Кіріспе

Аббейлейкс (/'æbɪleɪks/) – Ирландияның Лаос округіндегі қала. Ол округ орталығы Портлаойс қаласының оңтүстігінде шамамен орналасқан. Аббейлейкс сол аттас азаматтық приходтың құрамында.

Тарих

1183 жылы Абелейк қаласында, Норе өзенінің жанында, қалаға атын берген цистерциандық монастырь төңірегінде қоныс пайда болды. Клонкин Лейкс немесе Де Леге Де деп аталған монастырь шамамен 600 жылы құрылған, бірақ 1183 жылға дейін оның тарихы туралы аз мәлімет бар. Сол жылы ол қайта құрылып, Блаженді Марияға арналды – Коногер немесе Корчегер О’Мор (Конор Кукоигкрише) арқылы. О’Мор Балтингласс, Уиклоу графтығынан келген цистерциандық орденнің монахтарын осы монастырьға орналастырды. Қазіргі Аббейликс – Ирландиядағы ең көне жоспарланған поместье қалаларының бірі. Ол негізінен 18 ғасырда Виконт де Вески салған. Норе өзенінің жиі су тасқынына ұшырауы қала тұрғындары үшін денсаулыққа қауіпті жағдай жасады. 1790 жылдары Джон Весси қаланың орналасқан жері өз арендаторларына қолайсыз екенін анықтады және жаңа қаланың жобасын жасауға кірісті. Ескі қала қиратылып, тұрғындары жаңа қалаға көшірілді. Қала орталығында 2-ші виконт де Вескиге арналған, халықтың қаржысына салынған ескерткіш орналасқан. Онда жылқы су ішетін алаң бар. Бүгінде қаланың ішінде және айналасында көптеген тарихи ескерткіштер сақталған – ежелгі бекіністер, зираттар, шіркеулер және поместье үйлері. Бұл қалада 1904 жылы 5-ші виконт Иво де Вески құрған кілем фабрикасы болған, ол RMS Olympic және RMS Titanic кемелерінде қолданылған кілемдердің бір бөлігін өндірген.

Жол

2010 жылы M8 тас жолы ашылғанға дейін Коркқа апаратын N8 жолы Абейликс қаласынан өтетін. M8 тас жолы ашылғаннан кейін N77 жолы бұрынғы N8 жолының бағытымен Дурроудан Портлаузаға дейін созылды. Абейликстен M8 тас жолына R433 жолы арқылы да қол жеткізуге болады.

Темір жол

Абейликс темір жол станциясы, Портлауз – Килкенни бағытындағы темір жол желісінде, 1865 жылдың 1 наурызында ашылып, 1963 жылдың 1 қаңтарында жабылды.

Автобус

Bus Éireann компаниясының Дублин мен Корк арасындағы экспресс бағыты 2012 жылдың 30 маусымында Абелейикс қаласына қызмет көрсетуді тоқтатты. 2012 жылдың 11 тамызына дейін Bus Éireann уақытша шара ретінде Портлоуз қаласында экспресс бағыттарымен байланыс үшін шаттл қызметін (128 маршрут) іске қосты. Slieve Bloom Coaches компаниясының Оссоридегі Борис қаласынан Портлоузға бағыты да бар, ол қалаға қызмет көрсетеді.

Ыңғайлылықтар

Қалада аудандық аурухана, сондай-ақ көптеген дүкендер мен пабтар бар. Әке Брин паркі футбол және басқа да спорт түрлеріне арналған алаңдарға ие, ал жанындағы CYMS залында түрлі клубтар орналасқан. Мұражай үйі мұражайға экскурсиялар өткізеді және жыл бойы шеберлік сабақтарын ұйымдастырады. Abbeyleix Manor қонақ үйі Magnuson Hotels желісіне кіреді. "Лордс Уоқ Луп" – бұл 2,4 километрлік айналма жол, ол Де Веси отбасының жергілікті шіркеуге және теміржол станциясына бару үшін пайдаланған ежелгі жаяу жолының орнында салынған. Килламък батпағын Abbeyleix батпақ жобасы басқарады, олар батпақ ішінде екі айналма жол жасаған. Батпаққа кіреберіс Abbeyleix Manor қонақ үйінің жанында орналасқан. Екі айналма жолда да биік ағаштан жасалған жолдар, соқпақтар мен жолдар бар. Abbeyleix Мұражай үйі – жергілікті мұра орталығы, онда келушілерге ақпарат беріледі және округтің тарихы мен жергілікті көрікті жерлер туралы көрме ұйымдастырылған. Археологиялық және тарихи артефакттармен қатар, ескі кілемдер мен көне киімдер де қойылған.

Ескерткіш ғимараттар

Аббейлейкс үйі мен де Весци иелігі (Аббейлейкс иелігі) Балаколла жолында орналасқан. 2019 жылы бұл иелік 20 миллион еуро сұраныс бағасымен сатылымға қойылды. Үй және 1050 акрлық иелік 2021 жылы ирланд кәсіпкері Джон Коллинсонға 20 миллион еуроға сатылды. Коллинсон 2022 жылы де Весци иелігінің қасында орналасқан Миллбрук үйін де сатып алды. Қала ішіндегі Аббейлейкс Market House бес бөлімді, төрт қабатты ғимарат, ол бұрын өрт сөндіру станциясы және кітапхана ретінде пайдаланылған. Қазір ол кітапхана және көрме орталығы ретінде қайта жаңартылған. Heritage House – жергілікті тарих мұражайы орналасқан келушілер орталығы. Бұл 19 ғасырлық ғимарат бұрын Солтүстік ұлдар мектебі болған. Market House және Heritage House Лауис округінің қорғалатын құрылыстар тізіліміне енгізілген.

Спорт

Abbeyleix GAA клубы – жергілікті Гейллік атлетикалық қауымдастық клубы. Abbeyleix гольф клубы мен Abbeyleix газонды теннис клубы тиісінше 1895 және 1909 жылдары құрылған. Аймақтағы басқа спорт клубтарының ішінде хоккей клубы және футбол (ассоциациялық футбол) клубы бар.