Кіріспе

Оңтүстік Африка суретшісі (1886 – 1957)

Якобус Хендрик (Хенк) Пирнеф (көбінесе Пирнеф деп аталады) (13 тамыз 1886, Претория – 4 қазан 1957, Претория) – Оңтүстік Африка ландшафт суретшісі, әдетте Оңтүстік Африканың ескі шеберлерінің ең жақсыларының бірі саналады. Оның ерекше стилі кеңінен танымал және оның туындыларына Оңтүстік Африка пейзажының үлкен әсері тиді. Оның көптеген ландшафттары Оңтүстік Африканың жоталы даласына арналған, ол оған өмір бойы шабыттандырды. Пирнефтің стилі ландшафтты геометриялық құрылымдарға дейін азайту және жазық жазықтықтар, сызықтар мен түстерді пайдаланып, табиғаттағы үйлесім мен тәртіпті көрсету болды. Нәтижесінде Оңтүстік Африка пейзажының формалды, реттелген және көбінесе монументальды көріністері пайда болды, олар адамдарсыз және керемет жарық пен түстерге толы болды. Пирнефтің туындыларын бүкіл әлемде көптеген жеке, корпоративтік және мемлекеттік коллекцияларда көруге болады, оның ішінде Африкана мұражайы, Дурбан өнер галереясы, Йоханнесбург өнер галереясы, Нельсон Мандела Метрополитен өнер мұражайы, Пирнеф мұражайы және Претория өнер галереясы бар.

Өмірбаян

Пирнеф Преторияда голланд және буар тегінен тараған ата-анасының ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Staatsmodelschool (сөзбе-сөз "үлгілі мемлекеттік мектеп") мектебінде оқуын бастады, онда алғашқы сурет сабақтарын алды, бірақ Екінші Бур соғысы оқуын үзіліске ұшыратты. Соғыс салдарынан Пирнефтер отбасы 1901 жылы Нидерландыға қайта оралуға шешім қабылдады. Ол онда Роттердам өнер академиясында оқыды. Осы кезеңде ол ескі шеберлердің туындыларымен де танысып, олар оған терең әсер етті. Пирнеф 18 жасында Преторияға оралды, онда ол Оңтүстік Африканың танымал суретшілерімен, соның ішінде өнегесі Антон ван Вуу, Хуго Науде және Франс Оердермен кездесіп, олардан шабыт алды. Оның алғашқы көрмесі 1902 жылы ван Вуу мен Наудемен бірге өтті, онда оның жұмыстары жақсы қабылданып, көпке ұнады. Шамамен он жыл бойы ол түнгі уақытта Мемлекеттік кітапханада жұмыс істеп, күндіз студиясында сурет салды. 1910 жылы Пирнеф өзінен 12 жыл үлкен Агата Деленге үйленді. Пирнеф 1913 жылы өзінің алғашқы жеке көрмесін өткізді, ол сыншылардың жоғары бағасына ие болды, тіпті кейбіреулер оның туындыларын генийдің жұмысы деп сипаттады, бұл оған үлкен күш берді. Екі жылдан кейін өткен екінші жеке көрмесі де жақсы қарсы алынды. Осы кезеңде ол түрлі мерзімді басылымдар мен кітаптар үшін иллюстрациялар жасады. 1918 жылы Пирнеф Мемлекеттік кітапханадан кетіп, Хайдельбергтегі (Оңтүстік Африка) Білім колледжінде өнер оқытушысы болып жұмыс істеді. Сол жылы ол Антон ван Вуудың дала лагерін бейнелеген екі нұсқада сурет салды, олардың екеуі де бүгінге дейін сақталған. Бірінде адамдар бар, екіншісінде жоқ. Осы лагерьдегі саяхаттары барысында Ван Вуу мен Пирнеф әңгімелесіп, сызбалар жасап, балық аулап, көп кофе ішті. Келесі жылы ол Претория Білім колледжінде сурет салудан сабақ беруді бастады. Бұл лауазымдар оған өнеріне толыққанды көңіл бөлуге мүмкіндік берді, және ол 1920-1921 жылдары көптеген сәтті жеке және топтық көрмелерге қатысты. Ол алған танымалдығының арқасында Пирнеф Оңтүстік Африканың бірегей стиліне жол ашатынын түсінді. Жеке өмірінде қиын кезең болды – әйелі Агата психикалық аурудан зардап шегіп, сонымен қатар көзінің қабілетін жоғалта бастады. 1923 жылы Пирнеф оқытушы қызметінен кетіп, Білім министрлігімен оқу бағдарламасы бойынша туындаған пікір келіспеушіліктерге байланысты толық уақытты суретші болып жұмыс істеді. Пирнеф 1923-1924 жылдары Оңтүстік-Батыс Африкаға (қазіргі Намибия) сапар шекті, онда ол студиясында аяқталған суреттерге арналған көптеген эскиздер жасады. Кейіннен бұл туындылар оның ең үздік жұмыстарының бірі деп есептелді. Ол жеткен табысына қарамастан, қаржылық қиындықтарға тап болды және күнкөрісін қамтамасыз ету үшін басқа жұмыстарға белуге мәжбүр болды. Хартебиспорт суқоймасының маңындағы жерді сатуға арналған жарнамалық жобасы кезінде ол өзінің болашақ екінші әйелі, голланд қызы Мей Шоппен танысты. Пирнеф 1923 жылы Агатадан ажырасып, 1924 жылы Мейге үйленді. 1925-1926 жылдары бұл жұбайлар Еуропаға сапар шекті, онда Пирнеф өнерін насихаттады және сонымен қатар жаңа өнер ағымдарын зерттеді. Ол Голландияда жеке көрме де өткізді, онда оның Бушмендердің суреттері көп назар аударды. 1927 жылы Пирнефтің қызы дүниеге келді, және ол Преторияда өзінің 86 туындысынан тұратын өте сәтті көрме ұйымдастырды. Алайда келесі жылы өткен жеке көрмесінде ол абстрактілі модернистік туындыларын көрсетті, олар жақсы қабылданылмады, нәтижесінде ол бұрынғы стиліне қайта оралуға мәжбүр болды. Оның қызының аты Марита ("Мики") Пирнеф еді. Мей Пирнеф (туған аты Шоп) Альберта Луиза ду Прездің әпкесі, лақап аты Бе (туған аты Шоп) доктор Ян Дирк Гисберт ду Презге (дәрігер, Нидерландыда бітірген және математикада дарынды) үйленген, ол Мей Шоп пен олардың анасы Виеттені Нидерландыдан Оңтүстік Африкаға әкелген, Беге үйленген кезде. Пирнеф 1929 жылы Жоханнесбург теміржол вокзалының ішкі кеңістігін безендіру үшін 32 панель салуға тапсырыс алды, ол 1932 жылы аяқталды. 2002 жылдан бері жиырма сегіз ландшафт және төрт ағаш көрінісінен тұратын толық жиынтық, Транснет қорынан Руперт өнер қорына ұзақ мерзімді негізде берілді және Графф Рейнеттегі Ян Руперт орталығында да көрсетілді. Бұл панельдер оның ең жақсы туындыларының бірі саналады. 1933 жылы ол Лондонның Трафальгар алаңындағы Оңтүстік Африка елшілігінің "Оңтүстік Африка үйіне" жеті қабырғалық сурет салуға тапсырыс алды. Пирнеф бұл жұмысты 1934 жылы аяқтады.