Кіріспе

Британдық найза тастаушы (1961 жылы туған)

[[File:Bundesarchiv Bild 183 1984 0506 029, Петра Фелке. jpg|thumb|alt=Ақ терілі әйел, қолы артқа созылған, найза ұстап тұр|left|Уитбрейд 1988 жылғы Жазғы Олимпиадада Петра Фелькеден (1984 жылы суретке түскен) кейін күміс медальді жеңіп алды. Уитбрейд 1983 жылғы әлем чемпионатының алғашқы ойындарында финалға тікелей қатысуға мүмкіндік алып, күміс медальді жеңіп алды. Ол қола медальмен аяқтады, ал Сандерсон алтын медальді жеңіп алды. Оң аяғының стресс-жарақаты бар Лиллак күміс медальді жеңіп алды. Нәтижеден кейін Уитбрейд: "Мен сол күні дұрыс жағдайда болмағаным үшін қатты ренжідім" деді. Ол нәтижеден кейін шамамен 30 минут бойы алаңда жылап отырды. Медаль тапсыру рәсімінен кейін, ол әлі де көңілі қалған күйінде: "12 жылдық қажырлы еңбек. Әлі де [алтын] медаль жоқ. [1984 жылғы Жазғы Олимпиададан] бері екі жыл күттім. Ал енді мен ұятқа қалдым" деді. 1984 жылғы Олимпиададан кейін өткен жеті кездесуде Уитбрейдтен кейін орын алған Сандерсон: "Мен Фатимаға кішігірім жарыстарда жеңілуге кешірімдімін, бірақ үлкен жарыстарда емес" деді.

Әлемдік рекорд, Еуропа және әлем чемпионатында жеңістер

Келесі айда Уитбрейд 1986 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу кезеңінде найза тастаудан әлемдік рекордты жаңартты, бұл көрсеткіш алдыңғы жылы Шығыс Германияның Петра Фелке орнатқан рекордтан 2 метрден астам. Ол лақтыру түрінде әлемдік рекордты орнатқан алғашқы британдық спортшы болды. Фелке алғашқы үш раундта көш бастады, ал Уитбрейд төртінші раундта және бесінші раундта өзінің алғашқы маңызды чемпионатында алтын медальді жеңіп алу үшін тастады. Уитбрейд кейіннен: "Жылдар бойы жаттығулардың нәтижесін берді. Мен жеңіспен мақтанышпен айналып өттім. Кенеттен, қуаныштан жамбасымды қозғадым, жеңіс биі." деп жазды. Уитбрейд 1987 жылғы әлем чемпионатының финалына Фелькеден кейін екінші орынмен ілікті. Оның тастауы сол кездегі үшінші ең ұзын қашықтық болатын, және ол Фелькеден бұрын титул жеңіп алды. Сандерсон төртінші орын алды. Felke-ні жеңгеннен кейінгі оның қуанышпен жасаған қимылдары Ұлыбританияда кеңінен танылды. 1987 жылы ол BBC Sports Personality of the Year сыйлығының иегері атанды. Дэвид Пауэлл The Times газетінде: "Ол тәжірибелі күлімсіреуіне қоса, "Уитбрейд қимылын" қосты. Ол Вилли Бэнкс үштік секіруге болғандай, өзінің спортына жеке ерекшеліктерді енгізуде табысқа жетті." деп жазды.

Кейінгі мансап

1988 жылы Сеулде өткен жазғы Олимпиадаға дейінгі айларда Уитбрейд бірнеше дерттен қиналды: иық жарақаттары, қабыну, безгек және тіс жәндігінің проблемалары. Уитбрейд Фелкеден кейін күміс медальді жеңіп алды.

Уитбрейдтің кейінгі карьерасына ұзақ мерзімді иық жарақаттары әсер етті, ол бұл жарақаттың 1986 жылы әлемдік рекордты жасаған сәтіне дейін барып тоқтады деп ойлады. 1990 жылғы Ұлыбритания жеңіл атлетика чемпионаты оның қатысқан соңғы жарысы болды, онда ол иығына қосымша жарақат алды. 1992 жылы ол жарыстан ресми түрде зейнетке шықты.

Тесса Сандерсонмен бәсекелестік

Алан Хаббард 1990 жылы "The Observer" газетінде Уитбред пен Сандерсон туралы жазған мақаласында "олардың өзара жек көруі британ спортындағы ең ұзаққа созылған қарым-қатынастардың бірі болды" деп жазды, ол шамамен он жылға созылды. Хаббард Сандерсонның пікірін келтіріп, Уитбредтің Ұлыбританиялық әуесқой атлетикалық федерациясынан артықшылық алғанын айтты. Федерацияның спортшылардың гонорарын белгілеуге қатысқан өкілі Энди Норман, Уитбред пен оның анасының жақын досы болды. 1985 жылы Уитбред жиі халықаралық жарыстарға қатысты, ал Сандерсон маусымның басына дейін бір ғана жарысқа қатысты. Сандерсон бұл өкілдерді анықтайтын жиналыстарда қолдаушылардың жетіспегендігінен болды деп мәлімдеді; ол "Фатиманың жиналыстарда Энди Норманның қамқорлығында болуы және, әрине, оның анасы Маргарет – ұлттық жарыстардың бапкері" деді. 1987 жылы Сандерсон алты ресми жеңіл атлетика жарысын бойкоттап өтемін деп мәлімдеді, олар үшін Ұлыбританиялық жеңіл атлетика федерациясы әрқайсысына 1000 фунт стерлинг төлемек болды, ал Уитбредке 10 000 фунт стерлинг төленбек. Сандерсон сондай-ақ, Уитбредтердің екі жылдық допингтен кейін 1990 жылғы Достастық ойындарында сынға ұшыраған Хоулендті қолдауына қарсылық білдірді, өйткені Хоуленд австралиялық болғандықтан, олар британдық спортшыларды қолдауы керек деп ойлады. Мансаптары барысында Уитбред бір әлем және бір еуропа чемпионатын жеңіп алды, ал Сандерсон – Олимпиада ойындарында және үш Достастық ойынында алтын медальдарды жеңіп алды. Барлығында, Сандерсон олардың бәсекелестікке түскен 45 ретінің 27-сінде жоғары нәтиже көрсетті, бірақ 1984 жылдан 1987 жылға дейін Уитбредтің нәтижелері жақсы болды. 1993 жылы бапкер Питер Лоулер Уитбредтің техникасын Сандерсонмен салыстырып, IAAF New Studies in Athletics журналында "Уитбред пен [Мик] Хиллдің дене күйі крикет оқулығындағы найзағай сияқты түзу. Уитбред бұрылыс кезінде сабақтың айналуын жетілдірді, ал Сандерсон көбінесе жеткізу кезінде құлдырап қалатын" деп жазды.

Жеке өмір

Уитбрейд өзінің 2012 жылғы өмірбаянында Энди Норманмен 1986 жылы ажырасқаннан кейін көп ұзамай жеке қарым-қатынасын бастағанын жазды. Олардың бір ұлы болды және 2006 жылы ажырасып кетті. Норман 2007 жылы жүрек талмасынан қайтыс болды. Уитбрейд Адрианн Блюмен бірге жазған екі автобиографиясын жариялады: 1988 жылы «Фатима: Фатима Уитбрейдтің өмірбаяны» және 2012 жылы «Күшті: Нағыз чемпионның таң қалдыратын және құлқына келтіретін тарихы». Уитбрейд христиан, бірақ өзінің айтуынша, «тымырлы емес».

Құрметтер мен марапаттар

Уитбрейд 1986 жылы BBC "Жылдың спорт тұлғасы" сыйлығында Найджел Манселлден кейін екінші орын алды және келесі жылы бұл атақты жеңіп алды. Ол 1986 және 1987 жылдары Спорт жазушылар қауымдастығының "Жыл спортшысы" атанды. 1987 жылғы туған күніне орай спортқа қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) дәрежесіне ие болды. Уитбрейд 2023 жылы BBC "Жылдың спорт тұлғасы" Helen Rollason сыйлығын "қиындықтарға қарамастан көрнекті жетістіктері" үшін алды.

Медиада

Уитбрейд теледидар бағдарламаларында қонақ болды, соның ішінде «Спорт сұрақтары» (алғаш рет 1984 жылы қатысты) және «Райттың әңгімелері» (2012). 1989 жылы ол ITV арнасындағы «Отбасы табу» бағдарламасына қатысқан, асырау немесе асырап алу тәжірибесі бар атақты адамдардың бірі болды. Бағдарламада атақтылардың жеке ойларымен қатар, нақты балалар туралы ақпарат та берілді, оларды асырауға немесе қабылдауға қызығушылық танытқан көрермендер бағдарламаға хабарласуға шақырылды. Нилдің Уитбрейдке қатысты әрекеттері көрермендердің наразылығын тудырды. 2005 жылы ол «Атақтылар күресі» бағдарламасында «жасырынған атақты тұлға» ретінде қатысты және Виктория Сильвстедттен жеңіліске ұшырады. 2011 жылдың қараша айында Уитбрейд ITV арнасының «Мен атақтымын, мені осыдан шығарыңыз!» шоуына қатысты. Уитбрейд пен оның лагерьдегі әріптесі Антони Коттон 2011 жылдың 2 желтоқсанында жарыстан шығып, үшінші орын алды. Шоудағы бір сынаққа оның 7500-ге жуық тарақан бар шлем киюі кірді. Бір жәндік оның мұрнына кіргеннен кейін эпизод тоқтатылды. Ол аузынан сумен шайып тазартылды. 2012 жылы ол «This Morning» бағдарламасында тұрақты фитнес сарапшысы болды. 2020 жылы ол BBC Two арнасының «Қажылық: Стамбулға жол» бағдарламасы үшін Сұлтандар жолымен саяхаттады. 2023 жылы ол «Мен Оңтүстік Африканың танымал тұлғасымын» шоуына қатысты, соңғы сынақта Жордан Банжо мен Майлин Классқа жеңіліп, қайтадан үшінші орын алды.

Теледидар және радио

+Фатима Уитбредтің теледидар мен радиодағы қатысулары Жыл Бағдарлама Роль2=Дереккөз (Дереккөз) 1984, 1986 Спорт сұрақтары қонақ 1985 Кокни Дартс Классикасы қонақ 1989 Отбасы іздеуге қатысушы 1995 Бұл сіздің өміріңіз бе? қонақ 2011 Мен танымалмын, мені осыдан шығарыңыз! қатысушы 2011 Кім миллионер болғысы келеді? қатысушы 2012 Таңғы шоу фитнес сарапашысы 2012 Райт Шоуы қонақ 2012 Неткісіз танымалдар қонақ 2012 Фатима Уитбред: Қамқорлықта өскенім өзі 2015 Мәңгілік даңқ қатысушысы 2017 Неткісіз танымалдар қонақ 2019 Өмірімдегі демалыс қонақ 2019 Неткісіз танымалдар қонақ 2020 Паломничество: Истанбулға жол қатысушысы 2023 Мен танымалмын, Оңтүстік Африка қатысушысы