Кіріспе

Австралия және британдық регби лигасы жарысы – Регби лигасы үш ұлты турнирі (демеушілік аты – Gillette Tri Nations) регби лигасының ең үздік үш командасын: Австралияны, Ұлыбританияны және Жаңа Зеландияны біріктірген турнир. Бұл турнир бүгінгі Регби лигасының төрт ұлты турнирінің алдындағы кезеңі саналады. Алғаш рет 1999 жылы (Три-серия ретінде) өткізілген бұл жарыс, Регби лигасының әлем чемпионатында қолданылған форматтың логикалық жалғасы болып табылады. Онда әлемнің үздік командалары дөңгелек турнир жүйесі бойынша өзара жарысып, ең үздік екі команда финалда күш сынасады. Қазіргі таңда әлем чемпионатына көптеген елдер қатысады. 2009 жылға дейін төрт үш ұлт турнирі өткізілді, содан кейін жарыс төрт ұлт турнирімен алмастырылды.

Тарих

Алғашқы үш ұлттың арасындағы турнир 1999 жылы Австралия мен Жаңа Зеландияда өтті. Ұлыбритания құрамасы Квинсленд кубогының жеңімпаздары "Бурлигх Беарз" командасын шамалы айырыспен жеңгеннен кейін, олардың қалған екі командаға күшті қарсылық көрсетуі күмәнді болды. Сондықтан, Санкорп стадионындағы "Кенгуруз" және "Лайонз" арасындағы матчты көруге аз көрермен келді. Турнир финалында да осындай жағдай қалыптасуы мүмкін деп қорқып, ұйымдастырушылар бұл ойынды Сиднейден Оклендке көшірді. 2000 жылы регби лигасының әлем чемпионаты өткізілгендіктен, үш ұлттың турнирі мерзімсіз тоқтатылды. Австралия келесі үш жыл бойы халықаралық регби лигасында үстемдік құрды, әлем чемпионатын жеңіп, 2001 және 2003 жылдары "Кенгуруз" турларында Ұлыбританияны 2–1 және 3–0 есебімен жеңді, ал 2002 және 2003 жылдарғы орта жылдық сынақтарда Ұлыбритания мен Жаңа Зеландияны үлкен есеппен жеңді. Осы кезде бұқаралық ақпарат құралдары халықаралық регби лигасының жағдайына қатысты көп сын айтты. Оған жауап ретінде "Брисбен Бронкос" командасының бапкері Уэйн Беннет үш ұлттың турнирін қайта жандандыруды ұсынды (бірақ финалсыз). Сәйкесінше, 2004 жылы жаңартылған үш ұлттың турнирі өтті. Австралия мен Жаңа Зеландия арасындағы бірінші ойынды қоспағанда, 2004 жылғы үш ұлттың чемпионаты Ұлыбританияда өтті. Іріктеу ойындарының әрқайсысы жоғары бәсекелестікке толы болды, әсіресе Австралияның Ұлыбританиядан жеңілуі, ол үш ұлттың турнир кестесінде көшбасшы болды. Австралия финалда Ұлыбританияны жеңіске ұшыраса да, турнир 750 000 фунт стерлинг пайда әкеліп, сәтті деп есептелді. 2005 жылғы үш ұлттың турнирі Австралия мен Жаңа Зеландияда басталды, содан кейін турнирдің қалған бөлігі Ұлыбританияда өтті. Кейбір ойындар алдыңғы турнирдегіден аз қарқынды болғанымен, үш команданың барлығы соңғы топтық ойында финалға үміткер болды. Жаңа Зеландия финалда Лидстегі Элланд-роудта Австралияны 24–0 есебімен жеңіп, жеңімпаз атанды. Бұл Австралияның 27 жылдан бергі халықаралық сынақ сериясындағы алғашқы жеңілісі болды. 2006 жылғы үш ұлттың турнирі Австралия мен Жаңа Зеландияда өтті. Натан Файеннің Жаңа Зеландия құрамасында ойнауға құқығы жоқ екені анықталғаннан кейін дау туды. Бұл Жаңа Зеландияның Крайстчерчте Ұлыбританияға қарсы жеңісінен алған екі ұпайын жоғалтуына әкелді. Содан кейін Ұлыбритания Сиднейде Австралияны 23–12 есебімен жеңіп, 1992 жылдан бергі Австралиядағы алғашқы жеңісін одіп, серияны ашық қалдырды. Алайда Ұлыбритания соңғы екі ойында ауыр жеңіліске ұшырады, нәтижесінде Австралия мен Жаңа Зеландия қайтадан финалда күш сынасты. Австралия 16–12 есебімен жеңіске жетті, ойын 80 минуттан кейін 12–12 есебімен аяқталғаннан кейін алтын ұпайға қосымша уақытқа өтті. 2009 жылы Ұлыбритания мен Франция жаңа төрт ұлттық серияны қабылдады. Ұлыбритания турнирге қатыспайды, олардың орнына Англия қатысады. Халықаралық регби лигасы федерациясы 2006 жылдың 10 қарашасында Францияның 2009 жылғы турнирге қатысатынын жариялады.

Қызықты деректер

Жаңа Зеландияның 2005 жылғы Регби лигасының үш ұлт турниріндегі жеңісі, Австралияның 27 жылдан бері халықаралық сынақ сериясында жеңіске жете алмауымен аяқталды. 2007 жылы турнир өткізілмеді, оның орнына Жаңа Зеландия халықаралық регби лигасының 100 жылдығын еске алуға арналған Еуропаға саяхат жасады. Австралия 2007 жылдың сәуір және қазан айларында Жаңа Зеландиямен сынақ матчтарын өткізді. 2008 жылы турнир Австралияда Регби лигасының әлем чемпионатының өткізілуіне байланысты ұйымдастырылмады, ол елде регби лигасының 100 жылдығына арналған болатын. Ешбір команда турнирді жеңіліссіз аяқтаған емес. Жеңімпаз команда алғашқы үш турнирде кестеде бірінші орынға шыққан жоқ: Жаңа Зеландия 1999 жылы бірінші орынды алды, одан кейін Ұлыбритания 2004 жылы және Австралия 2005 жылы. Австралия 2006 жылы бұл тенденцияны бұзды.