Констант Пермеке: Фламанд экспрессионизмінің көрнекті өкілі

Кіріспе

Бельгиялық суретші және мүсінші (1886–1952)

Констант Пермеке (31 шілде 1886 – 4 қаңтар 1952) – бельгиялық суретші және мүсінші, фламанд экспрессионизмінің басшысы саналады.

Өмірбаян

Пермеке Антверпенде дүниеге келді, бірақ алты жасында отбасы Остендке көшіп келді. Мұнда оның пейзаж суретшісі әкесі 1893 жылы қалалық өнер мұражайын құрды және оның кураторы болды. Пермеке 1903 жылдан 1906 жылға дейін Брюгге академиясында, ал 1906 жылдан 1908 жылға дейін Гент академиясында оқыды. Онда ол Фритс Ван ден Берге және Гюстав Де Смет пен Леон Де Смет ағайындыларымен танысты. Ол Бельгия армиясына шақырылып, Синт-Мартенс-Латемде орналасқан университеттік ротада қызмет етті. 1908 жылдың наурыз айында әскери қызметі аяқталғаннан кейін Пермеке Остендке оралды, онда ол Густав Де Сметпен бірге тұрды. 1909 жылы ол Синт-Мартенс-Латемге қайтып келді, онда уединениеде өмір сүрді. Осы кезеңдегі туындылары қалың қылқаламмен сипатталады және өшірілген түстер мен қатал формалар арқылы экспрессивті күшін алады. 1912 жылы Пермеке Мария Делареге үйленді, және жас жұбайлар Остендте қоныстанды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Пермеке әскерге шақырылды. Антверпенді қорғау кезінде ол Дуффель қаласының жанында жарақат алды. Жаратқандары оны Ұлыбританияға эвакуациялауға мәжбүр етті, онда ол Хиллвудтағы ауруханада жатты. Ауруханадан шыққаннан кейін ол Фолкстонда отбасымен қайта қосылды, онда оның ұлы Джон дүниеге келді. 1916 жылы ол Девонширдегі Чардстокқа көшіп, қайтадан сурет салуды бастады, көбінесе түрлі-түсті ағылшын пейзаждарын салды. Соғыс аяқталғаннан кейін Пермекелер отбасы 1919 жылы Остендке оралды. Девонширдегі қуанты уақытқа қарағанда, жұмысшы өмірінің қатал шындығы Пермеке туындыларын қайтадан мұңды күйге түсірді, өйткені ол негізінен қатал балықшы өмірін бейнеледі. 1921 жылы Пермеке өзінің туындыларын Антверпен мен Парижде көрмеге шығарды. 1922-1924 жылдары Пермеке Фритс Ван ден Бергемен ынтымақтастық үшін Астенге үнемі барып тұрды. 1926 жылы Пермеке Швейцариядағы Вевеге барып, көбінесе таулық көріністерді суреттеді. 1929 жылы ол Жаббекеге көшіп келді. Осы кезеңде ол тақырыбын өзгертті: балықшы мен теңіздің орнына ол фермер мен оның жеріне назар аударды. Осы кезеңде Пермеке «Алтын орық» (1935), «De Grote Marine» (1935), «Аналық» (1936), «Қоштасу» (1948), «Күнделікті нан» (1950) сияқты туындыларымен өнімді болды. 1937 жылдан бастап Пермеке мүсін жасауды да қолға алды. Мүсінші ретінде Пермеке монументальді күш-жігермен адам бейнесін оқшаулауға тырысты. «Егінші» (1939), «Ниобе» (1946) және «Үш Гратция» (1949) осы кезеңнің жақсы мысалдары. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Пермекеге неміс оккупанттары сурет салуға тыйым салды, өйткені оның өнері Entartete Kunst деп есептелді. Жеке өмірінде жағдай одан да нашар болды, өйткені оның ұлы Пол тұтқындалып, Германияға мәжбүрлі еңбекке жіберілді. Соғыстан кейін Пермеке Ұлттық жоғары институттың және Антверпендегі Корольдік академияның директоры болып тағайындалды, бірақ бір жылдан кейін ол отставкаға кетті. 1947-1948 жылдары Пермеке Парижде үлкен ретроспективті көрме өткізді, бірақ 1948 жылы әйелі қайтыс болғаннан кейін ұлының оралуымен байланысты қуанышы көп ұзамай жойылды. Ол эмоциялық жарақаттанғандықтан, оны қызы күтіп-бағуға мәжбүр болды. Өмірінің соңғы жылдары оның туындылары жұмсарып, суреттеме мен түстерде жақсарды. Оның соңғы туындылары — «Қызыл қолғапты әйел» (1951) және Бретаньде салынған пейзаждар. 1951 жылы сол жаққа сапар шеккеннен кейін денсаулығы нашарлап, төсекке жатты. Констант Пермеке 1952 жылдың 4 қаңтарында қайтыс болды. Төрт күннен кейін ол Жаббекедегі зиратта әйелінің қасына жерленді. Сүйікті әйелінің қабіріне оның досы Жорж Минне жасаған мүсін орнатылды.

Permeke was born in Antwerp but when he was six years old the family moved to Ostend. Here his father, a landscape painter, founded in 1893 the Municipal Museum of Arts of which he became the curator. Permeke studied at the Bruges Academy from 1903 to 1906 and then at the Academy in Ghent from 1906 to 1908. Here he met Frits Van den Berghe and the brothers Gustave De Smet and Léon De Smet. He was drafted into the Belgian army and served in a university company that was quartered in Sint Martens Latem. After his military service ended in March 1908, Permeke returned to Ostend where he roomed together with Gustave De Smet. In 1909 he returned to Sint Martens Latem where he lived as a recluse. His work of this period is characterized by his heavy brush and gains its expressive force through muted tonality and brutal forms. In 1912 Permeke married Maria Delaere and the newlyweds settled in Ostend. When World War I broke out, Permeke was mobilized. During the defense of Antwerp he was wounded in action near the town of Duffel. His wounds forced his evacuation to the United Kingdom where he was in hospital at South Hillwood. After his release from hospital he was reunited with his family in Folkestone, where his son John was born. In 1916 he moved to Chardstock in Devonshire and started painting again, mostly colorful English landscapes. After the end of the war, the Permeke family returned to Ostend in 1919. In contrast to the happy time in Devonshire, the harsh reality of the worker's life turned Permeke's work back to a gloomier mood as he mainly painted the harsh fisherman's life. In 1921 Permeke was able to exhibit his work in Antwerp and in Paris. Between 1922 and 1924, Permeke regularly went to Astene, in order to cooperate with Frits Van den Berghe. In 1926 Permeke went to Vevey in Switzerland where he mainly painted mountain scenes. In 1929 he moved to Jabbeke. During this period he changed his subject: instead of the fisherman and the sea he now focused on the farmer and his land. During this period, Permeke was enormously productive with works like "Gouden Oogst" (1935), "De Grote Marine" (1935), "Moederschap" (1936), "Het Afscheid" (1948), "Dagelijks Brood" (1950). Starting in 1937 Permeke tried his hand at sculpting as well. As a sculptor, Permeke tried to isolate the human figure in monumental efforts. "De Zaaier" (1939), "Niobe" (1946) and "De Drie Gratiën" (1949) are good examples of this period. During World War II, Permeke was forbidden to paint by the German occupiers as his art was seen by them as Entartete Kunst. Privately, things were even worse as his son Paul was arrested and sent to Germany as a forced labourer. After the war, Permeke was appointed director of the National higher Institute and of the Royal Academy in Antwerp but after only one year he offered his resignation. In 1947–48, Permeke had a big retrospective exhibition in Paris but his happiness at the return of his son was soon shattered when in 1948 his wife died. Emotionally scarred and ailing, Permeke had to be nursed by his daughter. During the last period of his life his work mellowed somewhat as it shows much more refinement in drawing and colors. His last works are "De dame met de rode handschoenen" (1951) and some landscapes painted in Brittany. After his trip to there in 1951, his health declined even further and he became bedridden. Constant Permeke died on 4 January 1952. Four days later he was buried next to his wife at the cemetery in Jabbeke. On the grave of his beloved wife was placed a statue which Permeke had commissioned from his friend George Minne.

Құрметтер

1922 жылы Леопольд орденінің офицері.

Еске алу

1997 жылы Бельгия Пермекенің еңбектерін мойындап, оның портреті мен бір картинасы 1000 бельгиялық франк банкнотасына түсірілді.