Кіріспе
1861 жылғы Балтимор көтерілісі (кейде "Пратт көшесіндегі көтерілістер" және "Пратт көшесіндегі қырғын" деп те аталады) – 1861 жылдың 19 сәуірінде Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы Пратт көшесінде болған азаматтық қақтығыс. Бұл қақтығыс соғысқа қарсы "Copperhead" демократтары (Мэрилендтегі ең ірі партия) және басқа оңтүстік/конфедерациялық жақтастар бір жағынан, ал екінші жағынан, федералдық қызметке шақырылған және Вашингтон қаласына, ұлттық астанаға жол тартқан Массачусетс және Пенсильвания штаттарының милиция полктерінің әскери қызметкерлері арасында болды. Шайқас Президент көшесіндегі стансадан басталып, Президент көшесі бойымен және кейін Говард көшесіне тарады, соңында Камден көшесіндегі стансада аяқталды. Бұл көтеріліс Американ азаматтық соғысында жауынгерлердің қолынан қаза тапқан алғашқы одақтық еріктілердің қаза болуына себеп болды, бірақ бұл қазалар азаматтық бейбіт тұрғындардың әрекетінен туды. Сонымен қатар, шабуыл жасағандардың арасында да бейбіт тұрғындар қаза тапты.
The Baltimore riot of 1861 (also called the "Pratt Street Riots" and the "Pratt Street Massacre") was a civil conflict on Friday, April 19, 1861, on Pratt Street, in Baltimore, Maryland. It occurred between antiwar "Copperhead" Democrats (the largest party in Maryland) and other Southern/Confederate sympathizers on one side, and on the other, members of Massachusetts and Pennsylvania state militia regiments en route to the national capital at Washington who had been called up for federal service. The fighting began at the President Street Station, spreading throughout President Street and subsequently to Howard Street, where it ended at the Camden Street Station. The riot produced the first deaths of Union volunteers by hostile action, although caused by civilians, in the American Civil War. Civilians among the attackers also were killed.
Өмірбаян
1861 жылы Балтимор тұрғындарының көптеген бөлігі оңтүстік көршілерімен қақтығысқа түсуді қаламайтын еді, ал кейбіреулері оңтүстік мүддесін жақтап, оған қатты ілеседі. Тарихшы Дэвид Джей Эйхер 1861 жылғы Балтиморды «көптеген жағдайларда оңтүстікке жақын Балтимор қаласы» деп сипаттады. Алдыңғы жылғы президенттік сайлауда Авраам Линкольн қалада өткен 30 мыңнан астам дауыстан тек 1100 дауысқа ие болды. Линкольннің қарсыластары ашуға булықты (ал жақтастары көңілі қалды), себебі президент сайланғаннан кейін, кең таралған қастандық жоспарынан қорқумен, түнгі уақытта, бірнеше көмекшілер мен детективтердің, соның ішінде жақын арада танымал болатын Аллан Пинкертонның күзетуімен, қала арқылы басқа теміржолмен құпия сапар жасады. Ол ақылды азаттық жақтастары мен Одақ жақтастарының арасында болды. Соғыс басталғанда, қаланың екі жаққа да адалдығы керісінше шиеленіс тудырды. Бөліну және құлдықты қолдаушылар «Ұлттық еріктілер» деп аталатын күшке бірікті, ал Одақ жақтастары мен құлдықты жоюшылар өздерін «Minute Men» деп атады. Форт Самтердегі қақтығыс 18 сәуірге дейін, көтерілістен бір апта бұрын болды. Сол кезде Вирджиния, Солтүстік Каролина, Теннеси және Арканзас әлі АҚШ-тан бөлініп шықпаған еді. Шын мәнінде, Линкольннің Оңтүстікке шабуыл жасау үшін 75 мың сарбаз сұрауынан бұрын Вирджиния, Солтүстік Каролина және Арканзас Одақта қалуға дауыс берген бөліну делегацияларын сайлаған еді, ал Теннеси халықтың пікірін білу үшін референдум өткізіп, бөліну делегациясын сайлау қажеттігін қарастыруға 2/3 көпшілік дауыспен келіспеді. Делавэр және Мэриленд сияқты басқа құл мемлекеттері, сондай-ақ Миссури мен Кентукки («шекаралық штаттар» деп аталды) өзгеріске ұшырады. 13 сәуірде Форт Самтер құлағаннан кейін президент Линкольн Оңтүстікке шабуыл жасау үшін 75 мың әскерді талап етіп, бөлініп шықпаған штаттардың барлық губернаторларына телеграммалармен қоса хаттар жіберді. Осы талапты алғаннан кейін Вирджинияның губернаторы Вирджинияның бөліну делегациясын қайтадан жиналуға бұйырды. Тек тоғыз күн бұрын, 1861 жылдың 4 сәуірінде Вирджинияның бөліну делегациясы 90-45 дауыспен Одақпен бірге болуға дауыс берді. Алайда, көптеген адамдар конституцияға қайшы деп санайтын әскерлерді талап ету және Линкольннің күш қолданып өз ниетін таңуға дайын екенін ескере отырып, Вирджинияның бөліну делегациясы тағы бір рет жиналып, тағы да дауыс берді. 17 сәуірде жаңа дауыс беру 85-55 болды, Вирджиния халық референдумы өткізіліп, халық делегацияның шешімін растаса ғана бөлініп шығады деген шартпен. Вирджинияның бөлінуі мемлекеттің өнеркәсіптік қуатына байланысты ерекше маңызды болды. Джон Кэлхунның күшін жою туралы айтқаннан бері бөлінуді қолдаған Мэриленд тұрғындары Вирджинияға қосылып, Одақтан кетуді көтерді. Олардың наразылығы одан кейінгі күндері Линкольн 90 күн қызмет етуге және көтерілісті тоқтатуға еріктілер шақырғанда күшейді. Солтүстік штаттардың бірнеше жаңа отаршылдар топтары оңтүстікке қарай, әсіресе Вашингтонды Вирджиниядағы Конфедерацияның жаңа қатерінен қорғау үшін қозғала бастады. Балтимордың жаңадан сайланған реформашы мэрі Джордж Уильям Браун және жаңа полиция маршалы (басшы) Джордж Проктор Кейн қиындықтарды күтіп, қала тұрғындарын тыныштандыруға тырысты. 18 сәуірде, бейсенбі күні, 460 жаңадан жиналған Пенсильвания штатының ерікті әскери қызметшілері (әдетте Пенсильванияның Поттсвилл ауданынан) штаттың астанасы Харрисбургтен солтүстік орталық теміржолымен Больтон көшесіндегі станциясына (қазіргі Солтүстік Говард көшесінде) келді. Оларға Джон С. Пембертонның (кейіннен Конфедерация генералы және Виксбургті қоршауда командир, Миссисипи, 1863 жылдың шілдесінде Конфедерацияның бірінші бөлінуіне әкелген) батыс шекарадағы қызметтен оралған бірнеше АҚШ әскерлерінің полктары қосылды. Олар Балтимордың орталық бөлігіндегі Говард көшесінен бөлініп шығысқа қарай теңіз жағасымен Форт МакГенриге қарай жүріп, сол жердегі қызметке хабарланды. Оңтүстікке жақындығы бар жеті жүз «Ұлттық еріктілер» Вашингтон монументіне жиналды және станцияға барып, білмейтін, қарусыз және қару-жарақтары жүкті емес әскерлердің біріккен бөлімшелерімен кездесті.
1861 жылдың 19 сәуірінде
17 сәуірде 6-шы Массачусетс милициясы Бостон қаласынан (Массачусетс штаты) шығып, келесі күні таңертең Нью-Йоркке, ал түнде Филадельфияға жетті. 19 сәуірде бөлім Балтиморға қарай жолға шықты, онда қала арқылы баяу өтуді күтті. Қала арқылы бу теміржол желілерін салуға тыйым салған жарлықтың салдарынан Филадельфия, Уилмингтон және Балтимор темір жолының Президент көшесі станциясы мен Балтимор және Огайо темір жолының Камден станциясы (батысқа қарай он блок) арасында тікелей теміржол байланысы болған жоқ. Екі станция арасында жүретін вагондарды Пратт көшесінде аттармен тарту қажет болды. Филадельфиядан шыққаннан кейін бір уақыт өткен соң, бөлімнің полковнигі Эдвард Ф. Джонс Балтимор арқылы өтуге "қарсылық көрсетілетінін" білді. Кейінгі баяндамасына сәйкес, Джонс теміржол вагондарына барып, мынадай бұйрық берді: полк Балтимор арқылы бөлімдердің колоннасында, қару-жарақтарын қалауынша алып жүреді. Сіздерді сөзсіз мазақтап, қорлап, тіпті шабуылға ұшыратулары мүмкін, бірақ бұған еш мән бермеңдер, ал бет-әлпеттеріңізді алға қарай бұрып, бұқаралық топқа көңіл бөлмеңдер, тіпті олар тастар, кірпіштер немесе басқа да зымырандар тастаса да; бірақ егер сіздерге оқ атылып, біреуіңіз жараланса, офицерлеріңіз оқ атуға бұйрық береді. Кез келген ымыраға келген топқа оқ атпаңыз, бірақ сіздерге оқ атып бағыттап тұрған кез келген адамды таңдап, оны міндетті түрде құлатырыңыз. Шын мәнінде, милиция полкі станциялар арасында ауысқан кезде соғысқа қарсы пікірдегілер мен оңтүстікке жақын тұрғандардың тобы пойыз вагондарына шабуыл жасап, бағытты бөгеді. Олар екі станцияның арасындағы жолды атпен тартылған вагондармен өте алмайтыны белгілі болғанда, төрт ротадан тұратын 240-қа жуық сарбаз вагондардан түсіп, қалаға қарай топтасып жүріп кетті. Алайда, олар сарбаздардың соңынан еріп, зақым келтіріп, жолды бөгеп, ақырында олардың жолын кесіп тастады. Бұқаралық топ полктің артқы бөлімдеріне "кірпіштермен, тастармен және тапаншалармен" шабуыл жасады. Бірнеше сарбаз бұқаралық топқа оқ атып жауап берді, бұл сарбаздар, бұқаралық топ және Балтимор полициясы арасында үлкен төбелес тудырды. Ақырында, сарбаздар Камден станциясына жетіп, полиция қалың топты олардан бөгеп тастады. Сол кезде полк өзінің көптеген құрал-жабдықтарын, соның ішінде маршырушы оркестрдің аспаптарын қалдырып кеткен болатын. Бес сарбаз (I ротаның капралы Самнер Генри Нидхэм және жекелеген сарбаздар Лютер С. Лэдд, Чарльз Тейлор, Аддисон Уитни және D ротасының сержанты Джон Эймс) көтерілісте қаза тапты немесе өлімге жарақат алды. Регент құрамының 36-ға жуық адамы жараланды, көбі қашып кетті. Кем дегенде он екі азамат та қаза тапты. Қанша азаматтың жарақат алғаны белгісіз. Лютер С. Лэддті көбінесе Америка Азамат соғысы кезінде соғыста қаза тапқан алғашқы одақтық сарбаз деп атайды. Сол күні сарбаздарға шабуыл жасалып, "Балтимор Веккер" газетінің кеңсесі толығымен қиратылды, ғимаратқа да үлкен залал келтірілді. "Веккердің" негізін қалаушы Карл Генрих Шнауффер және оның көрнекті қызметкерлері 1848-1849 жылдардағы сәтсіз революциядан кейін Германиядан қашып кеткен. Баспагер Уильям Шнауффер мен редактор Вильгельм Рапп өмірлеріне қауіп төнді, сондықтан қаладан кетуге мәжбүр болды. Кейіннен баспагер қайтып келіп, "Веккер" басылымын қайтадан баспаға шығарды, ол соғыс кезінде одақ ісіне қолдау білдірді. Бас редактор Иллинойстағы басқа газетке ауысты. Балтимордағы тәртіпсіздіктің және қала тұрғындарының кейбіреулерінің оңтүстікке жақындығының нәтижесінде Балтимор бу пакет компаниясы сонымен қатар сол күні Портсмут қаласындағы (Виргиния) қоршауда тұрған Одақтың әскери кемежай объектісін жеңілдету үшін Одақ күштерін тасымалдау туралы Федералды үкіметтің өтінішін қабылдамады.
The regiment will march through Baltimore in column of sections, arms at will. You will undoubtedly be insulted, abused, and, perhaps, assaulted, to which you must pay no attention whatever, but march with your faces to the front, and pay no attention to the mob, even if they throw stones, bricks, or other missiles; but if you are fired upon and any one of you is hit, your officers will order you to fire. Do not fire into any promiscuous crowds, but select, any man whom you may see aiming at you, and be sure you drop him. Indeed, as the militia regiment transferred between stations, a mob of anti war supporters and Southern sympathizers attacked the train cars and blocked the route. When it became apparent that they could not travel by horse drawn railroad cars over the connecting track between the stations, the four companies, about 240 soldiers, got out of the cars and marched in formation through the city. However, the mob followed the soldiers, causing damage and placing obstructions until they finally blocked the soldiers. The mob attacked the rear companies of the regiment with "bricks, paving stones, and pistols." In response, several soldiers fired into the mob, beginning a giant brawl between the soldiers, the mob, and the Baltimore police. In the end, the soldiers got to the Camden Station, and the police were able to block the crowd from them. The regiment had left behind much of their equipment, including their marching band's instruments. Five soldiers (Corporal Sumner Henry Needham of Company I and privates Luther C. Ladd, Charles Taylor, Addison Whitney and Sergeant John Ames of Company D) were killed or mortally wounded in the riot. About 36 men of the regiment were also wounded; many were left behind. At least twelve civilians also were killed. It is unknown how many additional civilians were injured. Luther C. Ladd is often referred to as the first Union soldier killed in action during the American Civil War. The same day, after the attack on the soldiers, the office of the Baltimore Wecker, a German language newspaper, was completely wrecked and the building seriously damaged by the same mob. The Wecker's founder, Carl Heinrich Schnauffer, as well as its prominent employees had fled Germany after the failed revolution of 1848–49. The publisher, William Schnauffer, and the editor, Wilhelm Rapp, whose lives were threatened, were compelled to leave town. The publisher later returned and resumed publication of the Wecker which continued throughout the war to be a supporter of the Union cause. The editor moved to another paper in Illinois. As a result of the riot in Baltimore and pro Southern sympathies of some of the city's populace, the Baltimore Steam Packet Company also declined the same day a Federal government request to transport Union forces to relieve the beleaguered Union naval yard facility at Portsmouth, Virginia.
Салдары
Браунның кейінгі бағалауынша, Балтимордағы көтеріліс екі тарапты толыққанды соғысқа итермеледі, "өйткені сол кезде Солтүстік пен Оңтүстік арасындағы қақтығыста алғашқы қан төгілді; содан кейін келісімге келу немесе шегінуге мүмкіндік болмайтын қадам жасалды; екі тараптың да ыстыққан ықыласы оянды, оны бақылау мүмкін емес еді". 1861 жылдың 10 шілдесінде АҚШ округтік сотының үлкен қазылар алқасы Сэмюэл Мактьер, Льюис Биттер, Джеймс Маккартни, Филип Касмире, Майкл Хупер және Ричард Х. Митчеллді көтеріліске қатысқандары үшін айыптады. 19 сәуірдегі көтерілістен кейін, келесі айда Балтиморда азаматтар мен полиция арасында бірнеше ұсақ-кене шайқастар болды, бірақ қала тазаланғаннан кейін жағдай қалыпқа келді. Мэр Браун мен Мэриленд губернаторы Хикс президент Линкольннен Мэриленд арқылы одан әрі әскер жібермеуін, қосымша қақтығыстарды болдырмау үшін өтінді. Бірақ Линкольн Жас ерлер христиан қауымдастығының бейбітшілік делегациясына айтқандай, Одақ әскерлері "Мэрилендтің үстінен ұшып өтетін құстар да емес, оның астында қазбалайтын тышқандар да емес". 20 сәуір күні кешке Хикс Браунға Мэриленд штатының милициясын қалаға теміржол көпірлерін жою үшін жіберуді бұйырды, бірақ ол кейін бұл әрекетін жоққа шығарды. Милиция басшыларының бірі Джон Мерриман болды, ол бір айдан кейін тұтқындалды және Хабеас корпустың бұйрығына бағынбады, бұл Ex parte Merryman ісіне әкелді. 19 сәуірде Вашингтон департаментінің (Пенсильвания, Делавэр, Мэриленд және Колумбия округінің) қолбасшысы генерал-майор Роберт Паттерсон 8-ші Массачусетс полкімен бірге бригадир генерал Бенджамин Франклин Батлерге Аннаполистен Аннаполис торабы арқылы Вашингтонға дейінгі жолды ашуға және қамтамасыз етуге бұйрық берді. 8-ші Массачусетс 20 сәуірде Аннаполиске кемемен келді. Губернатор Хикс пен Аннаполис қаласының мэрі наразылық білдірді, бірақ Батлер (шебер саясаткер) оларды әскерлердің Аннаполиске қонуына рұқсат беруге мәжбүрледі, "Мен қонуым керек, өйткені әскерлерім аш. "Анаполисте ешкім оларға ештеңе сатпайды" деді мемлекеттік және қалалық билік өкілдері. Батлер қарулы адамдардың аштықтан қиналып, тек тамақ сатып алу қажеттілігімен шектелмейтінін айтты. 8-ші Массачусетс 7-ші Нью-Йоркпен бірге Аннаполис торабына (Балтимор мен Вашингтонның арасындағы ортасы) барды, ал 7-ші Нью-Йорк Вашингтонға барды, онда 25 сәуірде түстен кейін олар осы бағытпен астанаға жеткен алғашқы әскер болды. Көтерілістен кейін Мэрилендтің бөлінуді жариялауы туралы шақырулар көбейді. Губернатор Хикс жағдайды қарастыру үшін штаттық заң шығарушы органның арнайы сессиясын шақырды. Астана Аннаполис федералды әскерлер басып алғандықтан және Балтиморда конфедерация жақтастары көп болғандықтан, Хикс заң шығарушы органды штаттың батыс бөлігіндегі Фредерик қаласында кездесуге бағыттады. Заң шығарушы орган 26 сәуірде жиналды; 29 сәуірде ол бөлінуге қарсы 53–13 дауыс берді, бірақ Солтүстікпен теміржол байланысын қайта ашпауға және Линкольнге Мэрилендтегі федералды әскерлердің санын азайтуды сұрады. Осы кезде заң шығарушы орган Мэрилендтің бейтараптығын сақтағысы келген сияқты. АҚШ Жоғарғы Сотының Бас судьясы, сондай-ақ Мэриленд штатының тумасы, 1861 жылдың 4 маусымында Ex parte Merryman ісі бойынша Линкольннің Хабеас корпусты тоқтатуы конституцияға қайшы екенін шешті, бірақ Линкольн бұл шешімді елемеді, ал қыркүйекте Балтимор газетінің редакторы Франк Кей Ховард, Фрэнсис Скотт Кейдің немересі, мұны редакциялық мақаласында сынға алғандықтан сотталмай тұтқындалды. Федералды әскерлер жас газет редакторын Форт МакГенриге қамап қойды, ол атап өткендей, бұл дәл сол форт, онда оның атасының әнінде "еркіндік жері" үстінде "жұлдызды байрақ" желбіреген. 27 маусымда таң атқанға дейін сарбаздар Аннаполис департаментінің қолбасшысы ретінде Кадуэлладерден кейін келген генерал-майор Натаниел П. Банкстың бұйрығымен Форт МакГенриден жүріп шығып, маршал Джордж П. Кейнді тұтқындады. Банкс Балтимор полициясын қадағалау үшін 1-ші Мэриленд ерікті жаяу әскер полкінің полковник Джон Риз Кенлиді проконсультант маршал етіп тағайындады; Кенли жаңа полиция үшін 250 одақшыны тіркеді, ұйымдастырды және қаруландырды. Ескі полиция басқармасы жаңа полицияны танымай, ескі полицияны жалғастыруға тырысқан кезде, олар тұтқындалып, Бостон портындағы Форт Уорренге жіберілді. 10 шілдеде Джордж Р. Додж, азаматтық адам, полиция маршалы болып тағайындалды. Генерал-майор Джон Адамс Дикс Банкстың орнын басып, Аннаполис департаментінің қолбасшысы болды, ал полковник Абрам Дюридің 5-ші Нью-Йорк ерікті жаяу әскер полкі, "Дюридің зуавтары", Балтимордағы Форт Федерал Хиллді салды. Қаланың қауіпсіздігін арттыру үшін қаланың ішінде және айналасында қосымша бекіністер салынды, ең бастысы – қазіргі Береяның орнындағы Форт Уортингтон және қазіргі Хайлендтаун/Кантонның орнындағы Форт Маршалл. Оңтүстікке жақын адамдар оқиғаға ыстыққан ықыласпен ден қойды. Луизианадағы мұғалім, бірақ Мэриленд штатының тумасы және көтерілісте досын жоғалтқан Джеймс Райдер Рэндалл көтеріліске жауап ретінде Оңтүстік үшін "Мэриленд, менің Мэрилендім" өлеңін жазды. Өлең кейін "Lauriger Horatius" әніне (O Tannenbaum әні) салынды, Оңтүстікте танымал болған мелодия, және "Балтимор көшелерін қанмен бояған отансүйерлік қанды кездерді өшір" сияқты жолдармен көтеріліске сілтеме жасады. Бұл өлең Мэриленд штатының әні болғанға дейін жетпіс сегіз жыл (1939 жыл) күтті. Осы мәртебені жоюға көптеген әрекеттер жасалғаннан кейін, ол 2021 жылы штат әні статусынан алынды. 17 қыркүйекте, заң шығарушы орган осы оқиғалар мен Линкольннің мүмкін конституцияға қайшы келетін әрекеттерін талқылау үшін қайта жиналған күні, штат заң шығарушы органының жиырма жеті депутаты (Мэриленд Женерал Ассамблеясының үштен бірі) федералды әскерлермен тұтқындалып, Линкольннің Хабеас корпусты тоқтатуын пайдаланып, АҚШ Жоғарғы Соты Бас судьясының Ex parte Merryman шешіміне қарсы тұрды.