Кіріспе

Вими ( /v//iː//m//i/ немесе /v//ɪ//m//i/; вими; голланд тілінде: Wimi) – Францияның Па-де-Кале департаментіндегі коммуна. Вимидің шығысында Бірінші дүниежүзілік соғысында қаза болған канадалық әскерлерге арналған Канаданың Ұлттық Вими ескерткіші орналасқан. Ескерткіш сонымен қатар екі канадалық зираттың да орналасқан жері.

География және тарих

Вими – Арастан солтүстікке қарай шамамен 10 шақырым жерде орналасқан шаруашылықпен айналысатын қала. D51 және N17 тас жолдарының қиылысында жатыр. Қала Артуа аймағына көз салып тұрған Вими қырқасының басында орналасқан. Алғаш рет 1183 жылы Виниаркум деп аталып, он төртінші, он жетінші және он сегізінші ғасырларда француз, ағылшын, голланд және испан әскерлері арасында көптеген шайқастардың ошағы болған. Бұл қырқа Бірінші дүниежүзілік соғыста қызыл қанға боялған. 1914 жылы немістер басып алса, 1915 жылы француз шабуылына ұшырады. 1917 жылы Вими қырқасы үшін болған шайқас Вимиден оңтүстік-шығысқа қарай өтті және Канада әскери тарихындағы маңызды шайқасқа айналды. Соғыс кезінде қала дерлік толық қирады.

Канаданың Ұлттық Вими мемориалдық паркі

Вими қырқасының ең биік нүктесінде орналасқан Канаданың Ұлттық Вими мемориалы – Канаданың ең ірі соғыс ескерткіші. 1922 жылы Франция мемлекеті Канада халқына, осы ескерткішті қамтитын майдан саябағының жерін мәңгілікке беруге келісім берді, бұл Канаданың соғысқа жасаған еңбегінің танылуы болды. Бұрынғы Вими қырқасы майданы ескерткішті айнала қоршаған мемориалдық саябақтың бір бөлігі ретінде сақталды. Қазірге дейін бұл жердің аумағында соғыс жылдарындағы туннельдер, траншеялар мен кратерлер сақталған, олар қауіпсіздік мақсатында жабық. Аталған жобаны жасаушы Уолтер Сеймур Олвардқа оны іске асыруға 11 жыл уақыт кетті. (Жалпы құны 1,5 миллион долларға бағаланды, қазіргі шарамен есептегенде бұл 20 миллион доллардан астам соманы құрайды.) Король Эдуард VIII 1936 жылдың 26 шілдесінде, Франция президенті Альберт Лебрун мен 50 000-нан астам адамның, соның ішінде 6200-ден астам канадалық ардагер мен олардың отбасыларының қатысуымен оны ашты. Көп жылдық қайта жаңарту жұмыстарынан кейін, Елизавета II 2007 жылдың 9 сәуірінде, шайқастың 90 жылдығына арналған салтанатты шарада ескерткішті қайта ашты. 2017 жылдың 9 сәуірінде шайқастың 100 жылдығына дейін 10 миллион долларлық жаңа келушілер орталығы аяқталды. Бұл шараға шамамен 30 000 адам қатысады деп күтілді. Ресми салтанатта Канаданың премьер-министрі Джастин Трюдо, Канада монархиясының өкілі генерал-губернатор Дэвид Джонстон, Ұлыбритания монархиясының өкілі принц Чарльз, Кембридж герцогы принц Уильям, принц Гарри, Франция президенті Франсуа Олланд және Франция премьер-министрі Бернард Казенёв сөз сөйледі.

Туған қалалар

Англияның Суррей округіндегі Хорли. Германияның Бавариясындағы Фишах.