Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голланд суретшісі және фотографы Джордж Хендрик Брейтнер (12 қыркүйек 1857 – 5 маусым 1923) – голланд суретшісі және фотографы. Амстердам импрессионизмінің маңызды тұлғасы, ол көбінесе көше көріністері мен портондарды реалистік стильде суреттегенімен танымал. Ол ашық ауада сурет салды және көшедегі өмірді, атмосфералық эффектілерді – әсіресе жаңбырлы ауа райын – суреттері үшін анықтамалық материалдар ретінде түсіру үшін фотосуретке қызығушылық танытты.
Dutch painter and photographer
George Hendrik Breitner (12 September 1857 – 5 June 1923) was a Dutch painter and photographer. An important figure in Amsterdam Impressionism, he is noted especially for his paintings of street scenes and harbours in a realistic style. He painted en plein air, and became interested in photography as a means of documenting street life and atmospheric effects – rainy weather in particular – as reference materials for his paintings.
Өмірбаян
Джордж Хендрик Брейтнер Голландияның Роттердам қаласында дүниеге келген. 1876 жылдан 1880 жылға дейін ол Гаага өнер академиясында оқыды, онда оның ерекше дарыны бірнеше рет марапатталды. 1878 жылдың қазанынан 1879 жылдың сәуіріне дейін Лейден академиясында «Ars Aemula Naturae» сурет мұғалімі болып жұмыс істеді. 1880 жылы ол Гаага өнер академиясынан тәртіпсіздік жасағаны үшін шығарылды, себебі ол академия ережелерін бұзған. Сол жылы ол Лосдуйнендегі пейзаж суретшісі Виллем Маристің үйінде тұрып, Гаагадағы маңызды суретшілер қоғамы – Пулхри студиясының мүшесі болып қабылданды. Кейіннен ол Гаага мектебінен алшақтады және қазір Амстердам импрессионистерінің бірі саналады. 1880–1881 жылдары ол Хендрик Месдаг, С. Месдаг ван Хоутен, Теофиль де Бок және Баренд Бломмерспен бірге танымал Панорама Месдагта жұмыс істеді. 1882 жылы ол Винсент ван Гогпен кездесіп, бірге жұмыс істеді, олар жиі Гааганың кедей аудандарында сурет салған. Брейтнер жұмысшы табының моделін артық көреді: жұмысшылар, қызметші қыздар және төменгі топқа жататын адамдар. Көптеген суретшілердің сол кездегі қарапайым халықтың тағдырына деген қызығушылығы француз жазушылары, мысалы Эмиль Зола сияқты адамдардың әлеуметтік санасымен байланысты болды. Ол «Тахтигерлер» (ағылшын тілінде – «Сегізіншілер») деп аталатын голланд әдеби тобымен байланысты болды. Бұл топ романтизмге қарсы импрессионизм мен натурализмді жақтады және Исаак Исраэльс, Виллем Витсен және Виллем Клус сияқты суретшілер мен ақындарға әсер етті. 1886 жылы ол Амстердамның Рийксакадемиясына түсті, бірақ көп ұзамай Брейтнердің сол жердегі білім деңгейінен әлдеқайда жоғары екені анық болды. Брейтнер өзін «халық суретшісі» (le peintre du peuple) деп санады. Ол қала көріністерін суреттеуде ерекше шеберлік танытты: портың жанындағы ағаш қазықтар, ескі орталықтағы бұзу және құрылыс алаңдары, бөгеттегі ат трамвайлары немесе жаңбырдағы каналдар. Ол өзінің жүйкелі щетка соққандарымен қаланың динамикалық өмірін бейнеледі. 1890 жылға қарай фотоаппараттар қолжетімді болды, және Брейтнердің амбицияларын қанағаттандыру үшін одан да жақсы құрал пайда болды. Ол қаладағы қозғалыс пен жарықты суретке түсіруге қызығушылық танытып, осы салада шеберлікке жетті. Брайтнердің бұлтты ауа-райы мен сұр және қоңыр түстерді артық көруі фотоматериалдың белгілі бір шектеулерінен туындауы мүмкін. Брейтнер әйелдердің жалаңаш суреттерін де салған, бірақ Рембрандт сияқты, оның жалаңаш суреттері тым реалистік болды және әдеміліктің қалыпты идеалына ұқсамайтындықтан сынға ілікті. Өз замандастары Брейтнердің суреттерін суретшілер мен өнерді жақсы көретіндер бағаласа, голланд сыншылары олардың шикі және реалистік табиғаты үшін көбінесе жек көретін. Ғасырдың басында Брейтнер Нидерландыда танымал суретші болды, бұл Амстердамдағы Arti et Amicitiae (1901) ретроспективті көрмесінің үлкен табысымен дәлелденді. Брейтнер өмірінің соңғы онжылдықтарында Париж, Лондон және Берлин сияқты қалаларды жиі аралап, суретке түсіруді жалғастырды. 1909 жылы ол Питтсбургте өткен Карнеги халықаралық көрмесінің қазылар алқасының мүшесі ретінде АҚШ-қа барды. Брейтнер шетелде ерте көрмелер өткізгенімен, оның даңқы Нидерланды шегінен аспады. Ол кезде шетелдіктер көбінесе анекдоттық және көркем жұмыстарға қызығушылық танытты; Гаага мектебінің типтік «голландиялық» ерекшелігі. Уақыт өте келе сыншылар Брейтнерге қызығушылық танытпады. Жаңа буын импрессионизмді тым беткей деп санады. Олар өнердің жоғары және рухани формасын іздеді, бірақ Брейтнер өзін осы жаңа көркемдік бағыттардың ықпалына беруге жол бермеді. 1905–1910 жылдары Ян Слюйтерс, Пит Мондриан және Лео Гестельдің жұмыстарындағы пуантилизм гүлденді. 1911 және 1914 жылдар аралығында кубизм, футуризм және экспрессионизм сияқты барлық соңғы өнер ағымдары бірінен соң бірі Нидерландыға келді. Брейтнердің қазіргі заманғы тарихи суретші ретіндегі рөлі аяқталды. Брейтнердің екі ғана шәкірті болды: Кис Макс (1876–1967) және Мари Хенри Маккензи (1878–1961). Ол 1923 жылдың 5 маусымында Нидерландының Амстердам қаласында қайтыс болды.
George Hendrik Breitner was born in Rotterdam, Netherlands. From 1876 to 1880 he attended the Art Academy in The Hague where his extraordinary talent was rewarded on various occasions. From October 1878 till April 1879 he worked as an art teacher at the Leiden academy Ars Aemula Naturae. In 1880 he was expelled from the Art Academy of The Hague for misconduct, because he had destroyed the regulations board. In the same year he lived at landscapist Willem Maris's place at Loosduinen and was accepted as a member of Pulchri Studio, an important artist's society in The Hague. Later, he distanced himself from the Hague School and today he is generally regarded as an Amsterdam Impressionist. During 1880–1881 he worked at the famous Panorama Mesdag together with Hendrik Mesdag, S. Mesdag van Houten, Theophile de Bock and Barend Blommers. In 1882 he met and worked together with Vincent van Gogh, with whom he often went sketching in the poorer areas of The Hague. Breitner preferred working class models: labourers, servant girls and people from the lower class districts. Interest in the lot of the common people, which many artists felt in that period, was nurtured by the social conscience of French writers such as Émile Zola. He was associated with the Dutch literary group known as the Tachtigers (English translation: "Eighty ers"). This was a group that championed impressionism and naturalism against romanticism, influencing other painters such as Isaac Israëls, Willem Witsen, and poets like Willem Kloos. In 1886, he entered the Rijksakademie of Amsterdam, but soon it became clear that Breitner was far beyond the level of education offered there. Breitner saw himself as "le peintre du peuple", the people's painter. He was the painter of city views par excellence: wooden foundation piles by the harbour, demolition work and construction sites in the old centre, horse trams on the Dam, or canals in the rain. With his nervous brush strokes, he captured the dynamic street life. By 1890, cameras were affordable, and Breitner had a much better instrument to satisfy his ambitions. He became very interested in capturing movement and illumination in the city, and became a master in doing this. It is not impossible that Breitner's preference for cloudy weather conditions and a greyish and brownish palette resulted from certain limitations of the photographic material. Breitner also painted female nudes, but just like Rembrandt he was criticized because his nudes were painted too realistically and did not resemble the common ideal of beauty. In his own time Breitner's paintings were admired by artists and art lovers, but often despised by the Dutch art critics for their raw and realistic nature. By the turn of the century Breitner was a famous painter in the Netherlands, as demonstrated by a highly successful retrospective exhibition at Arti et Amicitiae in Amsterdam (1901). Breitner travelled frequently in the last decades of his life, visiting Paris, London, and Berlin, among other cities, and continued to take photographs. In 1909 he went to the United States as a member of the jury for the Carnegie International Exhibition in Pittsburgh. Although Breitner exhibited abroad early on, his fame never crossed the borders of the Netherlands. At the time foreign interest was more for anecdotal and picturesque works; the typical "Dutchness" of the Hague School. As time went by critics lost interest in Breitner. The younger generation regarded impressionism as too superficial. They aspired to a more elevated and spiritual form of art, but Breitner did not allow himself to be influenced by these new artistic trends. Around 1905–1910 pointillism as practised by Jan Sluyters, Piet Mondrian and Leo Gestel was flourishing. Between 1911 and 1914 all the latest art movements arrived in the Netherlands one after another including cubism, futurism and expressionism. Breitner's role as contemporary historical painter was finished. Breitner had only two pupils, Kees Maks (1876–1967) and Marie Henrie Mackenzie (1878–1961). He died on 5 June 1923 in Amsterdam, Netherlands.
Брайтнер мен ван Гог
1882 жылдың басында Брайтнер Винсент ван Гогпен танысты. Ван Гогты оған інісі Тео таныстырған сияқты, және олар Гаага қаласының жұмысшы табының аудандарында бірге суреттер салды. Брайтнер өзін қарапайым халықтың суретшісі деп санағандықтан, осыған ұмтылды. Ван Гог бастапқыда модельдер іздеумен көбірек айналысты. Брайтнер Ван Гогты Эмиль Золаның романдарымен таныстырды және әлеуметтік реализм идеясын қолдауға себепкер болды. Брайтнер сәуір айында ауруханаға түсті. Ван Гог оны ауруханада бақылап тұрды, бірақ екі айдан кейін Ван Гогтың өзі ауруханаға түскенде Брайтнер оның саяқатына бармады. Олар келесі шілде айында ғана кездесті, ол кезде Ван Гог Гаагадан кетуге асығып, Брайтнер Ротердамда Гаагадан гөрі көбірек уақыт өткізіп жатқан еді. Сол кезде Ван Гог Теоға Брайтнердің суреттерін ескірген қағазқа теңеп, жағымсыз пікір білдірді, бірақ соңында жақсы болатынына сенді. Ал Брайтнердің Ван Гогтың туындыларында ерекше бір нәрсе байқағанына дәлел жоқ. Кейін ол Ван Гогпен сурет салу қиын болғанын еске алды, себебі Брайтнер жазба дәптерінде сыпайы түрде сурет салса, Ван Гог көптеген құралдармен келіп, жаман ниетті назар аударды. Ван Гогтың қайтысынан екі жыл өткен соң Брайтнер оның суреттерін ұнатпайтынын жазды: "Мен бас тарта алмаймын, бірақ маған олар эскимостарға арналған өнер сияқты көрінеді, мен олардан ләззат ала алмаймын. Мен оларды дөңгелек және жағымсыз деп санаймын, ешқандай ерекшелік жоқ, тіпті олардың бәрін Миллеттен және басқалардан көшірген."
In the early months of 1882, Breitner came into contact with Vincent van Gogh. Van Gogh appears to have been introduced to him by his brother Theo, and the pair sketched together in the working class districts of The Hague. Breitner was motivated to do so because he regarded himself as a painter of the common folk. Van Gogh, initially at any rate, was more intent on recruiting models. It is likely that Breitner introduced van Gogh to the novels of Émile Zola and the cause of social realism. Breitner was hospitalised in April. Van Gogh visited him in hospital, but Breitner did not return the visits when van Gogh himself was hospitalised two months later, and they did not meet again until the following July when van Gogh was on the verge of leaving The Hague and Breitner spending more time in Rotterdam than the Hague. At that time van Gogh gave Theo a less than flattering account of Breitner's paintings as resembling mouldy wallpaper, although he did say he thought he would be all right in the end. For his part, there is no evidence that Breitner saw anything notable in van Gogh's work. He later reminisced that sketching with van Gogh was problematic because, whereas Breitner sketched discreetly in a notebook, van Gogh came laden with apparatus and attracted hostile attention. Two years after van Gogh's death, Breitner wrote that he did not like van Gogh's paintings: "I can’t help it, but to me it seems like art for Eskimos, I cannot enjoy it. I honestly find it coarse and distasteful, without any distinction, and what’s more, he has stolen it all from Millet and others."
Мұра
Брайтнер Нидерландыға әлеуметтік реализмді әкелді, бұл Францияда Курбе мен Мане тудырғандай эффектке ұқсас толқын қозғады. Оның жас кезінде өнерге қызығушылық танытқан жүгері саудагері А. П. ван Столк маңызды рөл атқарды. Ол 1877 жылдан 1883 жылға дейін жас суретшіні қаржылай қолдады, бірақ оның консервативті талғамы Брейтнердің ерекше стилімен қайшы келді. 1996 жылы үлкен мөлшерде фотосуреттер мен негативтердің коллекциясы табылды, соның арқасында Брейтнердің қаладағы көше өмірін суретке түсірудегі шеберлігі анықталды. Ол кейде бір нысанды әртүрлі бұрыштардан немесе әртүрлі ауа райында түрліше бейнелейтін. Кейде фотосуреттер нақты картинаның тікелей үлгісі болды, мысалы, кимоно киген қыздар суреті. Ал кейде Брейтнер фотосуретті жалпы түсінік үшін, атмосфераны, жарық эффектісін немесе қаладағы белгілі бір сәттегі ауа райын жазып алу үшін пайдаланды. Брейтнер голланд тіліндегі мақалмен еске алынады: көшелер ақырқы болып, жаңбыр жауса, Амстердам тұрғындары ашулы түрде "Echt Breitnerweer" ("Нағыз Брейтнер ауа райы") дейді.
Breitner introduced a social realism to the Netherlands that created shock waves similar to that of Courbet and Manet's in France. In his early years, the corn merchant A. P. van Stolk, who was interested in art, played an influential role. He financially supported the young painter from 1877 to 1883, but his conservative taste clashed with Breitner's particular style. The discovery in 1996 of a large collection of photographic prints and negatives made clear that Breitner was also a talented photographer of street life in the city. Sometimes he made various pictures of the same subject, from different perspectives or in different weather conditions. Photos sometimes formed the immediate example for a particular painting, for instance the girls in kimono. On other occasions, Breitner used photography for general reference, to capture an atmosphere, a light effect or the weather in the city at a particular moment. Breitner is remembered in a Dutch figure of speech: when the streets are grey and rainy, people of Amsterdam whisper grimly "Echt Breitnerweer" (Typical Breitnerweather).
Өнер нарығы
Қызыл кимоно киген қыз 2003 жылдың қазан айында Кристис Амстердам аукционында 582 450 евроға сатылды. Сатып алушы Роберт Нортман болды. Суретте Гизье Квак үлгі болған, ол Брейтнердің жеті сурет және зерттеу жұмысының тақырыбына айналған – қызыл немесе ақ кимоно киген, төсек үстінде жатқан немесе айна алдында тұрған қыз. Бұл картина голланд жапонизмінің ең биік жетістігі деп есептеледі. 2005 жылдың сәуір айында Рокин, Nieuwezijdskapel-мен бірге Амстердамдағы Кристис аукционында 415 200 евроға сатылды. Gezicht op Keizersgracht hoek Reguliersgrach (Амстердам каналымен серуендеп бара жатқан әдемі ханым) 2007 жылдың қазан айында Кристис Амстердам аукционында 760 250 евроға сатылды. Бұл көрініс Амстердамның танымал әдемі жері болып табылады, ал түс палитрасы Брейтнердің әдеттегі палитрасынан ашық, бірақ француз суретшілерімен салыстырғанда бәрібір сәл төмен.
Girl in a Red Kimono realized €582,450 at a Christie's Amsterdam sale in October 2003. The purchaser was Robert Noortman. The model for the painting was Geesje Kwak, the subject of a series of seven paintings and studies by Breitner of a girl dressed in a red or white kimono lying on a bed or standing before a mirror. The painting is considered a high point of Dutch Japonisme. In April 2005, Rokin with the Nieuwezijdskapel, Amsterdam realized €415,200 at Christie's, Amsterdam. Gezicht op Keizersgracht hoek Reguliersgrach (An Elegant Lady Strolling Along a Canal in Amsterdam) realized €760,250 at an October 2007 Christie's Amsterdam sale. The scene is a noted beauty spot in Amsterdam and the palette rather brighter than Breitner's norm, although still muted by comparison with his French counterparts.
Әсерлер
Breitner Academy (2016 – қазіргі уақытқа дейін). 2016 жылдан бастап Амстердам көркемсурет академиясы Оверхоексплейн 12 мекенжайында, EYE кино институтының кино мұражайы мен Толхуистуйн бағының жанында орналасқан. Академия Амстердам суретшісі Джордж Хендрик Брейтнердің құрметіне Breitner Academy деп аталды.
Breitner Academie (2016–present). From 2016, the Amsterdam Academy of Fine Arts is housed at Overhoeksplein 1 2, next to the EYE Film Institute film museum and Tolhuistuin. The academy was renamed the Breitner Academie, named after the Amsterdam artist George Hendrik Breitner.