Кіріспе

Нормандиядағы әскери зират – Францияның Нормандия аймағындағы Коллевиль-сюр-Мерде орналасқан, Екінші дүниежүзілік соғыста Еуропада қаза тапқан американдық әскерлерге арналған американдық зират және мемориал. Бұл зират бұрынғы Сен-Лоран майдандық уақытша зиратының орнында салынған, жалпы ауданы 172,5 акрды құрайды және 9388 жерлеу орнына ие.

Тарих

1944 жылғы 6 маусымда АҚШ Бірінші армиясының 607-ші квартермейстерлік қабірлерді тіркеу компаниясы уақытша зират құрды, ол Екінші дүниежүзілік соғыста Франциядағы алғашқы американдық зират болды. Соғыстан кейін, қазіргі зират бастапқы орналасқан жерден шығысқа қарай жақын жерде салынды. Ол 1956 жылғы 19 шілдеде АҚШ президенті Дуайт Д. Эйзенхауэрді ұсынып тұрған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің адмиралы Кинкейд және Франция президенті Рене Котиді ұсынып тұрған француз генералы Ганевалдың қатысуымен салтанатты түрде ашылды. Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардағы Франциядағы барлық басқа американдық шетелдік зираттары сияқты, Франция АҚШ-қа зират орналасқан жерге ерекше, мәңгілік концессия берді, бұл күштерді құрметтеу үшін ешқандай төлем немесе салықсыз жасалды. Ол экстерриториялық құқықтан пайда көре алмайды, сондықтан ол әлі де француз жері болып табылады. Бұл зиратты АҚШ Конгресінің актілерімен жыл сайын қаржылық қолдау көрсетілетін АҚШ Федералдық үкіметінің шағын тәуелсіз агенттігі – Америка шайқас ескерткіштері комиссиясы басқарады, көптеген әскери және азаматтық қызметкерлер шетелде жұмыс істейді. АҚШ туы осы берілген жерлерде желбірейді. Шетелде қаза болған сарбаздардың тек бір бөлігі ғана американдық әскери шетелдік зираттарына жерленген. Тұрақты жерлеу кезінде, шешім қабылдауға құқылы туыстарынан олардың жақындарының денесін АҚШ-қа қайтаруды немесе ең жақын шетелдік зиратқа жерлеуді қалағандары сұралды.

Орналасу

Зират он бөлікке бөлінген. Ол латын кресі пішіндес, ортасында капелласы орналасқан, ал крестің табанында Естелік және Жоғалғандардың ескерткіш қабырғасы тұр. Зират АҚШ-қа қарап тұр, Мэн штатындағы Истпорт пен Любек арасындағы бағытқа қарай. Бұл кездейсоқтық, себебі зират француздықтар берген жерге, жағажайға параллель салынған.

Ескерткіш

Еске алу монументі жартылай дөңгелек колоннададан тұрады, оның екі шетінде әскери операциялардың карталары мен сипаттамалары орналасқан. Ол Жоғарғы Бургундиядан алынған орташа қатты әктастан салынған. Роберт Фостердің жобалаған екі картасының ұзындығы 9,75 метр, биіктігі 6 метр. Ортасында Дональд Де Людің "Америка жастарының толқындардан көтерілген рухы" атты 6,7 метрлік қола мүсіні орналасқан. Монумент аркаларының үстіне: "Бұл шайқасқа толы жағалау, бостандық есігі, отандастарымыздың идеалдарымен, батылдығымен және құрбандықтарымен мәңгілікке қастерленеді" деген жазу қашалған. Монументтің табанына ағылшын және француз тілдерінде: "Ұлдарының ерліктерін мақтан тұтып, олардың құрбандықтарына белгілі бір құрмет көрсету мақсатында, осы ескерткішті Америка Құрама Штаттары орнатты" деген жазу қашалған.

Шатыр

Зираттың ортасында көп дінге арналған шіркеу орналасқан. Оның қара және алтын түсті Пиреней тасынан жасалған алтарінде: «Мен оларға мәңгілік өмір сыйлаймын, және олар ешқашан жойылмайды» деген жазу бар. Оның артындағы витражды терезеде латын кресті, Дәуіт жұлдызы және басқа барлық діндерді бейнелейтін альфа мен омега белгілері бейнеленген. Шіркеудің төбесінде Леон Кроллдың таңғажайып мозаикасы орналасқан. 1953 жылы аяқталған бұл мозаика 500 000 тіктөртбұрыштан тұрады және «соғыс пен бейбітшілік» тарихын толық көрініс етеді. Бір жағында Американы бейнелейтін Азаттық құдайы Колумбия, шетелге соғысқа аттанған ұлын батамен шығарып салып тұр. Оның үстінде, әскери кеме мен бомбалаушы ұшақ теңіз бен әуе арқылы дөңгелектің қарама-қарсы жағындағы құрлыққа қарай ұмтылып барады. Сол жерде Францияны бейнелейтін қызыл бас киімі бар Марианна, сол жас жігітке лавр гүлдерінен жасалған шүберек сыйлайды. Ол оның басын құшағына алып, жансыз денесін иесіне сүйеніп, оның басын мейіріммен ұстап тұр. Олардың үстінде бейбітшіліктің қайта оралуы періште, көгершін және үйге қайтып келе жатқан әскер кемесі арқылы бейнеленген. Бұл екі тұлға зираттың кіреберісіндегі мүсіндер түрінде де көрінеді. Шіркеудің сыртқы қабырғасына ағылшын және француз тілдерінде: «Бұл шіркеу Америка Құрама Штаттарының Нормандия жағалауына түскен және Солтүстік Францияны азат еткен ұлдарының құрметіне, олардың қаһармандық есімдерін сақтап тұру үшін салынған» деген жазу ойылып жазылған. Оның төбесінде: «Бәрін көтеріп, бәрін берді, ұлттар арасындағы әділдік жеңіске жетсін, адамзат бостандыққа ие болсын және бейбітшілікке қол жеткізсін» деген сөздер жазылған.

Бағдарлау кестесі

Жағажайға көрініс беретін бағдарламалық кесте Нормандияға түсуді көрсетеді. Ол Роберт Фостердің жобасы бойынша шведтік қара граниттен жасалған.

Уақыт капсуласы

Ескі келушілер ғимаратының кіреберісіне тікелей қарама-қарсы газонға орналасқан уақыт капсуласы мөрленген және 1944 жылдың 6 маусымындағы Нормандияға түскен шабуыл туралы жаңалықтарды қамтиды. Капсуланың үсті жағы қызғылт гранит тақташамен жабылған, оған: "2044 жылдың 6 маусымында ашылуға тиіс" деп жазылған. Тақташаның ортасына Армия генералының бес жұлдызымен әшекейленген қола тақташа бекітілген және оған мына жазу ойылған: "Армия генералы Двайт Д. Эйзенхауэр және оның басқаруындағы күштерді еске алу үшін. 1944 жылдың 6 маусымындағы Нормандияға түскен шабуыл туралы жаңалықтарды қамтитын бұл мөрленген капсула 1969 жылдың 6 маусымында осы жерде болған журналистер орналастырды."

Жерді абаттандыру

Зират австриялық қара қарағайлармен, мәңгі жасыл эмендермен және түрік эмендерімен көмкерілген. Оның төменгі қабаттары австриялық қарағайлар, қараталдар, жалпы эмендер, американдық қызыл эмендер, мәңгі жасыл эмендер, күл ағаштары, сикомор ағаштары, жапырақ ағаштары және бірнеше теңіз қарағайлары мен қарағайлардан тұрады. Оны полианта раушандары, каллунас және эрика бұталары әсемдейді.

Көрікті жерлер

Коллевиль-сюр-Мердегі Коллевильдегі Нотр-Дам-де-Льяссомпсион: 12 немесе 13 ғасырға жатады, 1840 жылдан бері тарихи ескерткіш. Оверлорд мұражайы Нормандия американдық әскери зираты мен ескерткішіне баратын жолда, Коллевиль-сюр-Мер қаласында орналасқан.

Танымал мәдениетте

Saving Private Ryan (1998) фильмінде зираттың басында және соңында Екінші дүниежүзілік соғыс ардагері Private James Francis Ryan отбасымен бірге көрсетіледі. Фильмнің басында ол капитан Джон Миллердің (Том Хэнкс сомдаған) қабіріне жол тартады. Соңында, Миллер оны үйге қайтару үшін жасалған құрбандықтарға лайық болуын тапсырған Райан, өмірін барынша жақсы өткізгенін және Миллер мен оның серіктері үшін жасағанның бәріне лайық болғанын үміттенедінін айтады. Әйелінен өмірін жақсы өткізгенін және жақсы адам болғанын растау сұрағаннан кейін, Райан қабірге салам түсіреді (қабір де, капитан Джон Миллер де ойдан шығарылған; Миллердің қабір тасы фильм түсірілуі үшін ғана зиратқа әкелінді). Private Ryan оқиғасы Ниланд ағайындыларының тарихына негізделген, олардың екеуі осы зиратта жерленген; сондай-ақ "Жунеу оқиғасында" қаза тапқан бес Салливан ағайындылары туралы да айтылады. Марк Кэмпхаус жазған "Симфониялық прелюдия (Коллевиль-сюр-Мердегі зират)" шайқасты әдеттегідей, әуендік топтар үшін тән стильде бейнелейді: баяу кіріспеден кейін орташа темптегі бөлім және салтанатты аяқталу. Зират 1977 жылғы Scorpions тобының "Taken by Force" альбомының мұқабасында бейнеленген.