Техас Ұзынмүйіз мал тұқымы және Техас Университетінің тарихы
Texas Longhorn
Техас Лонгхорны – американдық мүйізді малдың ерекше түрі. 8 футқа дейін созылатын мүйіздерімен, ыстыққа төзімділігімен және әртүрлі түс нұсқаларымен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Техас университетінің (Остин қаласы) жеңіл атлетика бағдарламалары
Америкалық ірі қара тұқымы
the athletics programs of The University of Texas at Austin
American breed of cattle
Техас лонгхорны – американдық еттік мал тұқымы, ұзын мүйіздерімен ерекшеленеді, олардың ұштары 8 футтан (2 метрден) астам арақашықтықта болуы мүмкін. Бұл тұқым испан конкистадорлары Кристофер Колумбтың екінші саяхатынан бастап 1512 жылға дейін Иберия түбегінен Америкаға әкелген малдан шыққан. Жүздеген жылдар бойы мал жайылымдарда жартылай жабайы өмір сүрді; олар еуропалық тұқымдардың көпшілігіне қарағанда ыстыққа және құрғақшылыққа төзімдірек. Олар кез келген түсте немесе түстердің қоспасында болуы мүмкін. Малдың шамамен 40 пайызы қызыл түстің әртүрлі реңктерімен сипатталады, көбінесе ашық қызыл түс басым; тек Херефордқа тән терең қызыл түс кездеспейді. XXI ғасырда Техастың мәдени мұрасының бір бөлігі деп есептеледі.
The Texas Longhorn is an American breed of beef cattle, characterized by its long horns, which can span more than 8 feet (2 m) from tip to tip. It derives from cattle brought from the Iberian Peninsula to the Americas by Spanish conquistadores from the time of the Second Voyage of Christopher Columbus until about 1512. For hundreds of years the cattle lived a semi feral existence on the rangelands; they have a higher tolerance of heat and drought than most European breeds. It can be of any color or mix of colors. In some 40% of the cattle it is some shade of red, often a light red; the only shade of red not seen is the deep color typical of the Hereford. In the 21st century it is considered part of the cultural heritage of Texas.
Тарих
Техас лонгхорны тектік атасы испан конкистадоры әкелген малдан таратылған. Бұл мал Христофор Колумбтың екінші саяхатынан бастап, шамамен 1512 жылға дейін Америкаға жеткізілген. Алғашқы мал 1493 жылы Кариб теңізіндегі Ла-Исла-Эспаньола (қазіргі Испаниола) аралына қоныс аударғандардың тамақтануын қамтамасыз ету үшін түсірілді. Келесі екі ғасыр бойы испандықтар Мексикада мал өсіріп, оларды солтүстікке қарай, кеңейіп келе жатқан елді мекендерімен бірге жылжытты. Испандықтар 17 ғасырдың соңында "Техас" деп аталған аймаққа жетті. Көп ұзамай, малдың бір бөлігі қашып кетті немесе ашық далаға босатылды, онда олар келесі екі ғасыр бойы көбінесе жабайы күйде өмір сүрді. Бірнеше буын өткен соң, осы малдың ұрпақтары жоғары жемге және құрғақшылыққа төзімділік, сондай-ақ "берік" сипаттамаларға ие болды, бұл Лонгхорнға мал шаруашылығы ретінде танымал атақ әкелді. Техас лонгхорндарының саны азайды, бірақ 1927 жылы АҚШ Орман қызметінің энтузиасттары осы тұқымды жоқ болудан құтқарып қалды. Олар Оклахома штатының Лоутон қаласындағы Уичита тауларындағы жануарлар қорығында мал өсіру үшін шағын үйірді жинады. Тұқым 1917 жылы Остин қаласындағы Техас университетінің талисманы ретінде "Бево" атты Техас лонгхорны қабылданғаннан кейін көп назар аударды. Бұл жануардың бейнесі мектептің спорт командасымен, яғни Техас Лонгхорнспен байланысты болды. Бірнеше жылдан кейін Дж. Фрэнк Доби және басқалар Техас штатының саябақтарында сақтау үшін шағын үйірлерді жинады. Мұнайшы Сид У. Ричардсон жобаны қаржыландыруға көмектесті. Лонгхорндар көбінесе жаңалық ретінде күтімге алынды, бірақ олардың ұзақ өмір сүруі, ауруларға төзімділігі және маргиналды жайылымдарда өсіп-өркендеу қабілеті тұқымның еттік мал ретінде қайта жаңғыруына және Техас тарихымен байланысына әкелді. 1957 жылы Чарльз Шрейнер III өзінің атасы, капитан Чарльз Арманд Шрейнердің және оның ранчоларындағы Лонгхорндардың шаруашылық мұрасын құрметтеу үшін Техас штатының Маунтин-Хоум қаласындағы Y O ранчосында Лонгхорн үйірін құруды бастады. Шрейнер Лоутон қаласына жақын жердегі Уичита тауларындағы жабайы табиғат қорығынан әрқайсысы 75 доллардан бес бұқа мен бір бұқа төлін сатып алды. 1964 жылы Шрейнер Американың Техас лонгхорны тұқымдық қауымдастығын құрды. "YO" үйірі қауымдастықта тіркелген алғашқы мал болды. 1966 жылы Шрейнер Лонгхорнға және оның жаңа қауымдастығына назар аудару үшін Сан-Антониодан (Техас штаты) Додж-Ситиге (Канзас штаты) дейін Лонгхорн бұқаларын айдап әкелді. Бұл сапар бұрынғы Чишолм жолының жүз жылдық мерейтойы ретінде ұйымдастырылды. Шрейнер жергілікті Куана шерифінің жасағынан "үндістердің шабуылын" сахналауды ұйымдастырды, бұқалар Доанның өткеліндегі Ред-Риверді кешіп өтеді. Шабуыл соншалықты шынайы болды, бұқалар қашып кетіп, ковбойлар олардан қуып жете алмады. Үйірді қайта жинауға төрт сағат уақыт кетті. 1976 жылы Лаббоктағы Техас Техникалық университеті Шрейнерді өзінің жаңа Ұлттық мал шаруашылығы мұралық орталығын атап өту үшін мал айдауды ұйымдастыруға көндірді. 1995 жылы Техас штатының заң шығарушы органы Техас лонгхорнын штаттың ірі сүтқоректісі деп жариялады. XXI ғасырда элиталық тұқымдық желісінен шыққан Техас лонгхорндары аукционда 40 000 доллар немесе одан да көп бағаға сатылады. 2017 жылдың 18 наурызында Форт-Уорт қаласындағы Legacy XIII сатылымында сиыр, 3S Danica және оның төлі 380 000 долларға сатылды, бұл рекордтық көрсеткішті құрады. Тұқымның тіркелімдеріне: 1964 жылы Керр округінің шаруасы Чарльз Шрейнер III құрған Американың Техас лонгхорны тұқымдық қауымдастығы; Халықаралық Техас лонгхорны қауымдастығы; және Cattlemen's Texas Longhorn Registry кіреді. Онлайн-сайтта орналасқан Техастың Ұлттық лонгхорн мұражайы тұқымнан табылған мүйіздердің әртүрлілігін, тұқымның танымал малдары туралы әңгімелерді және мал мүйіздерінен жасалған жиһаз галереясын көрсетеді.
The Texas Longhorn derives from cattle brought to the Americas by Spanish conquistadores from the time of the Second Voyage of Christopher Columbus until about 1512. The first cattle were landed in 1493 on the Caribbean island of La Isla Española (now known as Hispaniola) to provide food for the colonists. Over the next two centuries, the Spaniards used the cattle in Mexico and gradually moved them north to accompany their expanding settlements. The Spaniards reached the area that became known as "Texas" near the end of the 17th century. Eventually, some cattle escaped or were turned loose on the open range, where they remained mostly feral for the next two centuries. Over several generations, descendants of these cattle developed to have high feed and drought stress tolerances and other "hardy" characteristics that have given Longhorns their reputation as livestock. The Texas Longhorn stock slowly dwindled, but in 1927, the breed was saved from near extinction by enthusiasts from the United States Forest Service. They collected a small herd of stock to breed on the Wichita Mountains Wildlife Refuge in Lawton, Oklahoma. The breed also received significant attention after a Texas Longhorn named "Bevo" was adopted as the mascot of The University of Texas at Austin in 1917. The animal's image became commonly associated with the school's sports teams, known as the Texas Longhorns. A few years later, J. Frank Dobie and others gathered small herds to keep in Texas state parks. Oilman Sid W. Richardson helped finance the project. The Longhorns were cared for largely as curiosities, but the stock's longevity, resistance to disease, and ability to thrive on marginal pastures resulted in a revival of the breed as beef stock and for their link to Texas history. In 1957, Charles Schreiner III began creating a Longhorn herd on his ranch, the Y O, in Mountain Home, Texas, as a tribute to the ranching legacy of his grandfather, Captain Charles Armand Schreiner, and the Longhorns he ran on his ranches. Schreiner purchased five heifers and one bull calf for $75 each from the Wichita Mountains Wildlife Refuge near Lawton. In 1964, Schreiner founded the Texas Longhorn Breeders Association of America. The YO herd were the first cattle registered with the association. To draw attention to the Longhorn and its new association, in 1966, Schreiner organized a cattle drive of Longhorn steers from San Antonio, Texas to Dodge City, Kansas. The drive was promoted as a centennial commemoration of the earlier Chisholm Trail drives. Schreiner arranged for local members of the Quanah sheriff's posse to stage a simulated “Indian attack” as the steers crossed the Red River at Doan's Crossing. The attack was so authentic that the steers stampeded with cowboys in close pursuit. Four hours were needed to reassemble the herd. In 1976, Texas Tech University in Lubbock persuaded Schreiner to stage a cattle trail drive to celebrate its new National Ranching Heritage Center. In 1995, the Texas Legislature designated the Texas Longhorn as the state large mammal. In the 21st century, Texas Longhorns from elite bloodlines can sell for $40,000 or more at auction. The record of $380,000 on March 18, 2017, was for a cow, 3S Danica, and heifer calf at side, during the Legacy XIII sale in Fort Worth, Texas. Registries for the breed include: the Texas Longhorn Breeders Association of America, founded in 1964 by the Kerr County rancher Charles Schreiner III; the International Texas Longhorn Association; and the Cattlemen's Texas Longhorn Registry. The online National Texas Longhorn Museum displays the diversity of horns found in the breed, stories about notable individual cattle of the breed, and a gallery of furniture made from cattle horns.
Сипаттамалары
Ұзын мүйізді ірі қара тұқымы Испанияның Де Лидия және Ретинта, Португалияның Алентежана және Мертоленга сияқты Иберия мал тұқымдарына генетикалық жағынан жақын. Американың басқа криолл малдары мен Оңтүстік Еуропаның көптеген тұқымдары сияқты, ол негізінен таурин (еуропалық) текті, бірақ белгілі бір дәрежеде индицин генетикалық мұрасы бар; бұл Гібралтар бұғазы арқылы Африкадан келген малдардың гендер ағынының нәтижесі болуы мүмкін, бұл испан жаулап алу кезеңінен бұрын болған. Мүйіздер кейде өте ұзын болады. Әдетте, бұқалардың мүйіздері орташа ұзындықта, ал өгіздердің мүйіздері одан әлдеқайда ұзын болуы мүмкін. 2022 жылы Гиннес рекордтар кітабында тірі малдың ең ұзын мүйіздері (таралуы) мыналар деп тіркелді: Пончо Виа атты өгіз үшін; 3S Даника атты сиыр үшін; және Каубой Туф Чекс атты бұқа үшін. Үшеуі де Техас Лонгхорн тұқымынан. Түсі өте әртүрлі. Малдың шамамен 40%-ы қызыл түстің әртүрлі реңктерімен сипатталады, көбінесе ашық қызыл түс басым; тек Херефордқа тән терең қызыл түсі кездеспейді. Финчинг үлгісі жиі кездеседі; егер негізгі түсі қара болса, ол испан тіліндегі "скунк" сөзінен алынған "зорилло" деп аталады. Басқа түстерге қара, көк, қоңыр, қаймақ, күлгін, сұр, сары немесе ақ түстері жатады, олар жолақты (испан тіліндегі "мысық" сөзінен алынған "қатеда" деп аталады), ұсақ немесе дақты болуы мүмкін. Дақты және бір түсті мал шамамен бірдей пропорцияда кездеседі.
The Longhorn is genetically close to Iberian cattle breeds such as the De Lidia and Retinta of Spain and the Alentejana and Mertolenga of Portugal. Like other Criollo cattle of the Americas and many breeds of southern Europe, it is principally of taurine (European) derivation, but has a small admixture of indicine genetic heritage; this may be a consequence of gene flow across the Strait of Gibraltar from cattle of African origin dating to before the time of the Spanish Conquest. The horns are in some cases very long. In general, the horns of bulls are of moderate length, while those of steers may be much longer. In 2022 the Guinness Book of Records reported the longest spread of cattle horns (on a living animal) to be: for a steer called Poncho Via; for a cow named 3S Danica; and for a bull named Cowboy Tuff Chex. All three were Texas Longhorns. Coat color is extremely variable. In some 40% of the cattle it is some shade of red, often a light red; the only shade of red not seen is the deep colour typical of the Hereford. The finching pattern is common; when the base color is black it is called zorillo, from the Spanish word for 'skunk'. Other colors include variations of black, blue, brown, cream, dun, grey, yellow or white, either with or without brindling (called gateada, from the Spanish word for 'cat'), speckling or spotting. Speckled and solid coloured animals are in roughly equal proportion.
Қолдану
Бұл Лонгхорн сиырлары дәстүрлі түрде ет үшін өсірілген. XXI ғасырда Техас штатының мәдени мұрасының бір бөлігі саналады; штаттың ресми ірі жануары болып табылады. Оны қорғау мақсатында ұстауға немесе мүйіздерін ұзарту үшін көбейтуге болады. Кейде бұқаға мініп жүру үшін де қолданылады.
The Longhorn was traditionally reared for beef. In the 21st century it is considered part of the cultural heritage of Texas; it is the official large mammal of the state. It may be kept for conservation reasons, or bred for greater horn length. It is occasionally used for steer riding.