, себебі ол ет үшін жақсы дене бітімін, ерте пісіп-жетілуді, ыстыққа және паразиттерге төзімділікті, сондай-ақ біркелкі түстің болуын қамтамасыз етті. Алғашқы 5/8 шароле және 3/8 зебу будандастырылған малдар 1953 жылы дүниеге келді. Осылайша, Бразилияның орталық айманы үшін ет өндіруге арналған жаңа тұқым пайда болды, оның аты CANCHIM – бұл атау сол аймақта кең таралған ағаштың атынан алынған. Бразилияның Канчим ірі қара мал өсірушілер қауымдастығы (ABCCAN) тек 1971 жылы құрылды, ал 1972 жылдың 11 қарашасында Тұқымдық кітап бастау алды. 1983 жылдың 18 мамырында Ауыл шаруашылығы министрлігі Канчим типті ірі қара малын тұқым ретінде мойындады.
The European breed used in the formation of Canchim cattle was Charolais. In 1922 the Ministry of Agriculture imported Charolais cattle to the State of Goias, where they remained till 1936, when they were transferred to São Carlos in the State of São Paulo, to the Canchim Farm of the Government Research Station, EMBRAPA. From this herd originated the dams and sires utilised in the program of crossbreeding. The main Zebu breed which contributed to the formation to the Canchim was the Indubrazil, although Guzerá and Nelore cattle were also used. Preference was given to the Indubrasil breed, due to the ease of obtaining large herds at reasonable prices, which would have been difficult with Gir, Nelore or Guzerá. The alternative crossbreeding programs initiated in 1940 by Dr. Antonio Teixeira Viana had the objective of obtaining first, crossbreeds 5/8 Charolais and 3/8 Zebu and second, 3/8 Charolais x 5/8 Zebu, to evaluate which of the two was the most successful. The total number of Zebu cows utilized to produce the half breeds was 368, of which 292 were Indubrasil, 44 Guzerá and 32 Nelore. All the animals produced were reared exclusively on the range. Control of parasites was done every 15 days and the animals were weighed at birth and monthly. The females were weighed up to 30 months and the males up to 40 months. The data collected during various years of work, permitted an evaluation of the various degrees of crossbreeding. The conclusion was that the 5/8 Charolais and 3/8 Zebu was the most suitable, presenting an excellent frame for meat, precocious, resistance to heat and parasites, and a uniform coat. The first crossbred animals, 5/8 Charolais and 3/8 Zebu, were born in 1953. Thus was born a new type of beef cattle for Central Brazil, with the name CANCHIM, derived from the name of a tree very common in the region where the breed was developed. It was not until 1971 that the Brazilian Association of Canchim Cattle Breeders (ABCCAN) was formed, and on 11 November 1972 the Herd Book was initiated. On 18 May 1983 the Ministry of Agriculture, recognized Canchim type cattle as a Breed.
Жаңа қан тұқымы
Канчим тұқымы синтетикалық тұқым болғандықтан, селекционерлерге жаңа шағылыстыру жүйелерін әзірлеу кезінде, канчим тұқымын құрастыруға қолданылған тұқымдарды, сондай-ақ канчим тұқымының өзін пайдалануға мүмкіндік береді. Көптеген канчим шаруалары жаңа қандық желілерді қалыптастыруда. Бүгінде нелоре тұқымы канчим тұқымын құруда зебу тұқымынан толыққанды басымдық құрады. Сондай-ақ, ABCCAN жаңа қандық желілерді қалыптастыру үшін мұқият іріктелген бұқалардың америкалық және француздық шароле тұқымының спермасын қолдануды және ұсынады.
The Canchim breed, being a synthetic breed, permits breeders, in the development of new crossbreeding systems, to use the breeds used to form the Canchim breed, besides the breed itself, in its development. There are many Canchim breeders forming new blood lines. Today the Nelore breed totally dominates the Zebu breed in the formation of Canchim. American and French Charolais semen, from carefully selected bulls is also used and recommended by the ABCCAN to form new bloodlines.