Роберт Хейден: Американдық ақын және өлеңдердің шебері
Robert Hayden
Роберт Хейден – американ ақыны, эссеші, бірінші афроамерикандық АҚШ Ақындар Лауреаты (1976-1978). Өлеңнің мақсаты мен авторлық стилі туралы көзқарастары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық ақын және ғалым
American poet and academic
Роберт Хейден (4 тамыз 1913 – 25 ақпан 1980) – американдық ақын, эссеші және педагог. 1976-1978 жылдары Конгресс кітапханасының поэзия жөніндегі консультанты болды, қазіргі кезде бұл лауазым АҚШ ақыны деп аталады. Ол осы қызметке тағайындалған тұңғыш афроамерикандық жазушы болды.
Robert Hayden (August 4, 1913February 25, 1980) was an American poet, essayist, and educator. He served as Consultant in Poetry to the Library of Congress from 1976 to 1978, a role today known as US Poet Laureate. He was the first African American writer to hold the office.
Мансап
1960 жылдары және Қара өнер қозғалысының күшеуімен, афроамерикалық суретшілердің жаңа буыны саяси және эмоционалды түрде күшті наразылық поэзиясын жазған кезде, Хейденнің поэзияның мақсаты туралы философиясы және автор ретіндегі өзін қалыптастыруы толыққанды болды. 1960 жылдардағы суреттерде көрініп тұрғандай, өзін өзгертпей, сол күйінде қалуына кейбір ғалымдар мен зерттеушілер наразылық білдірді. Хейден поэзияны талас-тартыс алаңы емес, көркемдік құрал ретінде қарастырды және поэзияның адамзатқа ортақ қасиеттерді, соның ішінде әлеуметтік теңсіздікті бейнелеуі керек деген нанымында болды. Хейденнің суретшінің өлеңдерімен байланысы туралы көзқарастары эмоционалдық тұрғыдан жүйтелген наразылық өлеңдерін жазудан бас тартуына да ықпал етті. Хейден өлеңнің айтушысы мен мазмұнын ажыратуға тырысты. Оның туындылары көбінесе афроамерикалықтардың ауыр жағдайын көрсетеді, көбінесе "Жүрек пішіні шаңда" өлеңіндегідей, оның бұрынғы үйі – Парадайз-Вэллинің кедей ауданын фон ретінде пайдаланды. Ол афроамерикалықтардың тілі мен халықтық сөйлеуін еркін қолданды, сонымен қатар Вьетнам соғысы туралы өлеңдер жинағын жазды. Ол осы жинақтың алғашқы өлеңі туралы былай деді: "Мен соғыстың қорқынышы бір түрлі сезімге айналып, ең жеке және жақын істеріңде, мысалы, тамақтану кезінде де сенің қасыңда жүретінін жеткізуге тырыстым. Соғыстың қорқынышы мен қатыгездігі, оның қылмыстығының бәріне әсер етті. Менің ойымша, бұл өлеңдердің ең жақсыларының бірі". Еуропалық-американдық жаңалықтардың Хейденнің поэзиясына тигізген әсері және оның "қара ақын" емес, "американдық ақын" ретінде танылуын қалауы 1960 жылдары афроамерикалық сыншылардың оны абстрактілі "Том аға" деп сипаттауына себеп болды. Дегенмен, афроамерикалық тарих, Малкольм Х сияқты замандас афроамерикалық тұлғалар және Хейденнің туған жері – Парадайз-Вэлли сияқты афроамерикалық қауымдастықтар оның көптеген өлеңдерінің тақырыбы болды. "Түнгі гүлдейтін цереус" өлеңі Хейденнің табиғат әлемін бейнелеуінің тағы бір мысалы. Өлеңде хайкуға ұқсас шумақтар кездеседі. Хейден бұл өлеңге шабыттанғанын Миннесота штатының Дулут қаласына балық аулау маусымында сапар жасаған кезде алғанын айтты. Ол өлеңнің "[ ]хаикуға айналғанын, онда барлығын тек меңзеу және түсінік арқылы жеткізесің" деп сипаттады.
By the 1960s and the rise of the Black Arts Movement, when a more youthful era of Afro American artists composed politically and emotionally charged protest poetry overwhelmingly coordinated to a black audience, Hayden's philosophy about the function of poetry and the way he characterized himself as an author were settled. His refusal to revamp himself as indicated by the pictures of the 1960s earned him feedback from a few scholars and analysts. Hayden stayed consistent with his idea of poetry as an artistic frame instead of a polemical demonstration and to his conviction that poetry ought to, in addition to other things, address the qualities shared by mankind, including social injustice. Hayden's beliefs about the relationship of the artist to his poems likewise had an impact in his refusal to compose emotionally determined protest sonnets. Hayden's practice was to make separation between the speaker and the movement of the poem. His work often addressed the plight of African Americans, usually using his former home of Paradise Valley slum as a backdrop, as he does in the poem "Heart Shape in the Dust". He made ready use of black vernacular and folk speech, and he wrote political poetry as well, including a sequence on the Vietnam War. On the first poem of the sequence, he said: "I was trying to convey the idea that the horrors of the war became a kind of presence, and they were with you in the most personal and intimate activity, having your meals and so on. Everything was touched by the horror and the brutality and criminality of war. I feel that's one of the best of the poems." The impact of Euro American innovation on Hayden's poetry and also his continuous assertions that he needed to be viewed as an "American poet" as opposed to a "black poet" prompted much feedback of him as an abstract "Uncle Tom" by Afro American critics during the 1960s. However, Afro American history, contemporary black figures, for example, Malcolm X, and Afro American communities, especially Hayden's native Paradise Valley, were the subjects of a significant number of his poems. The poem "Night Blooming Cereus" is another example of Hayden's depiction of the natural world. The poem presents a series of haiku like stanzas. Hayden said that he was inspired by a trip to Duluth, Minnesota during the smelt fishing season. He describes how the poem "[ ]turned into a haiku, where you get it all by suggestion and implication".
Поэзиялық әсерлер
Роберт Хейденді көбінесе өлеңдер жазудағы шеберлігі, туындыларындағы ерекше көзқарастары, нақты тілі және дәстүрлі поэзиялық техникалар мен құрылымдарды толыққанды игеруі үшін жоғары бағалаған. Хейденге Элинор Уайли, Каунти Каллен, Пол Лоренс Данбар, Лэнгстон Хьюз, Арна Бонтемпс, Джон Китс, В. Х. Ауден және В. Б. Йейтс әсер еткен. Ол танымал ақын ретінде қоғамға ықпал етіп, 1900-жылдардағы көптеген ой-пікірлерді күшейтті. Оның маңызды өлеңдерінің арасында "Көктемге қарай көтерілу бұрышы", "Жәннат аңғарына жоқтаулар", "Түн, Өлім", "Миссисипи" және "Сол қысқы жексенбілер" бар.
Robert Hayden has often been praised for his work crafting poems, the unique perspectives in his work, his exact language, and his absolute command of traditional poetic techniques and structures. Hayden's influences included Elinor Wylie, Countee Cullen, Paul Laurence Dunbar, Langston Hughes, Arna Bontemps, John Keats, W. H. Auden and W. B. Yeats. As he became a well known poet, he influenced society in a way that enforced the many ideas that were created during the 1900s. Some of his influential poems are, Angle of Ascent, Elegies for Paradise Valley, Night, Death, Mississippi, and Those Winter Sundays.
Мұра
Хайден қазіргі кезде өте танымал ақын болғанымен, өз заманда ақын ретінде оның даңқы осы деңгейде болмаған. Оның өлеңдері 1900-жылдардағы кең таралған кемсітушілік пен жатқылықтың салдарынан жоғары бағаланбады. Дегенмен, қазіргі заманда оның еңбектері қоғамға қосқан зор үлесі үшін жоғары сұранысқа ие. 1975 жылы Хейден Америка Ақындар Академиясының мүшесі болып сайланды. Оның ең әйгілі өлеңі – "Соңғы қысқы күндер". Басқа да танымал өлеңдері: "Жазалау" (белгісіз қылмысы үшін қатал жазаланған кішкентай бала туралы), "Орталық өткел" (АҚШ пен "Амистад" ісіне байланысты оқиғаларға негізделген), "Қашқын, Қашқын" және "Фредерик Дуглас". "Еске алу балладасы". Лондон: Пол Бреман, 1962. "Таңдалған өлеңдер". Нью-Йорк: October House, 1966. "Қайғылы уақыттағы сөздер". Нью-Йорк: October House, 1970. "Түнгі гүл ашатын цереус". Лондон: Пол Бреман, 1972. "Көтерілу бұрышы: Жаңа және таңдалған өлеңдер". Нью-Йорк: Liveright, 1975. "Американдық журнал". М.А.: Effendi Press, 1978. "Американдық журнал" (толықтырылған): Нью-Йорк: Liveright, 1982. "Роберт Хейденнің жинақталған прозасы". Ред. Фредерик Глейшер. Энн Арбор: Мичиган университеті, 1984. "Роберт Хейденнің жинақталған өлеңдері". Ред. Фредерик Глейшер. Нью-Йорк: Liveright, 1985.
Although Hayden was a very well known poet in the present day, he was not as well known back during his time as a poet. His poems were not highly regarded due to the vast discrimination and prejudice that was during the 1900s. However, in the modern day, his work is highly sought after as his poems big contributions to society. Hayden was elected to the American Academy of Poets in 1975. His most famous poem is "Those Winter Sundays", He served for a decade as an editor of the Bahá'í journal World Order. Other famed poems include "The Whipping" (about a small boy being severely punished for some undetermined offense), "Middle Passage" (inspired by the events surrounding the United States v. The Amistad affair), "Runagate, Runagate", and "Frederick Douglass". A Ballad of Remembrance. London: Paul Breman, 1962. Selected Poems. NY: October House 1966. Words in the Mourning Time. NY: October House, 1970. The Night Blooming Cereus. London: Paul Breman, 1972. Angle of Ascent: New and Selected Poems. NY: Liveright, 1975. American Journal. MA: Effendi Press, 1978. American Journal (expanded): NY: Liveright, 1982. Collected Prose: Robert Hayden. Ed. Frederick Glaysher. Ann Arbor: University of Michigan, 1984. Collected Poems: Robert Hayden. Ed. Frederick Glaysher. NY: Liveright, 1985.