Кіріспе

Қылқанды балықтардың Holocephali ("толық бас"), кейде Euchondrocephali терминімен аталады, Chondrichthyes класындағы қаңқалы балықтардың кіші класы. Ең ерте кезде табылған қазбалар – девон кезеңіне жататын тістер. Бұл алғашқы формалар туралы көп мәлімет жоқ, ал кіші кластағы жалғыз сақталған топ – химариформдар. Химералар, егеуқұйрық балықтар немесе көлеңке акулалар деп белгілі химериформдар, үш тірі тұқымдас пен 50-ден астам сақталған голоцефалистер түрлерін қамтиды. Бұл балықтар үлкен кеуде қанаттарының кең қозғалыстары арқылы жүзеді. Олар терең теңізде тіршілік ететін, жіңішке құйрықты балықтар, теңіз түбіне жақын тіршілік етеді және бентосты жәндіктермен қоректенеді. Оларда асқазан жоқ, тамақ тікелей ішекке өтеді. Көне голоцефалистер өмір салты жағынан әлдеқайда әртүрлі болды, оның ішінде акула сияқты жыртқыш түрлер және баяу, дюрофагты балықтар да бар.

Сипаттамалары

Бұл таксонның өкілдері палеозой дәуіріндегі эласмобранхтардың кейбір белгілерін қазірге дейін сақтап келеді, бірақ басқа жағынан ерекшеліктерімен көзге түседі. Олар теңіз түбіне жақын тіршілік етеді және моллюскалармен және басқа омыртқасыз жануарлармен қоректенеді. Құйрығы ұзын және жіңішке, ал үлкен кеуде қанаттарының көмегімен қозғалады. Арқа қанатының алдындағы тік омыртқа кейде улағыш болады. Асқазан жоқ (яғни, ішек қарапайымдатылған және "асқазан" ішекпен бірігіп кеткен), ал ауыз – еріндермен шеңберленген кішкентай тесік, бұл басына тоқылдақ сияқты көрініс береді. Бұл топтың қазірге дейін сақталған жалғыз өкілдері – қоян балықтары (химера) және піл балықтары (калорхинх).