Кіріспе
Нельсон – Англияның Ланкашир графтығындағы Пендл ауданындағы қала және азаматтық округ. 2011 жылғы халық санағы бойынша халқы 29 135 адамды құрады. Нельсон Бёрнлиден солтүстікке қарай 5 шақырым, ал Колн қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 3 шақырым жерде орналасқан. Нельсон өнеркәсіптік революция кезінде фабрикалық қала ретінде дамыды.
Nelson is a town and civil parish in the Borough of Pendle in Lancashire, England, it had a population of 29,135 in the 2011 Census. Nelson is 3 mile (5 km) north of Burnley and 2 mile (3 km) south west of Colne. Nelson developed as a mill town during the Industrial Revolution.
Тарих
Кастерклиф деп аталатын темір дәуіріндегі төбелік бекініс қаланың шығысына қарай орналасқан. Қазіргі заманғы қала Марсден қалашығының екі бөлігін қамтиды. Кіші Марсден Уолверден Вотердің оңтүстік-батысында орналасқан, ал оның жерлері Игтенхилл және Ұлы Марсденнің иеліктерінің бір бөлігі саналды. Ұлы Марсден Колнның оңтүстік бөліктерін қамтыды, ал Колн суы Ұлы Марсден мен Колн қалашықтарының арасындағы шекараны құрады. Олар 1780 жылы Ломешай тірменін сумен жұмыс істейтін иірім тірмені ретінде ашты. 1796 жылы Лидс және Ливерпуль каналының салынуы, содан кейін 1849 жылы Шығыс Ланкашир темір жолының пайда болуы оның өнеркәсіптік қала ретінде дамуына түрткіс берді, экономикасы негізінен мақта тоқуға негізделген. 1848 жылы жарияланған аймақтың алғашқы Ordnance Survey картасында үш кішкентай ауыл көрсетілген: Марсден (Сент-Полс шіркеуінің маңында), және Хевсон мен Брэдли, екеуі де қазіргі қала орталығында Уолверден суының жанында орналасқан. Сонымен қатар, шығыста Марсден Холл және солтүстік-батыста Пендл суының ар жағында Карр Холл иеліктері де көзге түседі. 1848 жылға қарай Ломшейде "мақта фабрикасына" жақын құмшекер тірмені, ал Ридифорд каналы бойында тағы бір мақта тірмені болды. Олардың саны тез өсті. 1862 жылдан бастап Уильям Робертстің бу қозғалтқыштарын шығаратын Феникс құю зауыты қазіргі сауда орталығының тұрақ орнында орналасқан және "Нельсонның ең маңызды инженерлік нысаны" деп аталды. 1891 жылы Нельсон қаласында 57 мақта илеуші және өндіруші тіркелген. Ең ірісінде 1950 тоқыма станогы, ал ең кішісінде 8 ғана станок болды. Мақта өнеркәсібі қаладағы ең маңызды сала болды, ал 1910 жылға қарай 12 000-нан астам жергілікті жұмысшылар Нельсон және ауданының электр тоқымашылар қауымдастығының мүшелері болды. Нельсон Бернли көмір кенішінің бір бөлігі саналады. Суинден Клау және Кастерклифте ескі қоңырау шұңқырлары мен ашық кен орындарының іздері табылды. ХХ ғасырдың басындағы радикалды солшыл саясат оны жергілікті және ұлттық баспасөз "Кішкентай Мәскеу" деп атауға әкелді; шындығында, Нельсон Лидер 1928 жылғы лок-аут кезінде "Мәскеу шақырады" деген тақырыпты жариялады. Соғыстар арасында қалада коммунистік партияның ықпалы зор болды. Еңбек партиясы қала билігіне келгеннен кейін, газ және су сияқты коммуналдық қызметтерді қалалық кеңестің бақылауына беру арқылы жергілікті саяси сезімге жауап берді, бұл екінші дүниежүзілік соғыстан кейін осындай коммуналдық қызметтерді ұлттандыруды ондаған жылдарға күтті. Сонымен қатар, кеңес 1935 жылы король Георг V-нің күміс мерейтойына арналған тойлауларға қатысудан бас тартты, өйткені олар мектеп оқушылары мен жұмыссыздарға тегін кешкі ас беруге мемлекеттік қаражатты жұмсаған жөн деп мәлімдеді. 1972 жылғы жергілікті басқару туралы заңға сәйкес, қала 1974 жылдың 1 сәуірінде Пендлдің метрополистік емес ауданының бір бөлігі болды. Бастапқыда аймақ бөлінбеген аймақтың бір бөлігі болған, 2008 жылы бұрынғы муниципалды округке ұқсас аумақты қамтитын жаңа Нельсон азаматтық қауымы құрылды. Қазіргі уақытта жергілікті биліктің үш деңгейі бар: Ланкашир округі кеңесі, Пендл аудандық кеңесі және 24 кеңесшісі бар қалалық кеңес, ол 2008 жылдың 1 мамырында алғаш рет сайланды. Нельсон қалалық кеңесі мен Пендл аудандық кеңесі Нельсон қалалық үйінде орналасқан. 2020 жылғы шекаралық өзгерістерден кейін ауданның палаталарының саны 12-ге дейін қысқартылды, төрт палата Нельсон қауымының бөліктерін қамтиды: Брэдли, Бриерфилд Шығыс және Кловер Хилл, Марсден және Саутфилд және Уайтфилд және Уолверден. Пендл аудандық кеңесі қазіргі уақытта "Жалпы бақылаусыз" және кеңесші Мохаммед Икбал басқаратын тәуелсіздер мен либерал-демократтар коалициясымен басқарылады. Қала әкімі – жыл сайын ауысып отыратын салтанатты лауазым. Ланкашир округі 1994 жылдан 2009 жылға дейін Лейбористер партиясымен басқарылды, содан кейін консервативті бақылауға өтті, содан кейін 2013 жылы жалпы бақылаусыз болды, ал 2017 жылы консервативті бақылауға қайта оралды. Қала кеңесінде үш бөлімде өкілдік етіледі: Бриерфилд және Нельсон Солтүстік, Нельсон Оңтүстік және Пендл Орталық. Пендл сайлау округіндегі қалаға жататын парламент мүшесі – Эндрю Стивенсон (консервативті), ол алғаш рет 2010 жылы сайланды.
There was a worsted mill at Lomeshaye close to a "cotton factory" and another cotton mill along the canal at Reedyford by 1848. and it was soon followed by others. From 1862, Phoenix Foundry, the steam engine factory of William Roberts, stood at the site of the shopping centre's car park, and has been called "Nelson's most significant engineering site". By 1891, there were 57 cotton spinners and manufacturers listed in Nelson. The largest had 1,950 looms and the smallest only 8. The cotton industry was the most important in the town, and by 1910, more than 12,000 local workers were members of the Nelson and District Power Loom Weavers' Association. Nelson is considered part of the Burnley Coalfield. There is evidence of old bell pits and surface mining at Swinden Clough and Castercliff, Radical left wing politics in the early 20th century led to it being labelled "Little Moscow" by both the local and national press; indeed, the Nelson Leader ran the headline "Moscow calling" during the lock out of 1928. There was significant Communist Party influence in the town between the wars. When the Labour Party came to power in the town, they responded to local political feeling by placing utilities such as gas and water under the control of the municipal council, anticipating by decades the nationalisation of such utilities after World War II. The council refused, moreover, to participate in celebrations for King George V's silver jubilee in 1935, saying that they would rather spend public money on free dinners for school children and the jobless. Under the Local Government Act 1972, the town became part of the non metropolitan district of Pendle on 1 April 1974. Initially forming part of an unparished area, a new Nelson civil parish was formed in 2008, covering a similar area to the old municipal borough. It currently has three tiers of local government, Lancashire County Council, Pendle Borough Council and a town council, with 24 councillors, which was elected for the first time on 1 May 2008. Nelson Town Council and the wider Pendle Borough Council are situated at Nelson Town Hall on Market Square. After boundary changes in 2020 which reduced the number of wards in the borough to 12, four cover parts of Nelson parish – Bradley, Brierfield East & Clover Hill, Marsden & Southfield and Whitefield & Walverden. Pendle Borough Council is currently under 'No Overall Control' and governed by a coalition of independents and Liberal Democrats, led by Councillor Mohammed Iqbal. The mayor is a ceremonial post, rotated annually. Lancashire County Council was governed from 1994 to 2009 by Labour, at which point it switched to Conservative control, then to no overall control in 2013, and back to Conservative in 2017. The town is represented on the council in three divisions: Brierfield & Nelson North, Nelson South, and Pendle Central. The Member of Parliament for Pendle, the constituency into which the town falls, is Andrew Stephenson (Conservative), who was first elected in 2010.
Көлік
Нельсон қаласы M65 тас жолының 13-ші түйіскені арқылы қызмет көрсетеді, ол батысқа қарай Бёрнли, Аккрингтон, Блэкберн және Престон қалаларына, ал солтүстік-шығысқа қарай Колн қаласына дейін созылады. Қала орталығынан A56 тас жолы оңтүстік-батысқа қарай M65 тас жолына дейін, солтүстік-шығысқа қарай Колн және одан әрі жүреді, ал A682 – Ұлыбританиядағы ең қауіпті жол – солтүстікке қарай Йоркшир Долиналарына қарай бағытталған. 1969 жылдың қараша айында Нельсон қаласында 350 автомобильге арналған көп қабатты тұрақ ашылды. Тұрақ 2019 жылы «Макдональдс» салу үшін бұзылды. 2008 жылдың желтоқсанында қаланың жаңа автобус және пойыздармен алмасу станциясы қолданыстағы пойыз вокзалының орнында ашылды. Жаңа станция құны 4,5 миллион фунт стерлингті құрады және велосипед тұрақтары, такси мен автомобильдерді түсіру алаңдары, электрондық ақпарат дисплейлері, пойыз вокзалына тікелей қосылыс (жолаушылар лифтімен бірге) және 10 автобус аялдамасы бар жабық жолаушылар залы сияқты жақсартуларды қамтыды. Нельсонға және одан пойыз қызметтерін Northern компаниясы ұсынады. Аймақтан аптаның әр күні сағат сайын Блэкпул-Саутқа Блэкберн және Престон арқылы батысқа, ал Колнға шығысқа қарай тоқтайтын қызметтер бар. Нельсон қаласындағы негізгі автобус операторы – Burnley Bus Company, бірақ Tyrer Bus, Boomerang және Holmeswood компаниялары да кейбір бағыттарда жұмыс істейді. National Express күн сайын Лондон Виктория автобус станциясына бір рейс орындайды. Қаланың Бёрнлиге жақсы автобус қатынасы бар, ал сағат шыңында Манчестерге бағыттар бар: X43 Witch Way (Burnley Bus Company операторы) Бёрнли мен Раутенсталдан Манчестер қаласының орталығына қатынайды, бұл бағытта арнайы брендтелген, былғары орындықтары мен WiFi бар екі қабатты автобустар қолданылады. Кейбір таңертеңгі X43 рейстері Манчестерден басталып, Бёрнлидің орнына Нельсон қаласында аяқталады.
Футбол
Нельсон Ф. К. 1921 жылдан 1931 жылға дейін Футбол лигасының мүшесі болды және 2010 жылы Солтүстік-Батыс округтер лигасынан шыққанға дейін төменгі жартылай кәсіби лигаларда ойнады (2011 жылы қайтадан қосылды). Нельсон Ф. К. 1923 жылы Испанияда «Реал Мадридті» жеңген алғашқы ағылшын командасы атанды.
Крикет
Нельсон Крикет Клубы 1861 жылы құрылған және 1892 жылы Ланкашир лигасының негіз қалаушы мүшесі болды. Нельсон Крикет клубының тарихында 21 Ланкашир лигасының чемпиондық атағы бар. Екі дүниежүзілік соғыс аралығында клуб Вест-Индия крикетшісі Лири Константиннің қызметін пайдаланды. 1969 жылы Константин африкалық тегі бар алғашқы өмір бойына жұртшылыққа танылған адам болды, ол Тринидад және Тобагодағы Маравал бароны, сондай-ақ Ланкастер округінің Нельсон бароны атағын алды. Нельсон Ланкашир лигасының үш негізгі командасын алаңға шығарады.
Тез жүгіру жарыстары
Спидвей жарыстары 1967 жылдан 1970 жылға дейін Сейдхилл стадионында өткізілді. «Нельсон Адмиралдар» Британ лигасының екінші дивизионының құрылтайшы мүшелері болды. Кейін команда толығымен Брэдфордтың Одсал стадионына көшті. Арена сонымен қатар сток-кар жарыстарына да пайдаланылды.
Гольф
Қалада екі гольф клубы бар. Марсдон Парк гольф клубы Таунхаус Роудта орналасқан, 18 лункалы, 70 пар болатын қалалық гольф алаңы, ол 1968 жылы ашылған. 1902 жылы құрылған Нельсон гольф клубы – Кингс Коузвейдегі 18 лункалы орманды гольф алаңына ие жеке клуб.
Күршік
Нельсон күрес клубы Британ күрес қауымдастығымен байланысты.
Демалыс
Қалада бірнеше саябақ бар, олардың ең белгілілері – Виктория паркі мен Марсден паркі. Солтүстік-Батыс аймағындағы Мұра сенімі қоры көптеген науқандар мен жобаларды жүзеге асырып жатыр. Олардың бірі қаланың өнеркәсіптік мұрасының жоғалу қаупіне байланысты, викториялық кезеңдегі жұмысшылардың тұрған толық бір көшесін, бұрынғы бастауыш мектебін және мақта зауытын қалпына келтіруге және сақтауға әкелді. Сент-Мария шіркеуі де қаладағы маңызды жобалардың бірі болып табылады, оның 2012 жылдың жазында көрме орталығы ретінде ашылуы жоспарлануда.
Медиа
Нельсон және көршілес Колн қалалары KLF тобының 1991 жылғы "It's Grim Up North" әнінде есімдері аталады. Жергілікті жаңалықтар мен телеарналар BBC North West және ITV Granada арқылы ұсынылады. Телевизиялық сигналдар Winter Hill теледидар тарату станциясынан және Пендл орманындағы жергілікті қайталағыш теледидар тарату станциясынан алынады. Нельсон үшін жергілікті радио эфирін қазіргі таңда Capital Manchester және Lancashire (бұрынғы 2BR және BBC Radio Lancashire) жүргізеді, сондай-ақ 2007 жылдың қыркүйегінен бастап, негізінен жергілікті азиялық қауымға бағытталған Pendle Community Radio қоғамдық радио станциясы да эфирде. Екі жергілікті газет бар: жұма күндері жарық көретін Nelson Leader және күнделікті шығатын Lancashire Telegraph, ол Burnley және Pendle аймақтары үшін арнайы басылым жарыққа шығарады.