Гумфрей де Богун (1249-1298) – ағылшын аристократы, король Эдуард I-ге қарсы оппозициясымен және Уэльс соғыстарындағы қатысуымен белгілі. Тарихы, генеалогиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
13 ғасырдағы ағылшын дворяны
13th century English nobleman
Хамфри (VI) де Боун (шамамен 1249 – 31 желтоқсан 1298), 3-ші Геррефорд графы және 2-ші Эссекс графы, король Эдуард I-ге қарсылығымен әйгілі болған ағылшын дворяны, әсіресе *Confirmatio Cartarum* мәселесінде. Ол сондай-ақ Уэльс соғыстарына белсенді қатысып, бірнеше жыл бойы Глостер графымен жеке дауласып жүрді. Оның әкесі, Хамфри (V) де Боун, Барон соғысында көтерілісші барондардың жағында шайқасты. Хамфри (V) әкесінен бұрын қайтыс болғандықтан, Хамфри (VI) атасының мұрагері болды. 1275 жылы Хамфри (IV) қайтыс болғаннан кейін, Хамфри (VI) Геррефорд және Эссекс графтықтарын мұраға алды. Ол анасы, Элеонора де Браузден Уэльс шебіндегі маңызды иеліктерді де мұралады. Боун өмірінің басындағы көп уақытын Англиядағы Уэльс соғысы кезінде Льюэллин ап Груффуд басып алған шептік жерлерді қайтаруға жұмсады. Бұл 1277 жылы Эдуард I-нің Уэльске жасаған жорығы арқылы толыққанды орындалды. Геррефорд 1282–83 және 1294–95 жылдары Уэльсте де шайқасты. Ол басқа шептік лордтармен жеке дауларға да қатысты, ал Глостер графы Гилберт де Клэрмен болған қақтығысы король Эдуардтың тікелей араласуымен аяқталды. Геррефордтың соңғы жылдары Эдуард I-нің әскери және қаржылық саясатына қарсы оның және Роджер Бигод, Норфолк графының наразылығымен ерекшеленді. Конфликт азамат соғысының қаупіне жетті, бірақ Шотландияға бағытталған соғыс күшінде шешілді. Король *Confirmatio Cartarum* – Магна Картаның растауына қол қойды, ал Боун мен Бигод Фолкирк жорығына қатысуға келісті. Боун 1298 жылы қайтыс болды, оның орнын ұлы Хамфри де Боун, 4-ші Геррефорд графы басты.
Humphrey (VI) de Bohun (c. 1249 – 31 December 1298), 3rd Earl of Hereford and 2nd Earl of Essex, was an English nobleman known primarily for his opposition to King Edward I over the Confirmatio Cartarum. He was also an active participant in the Welsh Wars and maintained for several years a private feud with the earl of Gloucester. His father, Humphrey (V) de Bohun, fought on the side of the rebellious barons in the Barons' War. When Humphrey (V) predeceased his father, Humphrey (VI) became heir to his grandfather, Humphrey (IV). At Humphrey (IV)'s death in 1275, Humphrey (VI) inherited the earldoms of Hereford and Essex. He also inherited major possessions in the Welsh Marches from his mother, Eleanor de Braose. Bohun spent most of his early career reconquering marcher lands captured by Llywelyn ap Gruffudd during the Welsh war in England. This was finally accomplished through Edward I's war in Wales in 1277. Hereford also fought in Wales in 1282–83 and 1294–95. At the same time he also had private feuds with other marcher lords, and his conflict with Gilbert de Clare, Earl of Gloucester, eventually ended with the personal intervention of King Edward himself. Hereford's final years were marked by the opposition he and Roger Bigod, Earl of Norfolk, mounted against the military and fiscal policy of Edward I. The conflict escalated to a point where civil war threatened, but was resolved when the war effort turned towards Scotland. The king signed the Confirmatio Cartarum—a confirmation of Magna Carta—and Bohun and Bigod agreed to serve on the Falkirk Campaign. Bohun died in 1298, and was succeeded by his son, Humphrey de Bohun, 4th Earl of Hereford.
Отбасылық тарихы және мұрагерлік
Хамфри (VI) де Боун нормандтар басып алғаннан бергі англо-норманд аристократтарының бірі болды, олардың көпшілігі бірдей есімді тасыды. Оның әкесі Хамфри (IV) де Боун, ол Симон де Монфорттың барондық оппозициясының құрамында болған, бірақ кейіннен патшалық жаққа ауысты. Ол 1264 жылғы мамыр айында Льюс шайқасында тұтқынға алынды, бірақ келесі жылы Эвешем шайқасындағы роялистердің жеңісінен кейін қайтадан құрметке ие болды. Хамфридің (IV) ұлы Хамфри (V) де Боун Барондар соғысы кезінде барондық жаққа адал болды және 1265 жылғы 4 тамызда Эвешемде тұтқынға түсті. Сол жылдың қазан айында Хамфри (V) шайқаста алған жарақаттарынан Чеширдегі Бистон қамалында тұтқында қайтыс болды. Хамфри (V) бүлігінің нәтижесінде мұрагерлік құқығынан айырылды, бірақ Хамфри (IV) 1275 жылы қайтыс болғанда, Хамфри (VI) Херефорд және Эссекс графтықтарын мұралады. Хамфри (VI) бұрын Хамфри (IV) кезінде Англияның констебльінің орынбасары қызметін атқарған. Хамфри (IV) Плеши құрметін кіші ұлы Генриге қалдырды, ал оның қалған жерлері Хамфриге (VI) тиді. Оның анасы Элеонора Уильям де Брауз бен оның әйелі Ева Маршалдың қызы және мұрагері болды, ал Ева Маршал Генрих III регенті Уильям Маршалдың қызы және мұрагері еді. Ол ағасы сэр Гилберт де Боунға анасының Ирландиядағы барлық жерлерін, сондай-ақ Англия мен Уэльстегі бірнеше жерді сыйлады.
Humphrey (VI) de Bohun was part of a line of Anglo Norman aristocrats going back to the Norman Conquest, most of whom carried the same name. His grandfather was Humphrey (IV) de Bohun, who had been part of the baronial opposition of Simon de Montfort, but later gone over to the royal side. He was taken prisoner at the Battle of Lewes in May 1264, but was restored to favour after the royalist victory at the Battle of Evesham the next year. Humphrey (IV)'s son, Humphrey (V) de Bohun, remained loyal to the baronial side throughout the Barons' War, and was captured at Evesham on 4 August 1265. In October of that year, Humphrey (V) died in captivity at Beeston Castle in Cheshire from injuries he had sustained in the battle. Humphrey (V) had been excluded from succession as a result of his rebellion, but when Humphrey (IV) died in 1275, Humphrey (VI) inherited the earldoms of Hereford and Essex. Humphrey (VI) had already served as deputy Constable of England under Humphrey (IV). Humphrey (IV) had reserved the honour of Pleshey for his younger son Henry, but the remainder of his lands went to Humphrey (VI). His mother Eleanor was a daughter and coheir of William de Braose and his wife Eva Marshal, who in turn was the daughter and co heir of William Marshal, regent to Henry III. He granted his brother Sir Gilbert de Bohun all of their mother's lands in Ireland and some land in England and Wales.
Уэльс соғыстары
Келесі жылдары Херефордтың күшінің басым бөлігі Маркидегі жоғалған жерлерін қайтарып алуға, негізінен Льюэллинге қарсы жеке соғыстар жүргізуге жұмсалды. Генрих III 1272 жылы қайтыс болды, ал оның ұлы – енді Эдуард I – крест жорығына қатысты; Эдуард 1274 жылға дейін оралмады. Льюэллин жаңа патшаға адалдық серт беруден бас тартты, себебі ол Боун және басқа марш ақсүйектерінің әскери қимылдарын Монтгомери шартының бұзылуы ретінде қарастырды. 1276 жылдың 12 қарашасында Херефорд Льюэллинге үкім шығарылған патшалық мәжілісте болды. Оның Брекондағы көтерілісі Херефордтың Уэльс соғысының басында қатысуын кешіктірді. Дегенмен, ол көтерілісті басып, батысқа қарайғы жерлерді жаулап алды. Содан кейін ол корольдік армияға қосылып, Англсиде біраз уақыт қызмет етті, ал кейін Бреконға оралып, бірнеше уэльс ақсүйектерінің бағынуын қабылдады. Жорық аяқталғаннан кейін, 1278 жылдың 2 қаңтарында король Эдуардтың қорғауымен Испаниядағы Сантьяго-де-Компостелаға қажылық сапарға шықты. Бастапқыда король соғысты жалдамалы әскерлермен жүргізуді жоспарлаған, бірақ ақсүйектер феодалдық шақыруды қолдануды талап етті. Херефорд сияқты адамдар үшін бұл тиімді болды, өйткені феодалдық армияның құрамындағы қатысушылар соғысқа мүдделі болып, жаулап алынған жерлерге заңды талап етуге мүмкіндік алатын еді. Ақырында графтар жеңіске жеткенімен, олардың ешқайсысына соғыс есебінен төлем жасалмады. Херефорд Англияның мұрагерлік констеблі ретіндегі өкілеттігін қызғанышпен сақтап, Глостер графы Гилберт де Клэр Оңтүстік Уэльстегі әскерлердің бас қолбасшысы болып тағайындалғанда қарсылық білдірді. Соғыстан кейінгі келісімде Херефорд та, Глостер де басқа бірнеше ірі феодалдар сияқты маңызды жер сыйлықтарын алмады. Херефорд 1294-95 жылдардағы көтерілісті басу үшін Уэльсте қайтадан соғысты, солтүстіктегі корольге қосылар алдында Брекон аумағын қайтадан бейбіттендіруге мәжбүр болды.
Over the next years, much of Hereford's focus was on reconquering his lost lands in the Marches, primarily through private warfare against Llywelyn. Henry III died in 1272, while his son—now Edward I—was crusading; Edward did not return until 1274. Llywelyn refused to pay homage to the new king, partly because of the military actions of Bohun and other marcher lords, which Llywelyn saw as violations of the Treaty of Montgomery. On 12 November 1276, Hereford was present at a royal assembly where judgment was passed on Llewelyn, Rebellion in his own Brecon lands delayed Hereford's participation in the early days of the Welsh war. He managed, however, to both suppress the rebellion and conquer lands further west. He then joined up with the royal army and served for a while in Anglesey, before returning to Brecon, where he received the surrender of certain Welsh lords. After the campaign was over, on 2 January 1278, he received protection from King Edward to go on pilgrimage to Santiago de Compostela in Spain. Initially, the king wanted to fight the war with paid forces, but the nobility insisted on the use of the feudal summons. To men like Hereford, this was preferable, because as part of a feudal army the participants would have both a stake in the war and a justifiable claim on conquered land. In the end, although the earls won, none of them were paid for the war effort. Hereford jealously guarded his authority as hereditary Constable of England, and protested vigorously when the Gilbert de Clare, Earl of Gloucester was appointed commander of the forces in South Wales. In the post war settlement, however, neither Hereford nor Gloucester received any significant rewards of land, the way several other magnates did. Hereford fought again in Wales, in the suppression of the rebellion of 1294–95, when he again had to pacify the territory of Brecon before joining the king in the north.
Маркадағы жеке соғыс
Уэльс соғыстарымен бірге, Херефорд басқа маркер лордтарына қарсы Марктердегі жерлерге құқығын бекіту үшін де күресіп жатты. 1284 жылы Эдуард I Джон Гиффардқа Кармартенширдегі Искеннен жүзігін берді. Херефорд бұл жерді жаулап алу арқылы өз меншігіне тиесілі деп есептеді және жерді қайтарып алу үшін науқан бастады, бірақ король Гиффардтың жағын алды. Глостер графымен де мәселелер туды. Глостердің бұрынғы тәлімгері болғандықтан, Херефорд өзінің неке құқығын сатып алуға тиіс болды, бірақ Глостер толық сома алған жоқ деп мәлімдеді. 1286 жылы король Глостерге тоқтауға бұйрық берді, бірақ бұл әсер етпеді. Марктердегі дәстүр бойынша, дауларды жеке соғыс арқылы шешу қалыптасқан еді. Жаулықтар жалғасып, Херефорд оған жауап берді, нәтижесінде екі граф та тұтқындалып, корольдің алдына жеткізілді. Нақты қылмыс жеке соғыс емес, графтардың корольдің соғысты тоқтату туралы нұсқауын орындамауы болды. Соңында, айыппұлдар төленбеді және жерлер көп ұзамай бұрынғы қалпына келтірілді.
Parallel with the Welsh Wars, Hereford was also struggling to assert his claims to lands in the Marches against other marcher lords. In 1284 Edward I granted the hundred of Iscennen in Carmarthenshire to John Giffard. Hereford believed the land belonged to him by right of conquest, and started a campaign to win the lands back, but the king took Giffard's side. Problems also arose with the earl of Gloucester. As Gloucester's former ward, Hereford had to buy back his own right of marriage, but Gloucester claimed he had not received the full sum. In 1286, the Crown ordered Gloucester to cease, but to no avail. It had long been established Marches custom to solve conflicts through private warfare. Hostilities continued and Hereford responded, until both earls were arrested and brought before the king. The real offence was not the private warfare in itself, but the fact that the earls had not respected the king's injunction to cease. In the end, the fines were never paid, and the lands were soon restored.
Эдуард I-ге қарсылық
1294 жылы француз корольі Аквитания герцогтығын ағылшындардан тартып алды, осыдан кейін екі ел арасында соғыс басталды. Эдуард I континенттегі басқа княздармен одақ құру және жорыққа дайындық бойынша кең ауқымды және қымбат жобаға кірісті. 1297 жылы наурызда Солсбериде өткен парламентте король графтардан әскери қызмет талап еткенде, Норфолк графы Роджер Бигод Англияның маршалы ретінде қызмет етуден бас тартты. Себебі корольдің поддандылары корольмен бірге болмаса, шетелде қызмет етуге міндетті емес еді, бірақ Эдуард өз әскерін Фландрияға жіберіп, графтарын Гасконияға аттандырды. Солсбери парламенті кезінде Херефорд корольдың екі қызын Брабантқа сүйемелдеп бара жатқандықтан, қатыса алмады. Бірақ Англияның констеблі ретінде қайтып келген соң, шілде айында Бигодқа қосылып, феодалдық міндеттен бас тартты. Магнаттардың наразылығының басты себебі – Эдуардтың Уэльсте, Францияда және Шотландиядағы үздіксіз соғыстарынан туындаған ауыр салық жүгі болды. Оларға Кентербери архиепископы Роберт Винчелси де қосылды, ол корольмен діни салықтар мәселесінде дауласып жатқан еді. Бір күні Бохун мен Бигод патшалық қазынаға келіп, мемлекеттік қауымның келісімі болмаған салыққа қарсылық білдірді. Херефордтың корольге қарсылығында жеке себептер де болды, өйткені ол Марш аймағындағы дау кезінде өзінің бостандықтарына келтірілген қорлық пен ұятты ұмыта алмады. Лондоннан тыс өткен жиында Бохун корольдің билікті теріс пайдалануына қарсы сөйлеп, ежелгі бостандықтарды қайтаруды талап етті. Бұл наразылықтар "Ремонстрация" деп аталатын құжатта жинақталды. Екі тарап та мойынсұнуға ниет білдірмеді, ел тағы бір азамат соғысының алдында тұрғандай болды. Бірақ, қақтығыс күшейіп келе жатқанда, сыртқы жағдайлар оны реттеуге көмектесті. 1297 жылдың қыркүйегінде ағылшындар Стирлинг көпірі шайқасында шотландтардан ауыр жеңіліске ұшырады. Шотландияның жеңісі Англияның солтүстігін Уильям Уоллес басқаратын шотландтардың шабуылдарына ашты. Шотландиямен соғыс, корольдің континенттік иеліктерін қорғау үшін Франциядағы соғысқа қарағанда, ағылшын магнаттарынан көбірек қолдау тапты, өйткені енді олардың өз отанына қауіп төнді. Эдуард Франциядағы жорығын тоқтатты және француз корольімен бітімге келді. Ол "Хартияларды растау" деп аталатын Confirmatio Cartarum құжатында Magna Carta-ны растауға келісті. Соның салдарынан графтар Шотландияда корольмен бірге қызмет етуге келісті, ал Херефорд 1298 жылы Фолкирк шайқасында шотландтарға қарсы шешуші жеңіске жеткен әскерде болды. 1299 жылдың 16 ақпанында ұлына әкесінің жерлері мен титулдары берілді. Жас Хамфриге әкесінің Англия констеблі атағы да тиді. Хамфри де Боунның іс-әрекеттеріндегі ортақ белгі – ол феодалдық құқықтары деп санайтын нәрсені қатал қорғауы.
In 1294 the French king declared the English duchy of Aquitaine forfeit, and war broke out between the two countries. Edward I embarked on a wide scale and costly project of building alliances with other princes on the Continent, and preparing an invasion. When the king, at the parliament of March 1297 in Salisbury, demanded military service from his earls, Roger Bigod, Earl of Norfolk, refused in his capacity of marshal of England. The argument was that the king's subjects were not obliged to serve abroad if not in the company of the king, but Edward insisted on taking his army to Flanders while sending his earls to Gascony. At the time of the Salisbury parliament, Hereford was accompanying two of the king's daughters to Brabant, and could not be present. On his return, however, as Constable of England, he joined Bigod in July in refusing to perform feudal service. The main reason for the magnates' defiance was the heavy burden of taxation caused by Edward's continuous warfare in Wales, France and Scotland. In this they were also joined by Robert Winchelsey, the Archbishop of Canterbury, who was in the midst of an ongoing dispute with the king over clerical taxation. At one point Bohun and Bigod turned up in person at the Exchequer to protest a tax they claimed did not have the consent of the community of the realm. For Hereford there was also a personal element in the opposition to the king, after the humiliation and the affront to his liberties he had suffered over the dispute in the Marches. At a meeting just outside London, Bohun gave an impassioned speech objecting to the king's abuse of power and demanding the restoration of ancient liberties. The grievances were summarised in a document known as the Remonstrances. Neither party showed any inclination to back down, and the nation seemed on the brink of another civil war. Just as the conflict was coming to a head, however, external events intervened to settle it. In September 1297, the English suffered a heavy defeat to the Scots at the Battle of Stirling Bridge. The Scottish victory exposed the north of England to Scottish raids led by William Wallace. The war with Scotland received wider support from the English magnates, now that their own homeland was threatened, than did the war in France to protect the king's continental possessions. Edward abandoned his campaign in France and negotiated a truce with the French king. He agreed to confirm Magna Carta in the so called Confirmatio Cartarum (Confirmation of the Charters). The earls consequently consented to serve with the king in Scotland, and Hereford was in the army that won a decisive victory over the Scots in the Battle of Falkirk in 1298. The son was given possession of his father's lands and titles on 16 February 1299. The young Humphrey also inherited his father's title of Constable of England. A common theme in Humphrey de Bohun's actions was his fierce protection of what he regarded as his feudal privileges.