Кіріспе

Нельсон – Англияның Ланкашир графтығындағы Пендл ауданындағы қала және азаматтық округ. 2011 жылғы халық санағы бойынша халқы 29 135 адамды құрады. Нельсон Бёрнлиден солтүстікке қарай 5 шақырым, ал Колн қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 3 шақырым жерде орналасқан. Нельсон өнеркәсіптік революция кезінде фабрикалық қала ретінде дамыды.

Тарих

Кастерклиф деп аталатын темір дәуіріндегі төбелік бекініс қаланың шығысына қарай орналасқан. Қазіргі заманғы қала Марсден қалашығының екі бөлігін қамтиды. Кіші Марсден Уолверден Вотердің оңтүстік-батысында орналасқан, ал оның жерлері Игтенхилл және Ұлы Марсденнің иеліктерінің бір бөлігі саналды. Ұлы Марсден Колнның оңтүстік бөліктерін қамтыды, ал Колн суы Ұлы Марсден мен Колн қалашықтарының арасындағы шекараны құрады. Олар 1780 жылы Ломешай тірменін сумен жұмыс істейтін иірім тірмені ретінде ашты. 1796 жылы Лидс және Ливерпуль каналының салынуы, содан кейін 1849 жылы Шығыс Ланкашир темір жолының пайда болуы оның өнеркәсіптік қала ретінде дамуына түрткіс берді, экономикасы негізінен мақта тоқуға негізделген. 1848 жылы жарияланған аймақтың алғашқы Ordnance Survey картасында үш кішкентай ауыл көрсетілген: Марсден (Сент-Полс шіркеуінің маңында), және Хевсон мен Брэдли, екеуі де қазіргі қала орталығында Уолверден суының жанында орналасқан. Сонымен қатар, шығыста Марсден Холл және солтүстік-батыста Пендл суының ар жағында Карр Холл иеліктері де көзге түседі. 1848 жылға қарай Ломшейде "мақта фабрикасына" жақын құмшекер тірмені, ал Ридифорд каналы бойында тағы бір мақта тірмені болды. Олардың саны тез өсті. 1862 жылдан бастап Уильям Робертстің бу қозғалтқыштарын шығаратын Феникс құю зауыты қазіргі сауда орталығының тұрақ орнында орналасқан және "Нельсонның ең маңызды инженерлік нысаны" деп аталды. 1891 жылы Нельсон қаласында 57 мақта илеуші және өндіруші тіркелген. Ең ірісінде 1950 тоқыма станогы, ал ең кішісінде 8 ғана станок болды. Мақта өнеркәсібі қаладағы ең маңызды сала болды, ал 1910 жылға қарай 12 000-нан астам жергілікті жұмысшылар Нельсон және ауданының электр тоқымашылар қауымдастығының мүшелері болды. Нельсон Бернли көмір кенішінің бір бөлігі саналады. Суинден Клау және Кастерклифте ескі қоңырау шұңқырлары мен ашық кен орындарының іздері табылды. ХХ ғасырдың басындағы радикалды солшыл саясат оны жергілікті және ұлттық баспасөз "Кішкентай Мәскеу" деп атауға әкелді; шындығында, Нельсон Лидер 1928 жылғы лок-аут кезінде "Мәскеу шақырады" деген тақырыпты жариялады. Соғыстар арасында қалада коммунистік партияның ықпалы зор болды. Еңбек партиясы қала билігіне келгеннен кейін, газ және су сияқты коммуналдық қызметтерді қалалық кеңестің бақылауына беру арқылы жергілікті саяси сезімге жауап берді, бұл екінші дүниежүзілік соғыстан кейін осындай коммуналдық қызметтерді ұлттандыруды ондаған жылдарға күтті. Сонымен қатар, кеңес 1935 жылы король Георг V-нің күміс мерейтойына арналған тойлауларға қатысудан бас тартты, өйткені олар мектеп оқушылары мен жұмыссыздарға тегін кешкі ас беруге мемлекеттік қаражатты жұмсаған жөн деп мәлімдеді. 1972 жылғы жергілікті басқару туралы заңға сәйкес, қала 1974 жылдың 1 сәуірінде Пендлдің метрополистік емес ауданының бір бөлігі болды. Бастапқыда аймақ бөлінбеген аймақтың бір бөлігі болған, 2008 жылы бұрынғы муниципалды округке ұқсас аумақты қамтитын жаңа Нельсон азаматтық қауымы құрылды. Қазіргі уақытта жергілікті биліктің үш деңгейі бар: Ланкашир округі кеңесі, Пендл аудандық кеңесі және 24 кеңесшісі бар қалалық кеңес, ол 2008 жылдың 1 мамырында алғаш рет сайланды. Нельсон қалалық кеңесі мен Пендл аудандық кеңесі Нельсон қалалық үйінде орналасқан. 2020 жылғы шекаралық өзгерістерден кейін ауданның палаталарының саны 12-ге дейін қысқартылды, төрт палата Нельсон қауымының бөліктерін қамтиды: Брэдли, Бриерфилд Шығыс және Кловер Хилл, Марсден және Саутфилд және Уайтфилд және Уолверден. Пендл аудандық кеңесі қазіргі уақытта "Жалпы бақылаусыз" және кеңесші Мохаммед Икбал басқаратын тәуелсіздер мен либерал-демократтар коалициясымен басқарылады. Қала әкімі – жыл сайын ауысып отыратын салтанатты лауазым. Ланкашир округі 1994 жылдан 2009 жылға дейін Лейбористер партиясымен басқарылды, содан кейін консервативті бақылауға өтті, содан кейін 2013 жылы жалпы бақылаусыз болды, ал 2017 жылы консервативті бақылауға қайта оралды. Қала кеңесінде үш бөлімде өкілдік етіледі: Бриерфилд және Нельсон Солтүстік, Нельсон Оңтүстік және Пендл Орталық. Пендл сайлау округіндегі қалаға жататын парламент мүшесі – Эндрю Стивенсон (консервативті), ол алғаш рет 2010 жылы сайланды.

Көлік

Нельсон қаласы M65 тас жолының 13-ші түйіскені арқылы қызмет көрсетеді, ол батысқа қарай Бёрнли, Аккрингтон, Блэкберн және Престон қалаларына, ал солтүстік-шығысқа қарай Колн қаласына дейін созылады. Қала орталығынан A56 тас жолы оңтүстік-батысқа қарай M65 тас жолына дейін, солтүстік-шығысқа қарай Колн және одан әрі жүреді, ал A682 – Ұлыбританиядағы ең қауіпті жол – солтүстікке қарай Йоркшир Долиналарына қарай бағытталған. 1969 жылдың қараша айында Нельсон қаласында 350 автомобильге арналған көп қабатты тұрақ ашылды. Тұрақ 2019 жылы «Макдональдс» салу үшін бұзылды. 2008 жылдың желтоқсанында қаланың жаңа автобус және пойыздармен алмасу станциясы қолданыстағы пойыз вокзалының орнында ашылды. Жаңа станция құны 4,5 миллион фунт стерлингті құрады және велосипед тұрақтары, такси мен автомобильдерді түсіру алаңдары, электрондық ақпарат дисплейлері, пойыз вокзалына тікелей қосылыс (жолаушылар лифтімен бірге) және 10 автобус аялдамасы бар жабық жолаушылар залы сияқты жақсартуларды қамтыды. Нельсонға және одан пойыз қызметтерін Northern компаниясы ұсынады. Аймақтан аптаның әр күні сағат сайын Блэкпул-Саутқа Блэкберн және Престон арқылы батысқа, ал Колнға шығысқа қарай тоқтайтын қызметтер бар. Нельсон қаласындағы негізгі автобус операторы – Burnley Bus Company, бірақ Tyrer Bus, Boomerang және Holmeswood компаниялары да кейбір бағыттарда жұмыс істейді. National Express күн сайын Лондон Виктория автобус станциясына бір рейс орындайды. Қаланың Бёрнлиге жақсы автобус қатынасы бар, ал сағат шыңында Манчестерге бағыттар бар: X43 Witch Way (Burnley Bus Company операторы) Бёрнли мен Раутенсталдан Манчестер қаласының орталығына қатынайды, бұл бағытта арнайы брендтелген, былғары орындықтары мен WiFi бар екі қабатты автобустар қолданылады. Кейбір таңертеңгі X43 рейстері Манчестерден басталып, Бёрнлидің орнына Нельсон қаласында аяқталады.

Футбол

Нельсон Ф. К. 1921 жылдан 1931 жылға дейін Футбол лигасының мүшесі болды және 2010 жылы Солтүстік-Батыс округтер лигасынан шыққанға дейін төменгі жартылай кәсіби лигаларда ойнады (2011 жылы қайтадан қосылды). Нельсон Ф. К. 1923 жылы Испанияда «Реал Мадридті» жеңген алғашқы ағылшын командасы атанды.

Крикет

Нельсон Крикет Клубы 1861 жылы құрылған және 1892 жылы Ланкашир лигасының негіз қалаушы мүшесі болды. Нельсон Крикет клубының тарихында 21 Ланкашир лигасының чемпиондық атағы бар. Екі дүниежүзілік соғыс аралығында клуб Вест-Индия крикетшісі Лири Константиннің қызметін пайдаланды. 1969 жылы Константин африкалық тегі бар алғашқы өмір бойына жұртшылыққа танылған адам болды, ол Тринидад және Тобагодағы Маравал бароны, сондай-ақ Ланкастер округінің Нельсон бароны атағын алды. Нельсон Ланкашир лигасының үш негізгі командасын алаңға шығарады.

Тез жүгіру жарыстары

Спидвей жарыстары 1967 жылдан 1970 жылға дейін Сейдхилл стадионында өткізілді. «Нельсон Адмиралдар» Британ лигасының екінші дивизионының құрылтайшы мүшелері болды. Кейін команда толығымен Брэдфордтың Одсал стадионына көшті. Арена сонымен қатар сток-кар жарыстарына да пайдаланылды.

Гольф

Қалада екі гольф клубы бар. Марсдон Парк гольф клубы Таунхаус Роудта орналасқан, 18 лункалы, 70 пар болатын қалалық гольф алаңы, ол 1968 жылы ашылған. 1902 жылы құрылған Нельсон гольф клубы – Кингс Коузвейдегі 18 лункалы орманды гольф алаңына ие жеке клуб.

Күршік

Нельсон күрес клубы Британ күрес қауымдастығымен байланысты.

Демалыс

Қалада бірнеше саябақ бар, олардың ең белгілілері – Виктория паркі мен Марсден паркі. Солтүстік-Батыс аймағындағы Мұра сенімі қоры көптеген науқандар мен жобаларды жүзеге асырып жатыр. Олардың бірі қаланың өнеркәсіптік мұрасының жоғалу қаупіне байланысты, викториялық кезеңдегі жұмысшылардың тұрған толық бір көшесін, бұрынғы бастауыш мектебін және мақта зауытын қалпына келтіруге және сақтауға әкелді. Сент-Мария шіркеуі де қаладағы маңызды жобалардың бірі болып табылады, оның 2012 жылдың жазында көрме орталығы ретінде ашылуы жоспарлануда.

Медиа

Нельсон және көршілес Колн қалалары KLF тобының 1991 жылғы "It's Grim Up North" әнінде есімдері аталады. Жергілікті жаңалықтар мен телеарналар BBC North West және ITV Granada арқылы ұсынылады. Телевизиялық сигналдар Winter Hill теледидар тарату станциясынан және Пендл орманындағы жергілікті қайталағыш теледидар тарату станциясынан алынады. Нельсон үшін жергілікті радио эфирін қазіргі таңда Capital Manchester және Lancashire (бұрынғы 2BR және BBC Radio Lancashire) жүргізеді, сондай-ақ 2007 жылдың қыркүйегінен бастап, негізінен жергілікті азиялық қауымға бағытталған Pendle Community Radio қоғамдық радио станциясы да эфирде. Екі жергілікті газет бар: жұма күндері жарық көретін Nelson Leader және күнделікті шығатын Lancashire Telegraph, ол Burnley және Pendle аймақтары үшін арнайы басылым жарыққа шығарады.