Кіріспе
Шероки ұлты үшін бөлінген жер, Шероки шығанағы немесе Шероки белдеуі, қазіргі АҚШ Оклахома штатында орналасқан. Бұл Оклахома-Канзас шекарасының оңтүстігінде, 96 және 100° батыс бойында 97 шақырымдық жер учаскесі болды. Шероки шығанағы 1836 жылы құрылған. Америка Құрама Штаттары Чероки тайпасын Миссисипи өзенінің шығысындағы барлық жерлерін АҚШ-қа беруге мәжбүр етті, оның орнына оларға резервация және Индиан территориясында (кейін Оклахома) "шығанақ" берілді. Құрылған кезде Шероки шығанағының ұзындығы шамамен 360 шақырымды құрады. Кейіннен Энид, Вудвард, Понка-Сити және Перри қалалары Шероки шығанағының шекараларында пайда болды. Шероки жолағы – Шероки шығанағының көп бөлігінің солтүстік шекарасымен созылған екі жарым мильдік жер учаскесі. Бұл жерді өлшеу қателігінің нәтижесінде пайда болды. Шероки шығанағының барлық бөлігі жиі Шероки жолағы деп аталады.
The Cherokee Outlet, or Cherokee Strip, was located in what is now the state of Oklahoma in the United States. It was a 60 mile wide (97 km) parcel of land south of the Oklahoma–Kansas border between 96 and 100°W. The Cherokee Outlet was created in 1836. The United States forced the Cherokee Nation of Indians to cede to the United States all lands east of the Mississippi River in exchange for a reservation and an "outlet" in Indian Territory (later Oklahoma). At the time of its creation, the Cherokee Outlet was about 225 miles (360 km) long. The cities of Enid, Woodward, Ponca City, and Perry were later founded within the boundaries of what had been the Cherokee Outlet. The Cherokee Strip was a two and one half mile wide piece of land running along the northern border of much of the Cherokee Outlet. It was the result of a surveying error. The whole of the Cherokee Outlet is often called the Cherokee Strip.
Жасау
1836 жылы чероки және АҚШ арасындағы Жаңа Эхота шарты черокилерді Миссисипи өзенінің батысына, оларға Үндістан территориясында (кейін Оклахома) бөлінген жерлерге көшіруге міндеттеді. Олардың жаңа жерлері 7,0 миллион акрлық резервацияны және "АҚШ егемендігінің батысқа қарай созылған шегіне дейін батысқа қарай мәңгілік кеңістік" қамтыды. Чероки резервациясынан батысқа қарай созылған жер учаскесі Чероки шығуы (Cherokee Outlet) деп аталды. Шартының талаптарына сәйкес, черокилерге берілген жерлер "болашақта ешқандай штаттың немесе территорияның шегіне немесе құзыретіне кірмейді" және черокилерге олардың жерге меншік құқығын растайтын жер патенті берілуі уәде етілді. 1838 жылы, черокилерді күштеп көшіру, яки "Жасқырлар жолы" деп аталатын оқиғада, негізінен Солтүстік Джорджияда тұрған черокилердің көпшілігі Үндістан территориясына және олардың жаңа жерлеріне күштеп көшірілді. 1835 жылғы халық санағы бойынша 16 500 чероки тіркелді.
Азамат соғысы және оның салдары
Чероки аутлети құрылғаннан кейін ондаған жылдар бойы аз пайдаланылды. Черокилер фермерлер болған, мал шаруашылығымен немесе аң аулаумен айналыспаған, бірақ көшпелі және соғысқа бейім жазықтықтардағы үндістер аутлеттің иесін тек өздері деп таныды және оны аң аулау үшін пайдаланды. Олар өздерінің жерлеріне, ақтардың немесе басқа үндістердің енуіне қарсылық көрсетті. Сондықтан, тек азағантай шерокилер ғана батысқа қарай орналасқан аутлетті аң аулау немесе мал жаю үшін пайдаланды. 1861 жылы Америка Азамат соғысы басталғанда, Үнділер аумағында тұратын черокилер мен басқа да үндістер Америка Одағы мен Конфедерациялық штаттарды қолдау мәселесінде екіге бөлінді. Шерокилердің көпшілігі құл иелері болды. 1835 жылғы халық санауы бойынша, шерокилер арасында 1592 құл тіркелді, ал шерокилердің 7,4% құл иелері болды. Шерокилердің Конфедерацияға деген ықыласы 1860 жылдың күзінде Уильям Сьюардтың, унионисттік президенттік кандидат Абрахам Линкольннің белді қолдаушысы, шерокилер мен басқа да үндістерді Үнділер аумағынан қуғынмен шығарып, басқа жерге көшіру керек деген мәлімдемесінен кейін күшейді. Америка Азамат соғысынан кейін Америка Құрама Штаттары Конфедерацияны қолдағандары үшін шерокилерді жазалау мақсатында жаңа шартты талап етті (қайта құру шарттарын қараңыз). Жаңа шарт (19 шілде 1866 ж. ратификацияланды) шерокилерден Шероки аутлетиіндегі жерді басқа үнді тайпаларына сатуды және оларға аутлетке көшіп келуге және онда тұруға рұқсат беруді талап етті. Жер бағасы АҚШ президентімен келісілуі керек болды, егер шерокилер мен жерді сатып алуға ниет білдірген үнді тайпалары келіспесе, бағаны президент шешетін. Осы уақытта көршілес Канзастағы үнділер АҚШ үкіметі мен ақтардың қоныс аударушыларының күшті қысымына тап болды. Шероки аутлетиінде жаңа жерлер пайда болғандықтан, Канзаста тұратын түрлі үнді халықтарын АҚШ өздерінің жерлерін сатуға және Шероки аутлетиінде жаңа жерлер сатып алуға ынталандырды. Осаждар 1872 жылы Шероки аутлетиіндегі жерлерге (қазіргі Осаж округі, Оклахома) көшті, олардан кейін көп ұзамай Кау, Нез Персе, Ото Миссурия, Пауни, Понка және Тонкава тайпалары да келді. Осаждардың Шероки аутлетиіндегі жаңа жерлеріне төлеуге жеткілікті қаражаты болды (АҚШ үкіметі басқарып отырды); АҚШ үкіметі 1880-жылдарға дейін басқа тайпаларға сатылған жерлерге ақы төлемеді, содан кейін шерокилер сұраған бағадан төмен төледі. Шероки аутлетиінің шығыс бөлігіне шероки емес үнділердің қоныстануының нақты салдары шерокилердің аутлеттің батыс бөлігіне оңай қол жеткізуіне кедерілді, осылайша ол олар үшін «іс жүзінде пайдасыз» болды.
Мал жайылымдары
1865 жылы аралас қанды чероки Джесси Чишолм Техастан Канзасқа дейінгі Чишолм жолының бағытын салды, ал келесі жылы Техастан Абилиндегі темір жолға дейін Чероки шығысы арқылы алғашқы ірі мал табыны айдалып өтті. Чишолм жолы қазіргі Энид қаласынан өтіп, Калдвелл маңында Канзасқа кірді. Чишолм жолымен мал айдау және көптеген қосымша жолдар келесі 20 жыл бойы осы шығыс арқылы жалғасты. Чероки тайпасы, қиындықпен болса да, шығыс арқылы өткен әрбір бас мал үшін 10 центтен ақы жинады. Техас шаруалары мал жаю және қыстату үшін шығыста тоқтауға бастады. Канзастағы малшылар да осы шығысты мал жайылымы үшін пайдалана бастады. Чероки тайпасы жайылымдық құқықтар үшін ақы жинауға тырысты, бұл құқық 1878 жылы АҚШ Сенатымен расталды, бірақ ақыны жинау қиын болды. 1880 жылы, көбінесе Канзас штатынан шыққан малшылар, шығыстағы хаостық жағдайды реттеу үшін «Чероки жолағы мал шаруашылығы қауымдастығын» құрды. 1883 жылы Канзаста қауымдастық тіркелгеннен кейін, чероки тайпасы қауымдастыққа шығысты жыл сайын 100 000 долларға жалға беріп, бес жылдық келісімге келді. Бес жыл өткен соң, Чероки тайпасының кеңесі жалдау құқығын аукционға шығарды, жақсырақ баға алуды үміттене отырып, және оны жылына 200 000 долларға «Чероки жолағы мал шаруашылығы қауымдастығына» қайта жалға берді. Қауымдастықтың 100-ден астам мүшесі жерді бөлісіп, қоршаулар мен мал айдау алаңдарын құрып, шаруа үйлерін салды. Сонымен қатар, 1880 жылдары капитан Билл Макдональд, Канзастың оңтүстік және Техастың солтүстік округтеріндегі АҚШ маршалының орынбасары ретінде, «ері жоқ жер» деп ойлаған жерге тығылып жасырған мал ұрлаушылар мен пойыз тонаушылардан Чероки шығысын тазартып, оларды ұстады.
Бомбалар
1890 жылы Конгресс Чероки жолағы мал шаруашылығы қауымдастығымен жасалған жалға беру шартын күштен шығарды, содан кейін жерді чероки тайпасынан гектарына 1,25 долларға сатып алуға рұқсат берді. Бұрын малшылардың жерді гектарына 3 долларға сатып алу туралы ұсынысын қабылдамағандықтан, чероки тайпасы үкімет белгілеген бағаның тым төмен екендігіне наразылық білдірді, бірақ бұл наразылық ескерілмеді. Президент Бенджамин Харрисон 1890 жылғы 2 қазаннан бастап Чероки жолағындағы барлық мал жаюға тыйым салды, бұл жерді жалға беруден түскен табыстың тоқтатылуына әкелді. Содан кейін чероки тайпасы жерді гектарына 1,40-тан 2,50 долларға дейін сатты. Чероки жолағы мал шаруашылығы қауымдастығы 1893 жылы таратылды, сол жылы жолақ үнді емес қоныстандыруға ашылды. Нақты төлем 1964 жылға дейін күткен, ол кезде чероки тайпасы АҚШ үкіметінен 1893 жылы қоныстандыруға ашылған Чероки жолағының нақты құны үшін өтемақы алды. Бұл сома шамамен 14,7 миллион долларды құрады, ол бастапқы иеленушілерге немесе олардың мұрагерлеріне төленді. Тайпаға сондай-ақ 2 миллион доллар көлемінде жинақталған үлестің өсімі төленді. 1890 жылғы Органикалық заң бейімделмеген жерлерді жаңа Оклахома территориясына қосты. Оклахома 1907 жылғы 16 қарашада АҚШ-тың 46-шы штаты болды.
Чероки тасқынының жер бедері
1889 жылы Конгресс Чероки комиссиясына Чероки тайпасын Чероки аутлетіне толық құқығын беруге көндіруге уәкілеттік берді. Қатты қысым көрсеткеннен кейін, және 1893 жылғы 17 наурызда Конгресс бекіткен шарт бойынша, черокилер "барлық басқа сомалардан асып түсетін $8,595,736.12 сомасына" құқықты АҚШ үкіметіне беруге келісті. 1893 жылғы 16 қыркүйекте Чероки аутлетінің шығыс бөлігі Чероки жолағындағы жер бөлісу кезінде игерілді, бұл АҚШ-тағы ең ірі жер бөлісу және тарихтағы осы сияқты ең үлкен шара болды.
Халықтық көркем әдебиетте
Чероки аймағы және малшылардың іс-әрекеттері Мэтт Браунның "Кинкейдтер" вестерн романының бір бөлігінде маңызды рөл атқарады. Кейіпкерлердің аттары өзгертілген, бірақ негізгі оқиғалар зерттелген. 1897 жылғы жер бөлгісі, мысалы, 1925 жылғы Уильям С. Харттың түсірген "Тамблвидс" және 1939 жылғы Джеймс Кагни мен Хамфри Богарттың қатысқан "Оклахома баласы" сияқты фильмдерге тұрғын ретінде қызмет етеді. Марк Твеннің 1896 жылғы "Америкалық талапкер" комедиялық романында, қарапайым кейіпкер Вашингтон Хокинс Чероки жолағының Конгресс өкілі болып тағайындалып, Вашингтон қаласына келеді.