Кіріспе

Рөлдік ойын

"Стальдың жұмбағы" (қысқаша TRoS) – Джейкоб Норвуд жасаған және Driftwood Publishing баспасынан шыққан рөлдік ойын (RPG). Ол әдеттегі қылыш пен сиқыр немесе жоғары фантастикалық ойын әлемінде рөлдік ойнау үшін арналған. "Стальдың жұмбағы" атауы "Конан варвар" фильміндегі бірнеше сілтемелерден, соның ішінде қастандықшы Тулса Дум тұтқынға алынған Конаннан "Стальдың жұмбағы неде?" деп сұрайтын диалогтан шабыт алған. Дум осы сұраққа жауап беріп, Конанға стальдың нағыз күші оны ұстаған қолында екенін түсіндіреді. Басқаша айтқанда, қандай да бір міндетті орындаудағы біздің қажырлылығымыз бен берілгендігіміз, қолданатын құралдардың сапасы мен мөлшерінен гөрі табысқа жетуде маңыздырақ. Осы тақырып "Стальдың жұмбағының" дизайнына, әсіресе рухани атрибуттарды енгізуге зор ықпал етті.

Жүйе

Ойынның негізгі механизмі – құймақ жиынтығы жүйесі; тапсырмаларды орындау үшін ойыншылар тапсырманың мақсатты санына немесе TN-ге қарсы он жақты құймақтарды лақтырады, ал TN-ге тең немесе одан көп құймақтардың саны табыстылық дәрежесін анықтайды. Қарапайым тартулар белгіленген TN-ге қарсы жасалады, ал даулы тартулар екі бөлек кейіпкермен жасалады және ең көп табысқа ие болған адам жеңіп шығады. Ойынның жауынгерлік жүйесі Джейкоб Норвудтың нақты әлемдегі тарихи жекпе-жек өнерін зерттеуіне және оның жекпе-жек өнеріндегі тәжірибесіне негізделген. Ол HEMA Alliance президенті, Ренессанс жекпе-жек өнері қауымдастығының аға еркін ғалымы болды, ал осы ұйымның директоры Джон Клементс ойынды оның жекпе-жек реализмі үшін ұсынады. Бұл жауынгерлік жүйе әдетте оның негізгі сатылымдық артықшылықтарының бірі ретінде таныстырылады. Жекпе-жекшілер, позицияларын жариялағаннан кейін, шабуылдауға немесе қорғануға шешімді жасырын түрде қабылдайды, кейде күрделі жағдайларға әкеледі, содан кейін қолдануды жоспарлаған маневрлерін жариялайды. Жекпе-жек жылдам және қауіпті, әр соққы жарақат кестесінен жарақат алып келеді. Жекпе-жектің алғашқы раундта аяқталуы мүмкін. Ойынның тағы бір маңызды ерекшелігі – кейіпкерді жасаудың рухани атрибуттар деп аталатын аспектісі, ойын жанкүйерлері көбінесе оны "SА" деп қысқартады. TRoS-тағы әр ойыншы өзінің кейіпкері үшін бес рухани атрибутқа дейін анықтайды, олардың кейіпкері қай салаларда өркендеуін және батырлық көрсетуін қалайтынын көрсетеді. Мүмкіндіктерге мыналар жатады: сенім (дін немесе философиялық көзқарасты қорғау), құштарлықтар (біреуге немесе бір нәрсеге деген махаббат, жек көру немесе басқа да күшті сезімдер), ар-ұждан (жеке этика), жігер (өте күшті ниет немесе мақсат), тағдыр (алдын ала болжамдалған болашақ) және сәттілік (жалпы жақсы тағдыр мен сәйкестік). Бұл жүйе ойыншыларға кейіпкерлерінің ойын ішіндегі өнімділігін жақсырақ бақылауға мүмкіндік береді, ойыншыға кейіпкері ойыншы кейіпкерінің жарқырауына қалаған жағдайда кедергіге тап болғанда қосымша құймақтарды беру арқылы. Бұл ойынға сәл киноматографиялық атмосфера сыйлайды, себебі кейіпкер жеңіліске ұшырауы мүмкін, бірақ оқиғаның маңызды элементтерінде керемет сәттілік пен табандылық көрсетеді. Рухани атрибуттар сонымен қатар ойынның кейіпкерді жетілдіру және дамыту механизмі ретінде қызмет етеді. Атрибуттарға ұпайлар Сенешал (немесе ойын шебері) арқылы, кейіпкерлер осы атрибуттарға сәйкес әрекет еткенде беріледі, ал ойыншылар атрибуттарды, дағдыларды, қаруларды меңгеруді және басқа да кейіпкерлік аспектілерді арттыру үшін оларды жұмсайды.

Әсерлер

Ойын, әсіресе жауынгерлік жүйесі, Геральт Ривия туралы поляк сериясының оқиғаларынан, яғни "Witcher" сериясынан күшті әсер көрді. Кітаптағы стандартты кейіпкер тіпті оның құрметіне Геральт деп аталды. Ойынның ресми фантастикалық әлемі – Вейрт, өз ойдан шығарылған мәдениеттері мен халықтарында біздің әлем тарихының күшті ықпалын көрсетеді, олардың ең жақсы дамығандары Шығыс Еуропадан алынған, мысалы, Запорожье (Украинаның поляк тарихи атауы) және "Rzeczpospolita" – "бірлестік" деген поляк сөзі. Тарихи шабыт алу үшін Zaporizhzhia, Rzeczpospolita және Польша-Литва одағына назар аударыңыз.

Қазіргі жағдай және байланысты жүйелер

"Стальдың жұмбағы" көп жылдар бойы тарату мәселелерімен күресіп келеді және жанкүйерлер арасында олардың шешілмейтініне қатысты кең таралған пікір бар. 2013 жылдың басына қарай, "Стальдың жұмбағы" жанкүйерлер қауымдастығында RPG енді тиімді коммерциялық тарату арналарына ие болмайтыны туралы алаңдаушылық туды. Бұл оның лицензиялық мұрагері – "Темір тақтың қылышы" ойынының жасалуына себеп болған факторлардың бірі болды. "Темір тақтың қылышы" 2013 жылы жарық көрді.