Тони Кейд Бамбара: Американдық жазушы, белсенді және профессор

Кіріспе

Америкалық жазушы, белсенді, профессор (1939–1995)

Тони Кейд Бамбара, туған аты Мильтона Миркин Кейд (25 наурыз 1939 – 9 желтоқсан 1995), афроамерикалық жазушы, деректі фильмдер жасаушы, әлеуметтік белсенді және жоғары оқу орнының профессоры болған.

Ерте өмір және білім

Милтона Миркин Кейд Нью-Йорктің Гарлем қаласында Уолтер мен Хелен (Хендерсон) Кейдтің отбасында дүниеге келді. Ол Гарлемде, Бедфорд Стьювесантта (Бруклин), Куинсте және Нью-Джерсиде өсті. Алты жасында ол Мильтона есімін Тониге өзгертті, ал 1970 жылы Батыс Африка этносының – бамбара халқының атын қосып, есімін тағы да өзгертті. Ол бұл атты әжесінің мүліктерінің арасында табылған эскиздер жинағындағы қолтаңбадан көріп, оның атын өзгертуге шешім қабылдады. Жаңа есімі өзінің "өмірлік тәжірибесінің жиынтығын" көрсетеді деп ойлады, соның арқасында ол әлемдегі өзінің мақсатын тапты. 1970 жылы Бамбара актёр және отбасы досы Джин Льюиспен бірге Карма Бене Бамбара Смит деген қызының дүниеге келгенін қуанышпен қабылдады. 1964 жылы Нью-Йорктегі Сити колледжінде магистр дәрежесін аяқтағанға дейін би өнеріне қызығушылық танытты. Ол ағылшын тілін оқытты, жарияланымдар жасады және SEEK ұйымының қара театр тобымен жұмыс істеді. Бамбара 1969 жылы Ньюарк, Нью-Джерсидегі «Жаңа мансап» бағдарламасында ағылшын тілінен сабақ берді. 1969 жылы Рутгерс университетінің жаңа Ливингстон колледжінде ағылшын тілінің доценті болып тағайындалды және 1974 жылға дейін қызмет етті. 1977 жылы Эмори университетінде және Атланта университетінде афроамерикандық зерттеулер бойынша қонақ профессор болып жұмыс істеді, сондай-ақ әлеуметтік жұмыс мектебінде 1979 жылға дейін сабақ берді. Бамбара 1975–1979 жылдары «Нейбёрхуд өнер орталығында», 1976 жылы Миссури штатының Колумбия қаласындағы Стивенс колледжінде және 1978–1979 жылдары Атлантадағы Спилман колледжінде резидент-суретші ретінде жұмыс істеді. 1986 жылдан бастап Филадельфиядағы Луис Массианың Scribe Video Center-інде киносценарий жазудан сабақ берді.

Белсенділік

Бамбара қара қоғамдық орталарында феминизм және қаралардың өзіне жете білуі сияқты идеяларға қатысты сананы ояту үшін жұмыс істеді. Бамбара Сити колледжінің оқытушысы болғаннан кейін, оны барлығына ашық етуге тырысты. Ол үшін, студенттерге өз мәдениеттері туралы көбірек білуге көмектесетін, мысалы, тамақтану курсы сияқты қосымша сабақтар ашуды жоспарлады. Бамбара сондай-ақ студенттерге қоғамдағы саяси және әлеуметтік мәселелерді, сондай-ақ өз мәдениеттерін зерттеуге ынталандыратын академия құрылуын қалады.

Әдеби мансап

Бамбара 1960 жылдары қара өнер қозғалысында және қара феминизмінің қалыптасуында белсенділік танытты. Оның шығармаларына Нью-Йорк көшелері мен мәдениеті әсер етті, себебі ол "Гарвейшілер, мұсылмандар, панафрикалықтар және коммунистердің джаз музыкасы мен мәдениетінің аясында" алған білімімен өмір сүрді. Бамбараның 1972 жылы жарық көрген "Горилла, менің сүйіктім" кітабында 1960 мен 1970 жылдар аралығында жазған 15 әңгімесі жинақталған. Осы әңгімелердің көпшілігі бірінші тұлғадан баяндалады және "қалалық қара тілінде ырғақты жазылған". Оның "Тұз жеушілер" (1980) романының оқиғасы Георгия штатының Клейборн қаласындағы қоғамдық фестивальмен бірге болатын емделу оқиғасы төңірегінде өрбиді. Романда екінші дәрежелі кейіпкерлер дәстүрлі халықтық ем-домдармен қатар заманауи медициналық тәсілдерді де қолданып, басты кейіпкер Вельманың өмірлік сынақтан кейін сауығуына көмектеседі. Вельманың және оны қоршаған кейіпкерлердің күресі арқылы Бамбара афроамерикалық саяси және қоғамдық қайраткерлердің, әсіресе әйелдердің бастан кешетін терең психологиялық ауыртпалықты көрсетеді. "Тұз жеушілер" романы оның тұңғыш романы болғанымен, ол Америка кітап сыйлығын жеңіп алды. 1981 жылы ол Лэнгстон Хьюз қоғамының сыйлығына да ие болды. Бамбараның "Бұл сүйектер менің балам емес" романы (оның қолжазбасын "Егер нығмет келсе" деп атады) 1999 жылы, оның қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Онда 1979 және 1981 жылдар аралығында Атлантада 40 қара баланың жоғалып кетуі және өлтірілуі туралы айтылады. Тони Моррисон, оны редакциялап, сонымен қатар Бамбараның әңгімелерінің, эсселерінің және сұхбаттарының бір бөлігін "Deep Sightings & Rescue Missions: Fiction, Essays & Conversations" (Vintage, 1996) жинағына біріктірді, оны өзінің шедеврі деп атады. Бамбараның туындылары тікелей саяси мазмұнды, әділетсіздік пен қанаушылық, сондай-ақ афроамерикалық қауымдастықтар мен халықтық саяси ұйымдардың тағдыры туралы мәселелерді қамтиды. Оның шығармаларында әйелдер басты рөлде болады, олар радикалды феминизмнің ықпалында және өзінің диалектісі, ауызша дәстүрлері мен джаз техникасымен афроамерикандық мәдениетіне терең сіңген. Қара өнер қозғалысының басқа мүшелері сияқты, Бамбараға "Гарвейшілер, мұсылмандар, панафрикалықтар және коммунистер" үлкен әсер етті.
"Джонсон қыздары". Ұлттық білім беру теледидары, 1972 жыл. Транзакциялар. Әлеуметтік жұмыс мектебі, Атланта университеті, 1979 жыл. Ұзақ түн. "Американдық радио хабар тарату компаниясы", 1981 жыл. Виллиге ескерткіш. K. Heran Productions, Inc., 1982 жыл. "Қарашық" сәби. Тони Моррисонның "Тар Бейби" романы негізінде жазылған сценарий. Sanger/Brooks Film Productions, 1984 жыл. Реймондтың қашқыны. Қоғамдық радио хабар тарату жүйесі, 1985 жыл. Осадж даңғылының бомбаға ұшырауы. WHYY TV Филадельфия, 1986 жыл. Сесил Б. Мур: Тікелей әрекет шебері. WHY TV Филадельфия, 1987 жыл. W. E. B. Дю Буа: Төрт дауыстағы өмірбаян (1995)

Bambara was active in the 1960s Black Arts Movement and the emergence of black feminism. In her writings, she was inspired by New York's streets and its culture, where the culture influenced her due to her experience of the teachings of "Garveyites, Muslims, Pan Africanists and Communists against the backdrop and the culture of jazz music". Bambara's 1972 book, Gorilla, My Love, collected 15 of her short stories, written between 1960 and 1970. Most of these stories are told from a first person point of view and are "written in rhythmic urban black English." Her novel The Salt Eaters (1980) centers on a healing event that coincides with a community festival in a fictional city of Claybourne, Georgia. In the novel, minor characters use a blend of modern medical techniques alongside traditional folk medicines and remedies to help the central character, Velma, heal after a suicide attempt. Through the struggle of Velma and the other characters surrounding her, Bambara chronicles the deep psychological toll that African American political and community organizers can suffer, especially women. While The Salt Eaters was her first novel, she won the American Book Award. In 1981, she also won the Langston Hughes Society Award. Bambara's novel Those Bones Are Not My Child (whose manuscript she titled "If Blessings Come") was published posthumously in 1999. It deals with the disappearance and murder of 40 black children in Atlanta between 1979 and 1981. It was called her masterpiece by Toni Morrison, who edited it and also gathered some of Bambara's short stories, essays, and interviews in the volume Deep Sightings & Rescue Missions: Fiction, Essays & Conversations (Vintage, 1996). Bambara's work was explicitly political, concerned with injustice and oppression in general and with the fate of African American communities and grassroots political organizations in particular. Female protagonists and narrators dominate her writing, which was informed by radical feminism and firmly placed inside African American culture, with its dialect, oral traditions and jazz techniques. Like other members of the Black Arts Movement, Bambara was heavily influenced by "Garveyites, Muslims, Pan Africanists, and Communists"
The Johnson Girls. National Educational Television, 1972. Transactions. School of Social Work, Atlanta University 1979. The Long Night. American Broadcasting Co., 1981. Epitaph for Willie. K. Heran Productions, Inc., 1982. Tar Baby. Screenplay based on Toni Morrison's novel Tar Baby. Sanger/Brooks Film Productions, 1984. Raymond's Run. Public Broadcasting System, 1985. The Bombing of Osage Avenue. WHYY TV Philadelphia, 1986. Cecil B. Moore: Master Tactician of Direct Action. WHY TV Philadelphia, 1987. W. E. B. Du Bois: A Biography in Four Voices (1995)

Марапаттар мен мойындау

Бамбара 2013 жылы Грузия жазушыларының даңқ залына қабылданы.