Нью-Йорк қаласындағы Дэвид Геффен залының жаңғырту тарихы

Кіріспе

Дэвид Геффен залы – Нью-Йорк қаласының Манхэттеннің Үстіңгі Батыс жағында орналасқан Линкольн орындарының кешеніндегі концерт залы. 2200 орындық зал 1962 жылы ашылды және Нью-Йорк филармониясының үйі болып табылады. Макс Абрамовиц жобалаған ғимарат бастапқыда Филармония залы деп аталды, ал 1973 жылы филантроп Эйвери Фишердің құрметіне Авери Фишер залы деп өзгертілді. Ол оркестрге 10,5 миллион доллар (1973 жылғы 10,5 миллион доллар бүгінгі күнгі шамамен <есептелген сома> миллионға тең) сыйлады. 2014 жылдың қараша айында Линкольн орталығының өкілдері залды жөндеу үшін 500 миллион долларлық қаражат жинау науқаны аясында Фишердің атын алып тастап, атау құқығын ең көп ұсыныс білдірушіге сатуға болатынын мәлімдеді.

ХХ ғасырдағы жөндеу жұмыстары

1976 жылы зал ашылғалы бері туындаған акустикалық мәселелерді жою мақсатында кең ауқымды жөндеу жұмыстары жүргізілді. 1992 жылы осы мәселелердің толық шешілмегенін ескеретін тағы бір, кішкентай жөндеу жасалды. Алайда, екі жоба да толыққанды нәтиже бермеді.

ХХІ ғасырдағы қайта жаңарту

Линкольн орталығы 2002 жылы Авери Фишер залын жаңарту жоспарларын ұсыну үшін тоғыз сәулетшіні шақырды, ал маусым айында үш сәулет фирмасын финалистер ретінде таңдады. 2004 жылдың мамыр айында оркестр ғимарат 2009 жылы қайта жаңартылатындығын хабарлады. Норман Фостер, Темза банкі бароны Фостер 2005 жылы залдың қайта жаңартуын жобалау үшін жалданады, бірақ кейіннен ол жобадан бас тартты. 2006 жылдың маусым айында The New York Times газетінде құрылыс 2010 жылдың жазына дейін кейінге қалдырылды деп жазылған. 2012 жылы жобаның басталу күні 2017 жылға ауыстырылды. Ғимараттың қабығы өзгеріссіз қалдырылуы керек еді, ал жұмыс залының акустикасын жақсартуға, көрермендерге арналған жағдайларды жаңғыртуға және аудиторияны қайта құруға бағытталды. 2014 жылдың 13 қарашасында Линкольн орталығының өкілдері Авери Фишердің атын залдан алып тастау және оны қайта жаңарту үшін 500 миллион доллар жинау науқанының аясында ең жоғары баға бергенге атын сату ниеті туралы мәлімдеді. Линкольн орталығының төрағасы Кэтрин Фарли: «Бұл Нью-Йорктің кереметіндегі атақты есімге мүмкіндік береді» деді. Фишердің үш баласы 15 миллион долларға келісім берді. Гефеннің 100 миллион долларлық сыйлығы жоспарланған жөндеуге серпіліс берді, бірақ 2017 жылдың 3 қазанында Филармония залды жаңарту жоспарлары тоқтатылғанын хабарлады. 2019 жылдың желтоқсанында залды жаңарту жоспарлары аяқталып, 2022 жылы құрылыс басталатыны туралы хабарланды. Жұмыс акустикалық және эстетикалық тұрғыдан қайта жобалауды, 500-ден астам орынды алып тастауды, бүкіл сахнаны айналдыра балкондық орындықтарды қосуды, сахнаны қабаттап, одан әрі алға жылжытуды қамтыды. Нью-Йорк филармониясының президенті Дебора Борда: «Біз бұл жолы дұрыс істеуіміз керек, және менің ойымша, осы жоспар сонымен қатар» деді. Тод Уильямс Билли Цзиен Архитекторлары Диамант Шмитпен бірлесіп залдың вестибюлін және басқа да қоғамдық кеңістіктерді жаңарту, алаңды көруге қосымша аумақтарды, барлармен әлеуметтік аймақты және тікелей эфирдегі қойылымдар мен басқа да іс-шараларды көрсету үшін бейне қабырғаларын қосу үшін шақырылды. 2020 жылдың наурызында Линкольн орталығы Нью-Йорктегі COVID-19 пандемиясының салдарынан жабылғаннан кейін залды жаңарту жоспарлары үдетілді. 2020 жылдың ортасында Борда пандемияға байланысты қойылымдардың тоқтатылуына байланысты, Линкольн орталығы филармонияның 6 қаңтарда жоспарланған қойылымдарына оралғанға дейін залда алдын ала жөндеу жұмыстарын бастайтынын мәлімдеді. Кейін оркестр залдағы барлық жоспарланған қойылымдарды 2021 жылдың 13 маусымына дейін тоқтатты. 2022 жылдың 3 қазанында бас концерт залы Джозеф Цай мен Клара Ву Цайдың 50 миллион долларлық сыйлығының құрметіне Ву Цай театры деп аталды. Зал 550 миллион долларлық жөндеуден кейін 2022 жылдың 8 қазанында қайта ашылды.

Lincoln Center invited nine architects to submit plans for Avery Fisher Hall's renovation in 2002, selecting three architecture firms as finalists that June. In May 2004, the orchestra announced that the building would undergo renovations in 2009. Norman Foster, Baron Foster of Thames Bank, was hired in 2005 to design a renovation of the Hall, but he later resigned from the project. In June 2006, The New York Times reported that the construction had been delayed until the summer of 2010. By 2012, the project's start date had been postponed to 2017. The shell of the building was to be left intact, and work was to focus on improving the hall's acoustics, modernizing patron amenities, and reconfiguring the auditorium. On November 13, 2014, Lincoln Center officials announced their intention to remove Avery Fisher's name from the Hall and sell naming rights to the highest bidder as part of a $500 million fundraising campaign for its refurbishment. Lincoln Center chairwoman Katherine Farley said, "It will be an opportunity for a major name on a great New York jewel." Fisher's three children agreed to the deal for $15 million. Geffen's donation of $100 million was seen as a jump start for the planned renovation, but on October 3, 2017, the Philharmonic announced that existing renovation plans for the Hall had been scrapped. In December 2019, it was announced that the plans to renovate the Hall would finally proceed, with construction beginning in 2022. The work included acoustically and aesthetically redesigning it, removing over 500 seats, adding balcony seating wrapping around the entire stage, and making the stage tiered and moving it farther forward. Deborah Borda, the president of the New York Philharmonic, said, "We have to do it right this time, and this, I think, is the plan to do it." Tod Williams Billie Tsien Architects were hired as collaborators with Diamond Schmitt to renovate the hall's lobby and other public spaces, add more areas for viewing the plaza, socializing area with bars, and video walls for live streaming performances and other events. Plans for the hall's renovation were accelerated after Lincoln Center closed in March 2020 due to the COVID 19 pandemic in New York City. In mid 2020, Borda announced that because of pandemic related cancellations of performances, Lincoln Center would commence preliminary renovation work on the Hall before the Philharmonic's planned return to performances on January 6, The orchestra later canceled all scheduled performances at the Hall through June 13, 2021. On October 3, 2022, the main concert hall was renamed the Wu Tsai Theater in honor of a $50 million donation from Joseph Tsai and Clara Wu Tsai. The hall reopened on October 8, 2022, following a $550 million renovation.

Акустика

Архитекторлар Bolt, Beranek and Newman (BBN) компаниясының акустикалық консалтинг бөлімін залдың бастапқы ішкі акустикасын жобалау үшін шақыртты. Олардың акустиктері 2400 орындық "қорапша" пішіндес дизайнды, тар арақашықтықтағы параллель қабырғалары бар (акустикалық жағынан танымал Бостонның Симфония залы сияқты) ұсынды. Линкольн орталығының басшылары бастапқыда ұсынысқа келісті, ал BBN жобалық ерекшеліктер мен ұсынымдарды ұсынды. Алайда, New York Herald Tribune жаңа залдың орындықтарын көбейту науқанын бастады және жобалау сатысының соңында сыншылардың тілектерін қанағаттандыру үшін зал кеңейтілді, бұл BBN-ның акустикалық жұмысының көп бөлігін күшсіз қылды. BBN инженерлері Линкольн орталығының басшылығына залдың бастапқы ойдағыдай емес естілетінін айтты, бірақ өзгерістердің қандай әсер ететінін болжай алмады. Линкольн орталығының алғашқы аяқталған ғимараты – Филармония залы 1962 жылдың 23 қыркүйегінде ашылды, бірақ сын-пікірлер әртүрлі болды. Концертте Леонард Бернштейн, Нью-Йорк филармониясы және Эйлин Фаррелл мен Роберт Меррилл сияқты опера жұлдыздары өнер көрсетті. Концерттердің алғашқы аптасында арнайы шақырылған қонақ оркестрлер (Бостон, Филадельфия және Кливленд), сондай-ақ жаңа залдың тұрақты ұжымы әр маусымда Карнеги залында өнер көрсететін. Бірнеше журналист залды сынады, ал кем дегенде екі дирижер акустиканы мақтады. Филармония залы Карнеги залын алмастырып, содан кейін бұзылатын болған, бірақ бұл орын алмады. Басқару акустикалық проблемаларды жоюға бірнеше рет тырысты, бірақ нәтижесі шамалы болды, нәтижесінде 1970 жылдары акустик Сирил Харрис пен жобаның архитекторы Филип Джонсон бірлесіп жасаған масштабты жөндеу жұмыстары жүргізілді. Жөндеуге залдың ішкі бөлігін бұзу, оның орган құбырларын Калифорниядағы Crystal Cathedral-ға сату және сыртқы құрылымы мен фасадында жаңа зал салу кірді. Алғашқы реакциялар жақсы болды және кейбір жақтастар өз позицияларын сақтап қалды, бірақ жаңа залдың дыбысы туралы пікірлер нашарлады және акустикалық мәселелер жалғасты. Роберт С. Эле жасаған бір бағалау бойынша: Орындықтардың сыйымдылығы үлкен (шамамен 2600 орын), ал бүйір қабырғалары тым алыс орналасқан, орталық орындықтарға ертерек дыбыс толқындары жетпейді. Төбесі биік, бұл дыбыс қайталану уақытын арттырады, бірақ дыбыс бұлттары ертерек дыбыс толқындарын күшейту үшін тым биік. Бас аспаптардың дыбысы әлсіз, себебі үлкен сахна төменгі регистрдегі аспаптарды жеткілікті күшейте алмайды. 1977 жылдың желтоқсанында High Fidelity журналында жарияланған мақалада филармония мүшелері дыбысқа настолько наразы болғандықтан, залды "өте күдікті зал" деп атаған. 1992 жылы Курт Масур Нью-Йорк филармониясының бас дирижері болған кезде, дыбысты жақсарту үшін қабырғаларға бірнеше қатты кленнен жасалған иісті беттер орнатылды және сахна төбесінен ілінді. Клен ағашының құрылымы ең аз болуы үшін арнайы таңдалды. Жаңа элементтер тербелістерді басу үшін шыны талшығымен толтырылды. Залдың акустикасымен байланысты мәселелер 2003 жылы Нью-Йорк филармониясын Карнеги залымен бірігуді қарастыруға итерді, бұл филармонияны әр маусымдағы концерттерінің көп бөлігін Карнеги залында өткізуге мүмкіндік беретін еді. Алайда, екі тарап та төрт айдан кейін келіссөздерден бас тартты. 2005 жылдан бастап (және 2006 жылы жалғасқан) Mostly Mozart фестивалі Mostly Mozart оркестрінің сахнасын фестивальдің жазғы маусымы үшін негізгі сахнадан орындықтарға қарай кеңейтумен тәжірибе жасады. 2022 жылы күрделі жөндеуден кейін Дэвид Геффен залының акустикасы жақсарды.

Architects hired the acoustical consulting division of Bolt, Beranek and Newman (BBN) to design the original interior acoustics for the hall. Their acousticians recommended a 2,400 seat "shoebox" design with narrowly spaced parallel sides (similar in shape to the acoustically acclaimed Symphony Hall, Boston). Lincoln Center officials initially agreed with the recommendation, and BBN provided a series of design specifications and recommendations. However, the New York Herald Tribune began a campaign to increase the seating capacity of the new hall and late in the design stage it was expanded to accommodate the critics' desires, invalidating much of BBN's acoustical work. BBN engineers told Lincoln Center management the hall would sound different from their initial intent, but they could not predict what the changes would do. The first of Lincoln Center's buildings to be completed, Philharmonic Hall opened September 23, 1962, to mixed reviews. The concert, featuring Leonard Bernstein, the New York Philharmonic, and a host of operatic stars such as Eileen Farrell and Robert Merrill, was televised live on CBS. The opening week of concerts included performances by a specially invited list of guest orchestras (Boston, Philadelphia, and Cleveland), who regularly appeared at Carnegie Hall each season, as well as the new hall's resident ensemble. Several reporters panned the hall, while at least two conductors praised the acoustics. While the initial intention had been that Philharmonic Hall would replace Carnegie Hall, which could then be demolished, that scenario did not take place. Management made several attempts to remedy the induced acoustical problems, with little success, leading to a substantial 1970s renovation designed by acoustician Cyril Harris in conjunction with project architect Philip Johnson. It included demolishing the hall's interior, selling its pipe organ to California's Crystal Cathedral, and rebuilding a new auditorium within the outer framework and facade. While initial reaction to the improvements was favorable and some advocates remained steadfast, overall feelings about the new hall's sound soured and acoustics there continued to be problematic. One assessment by Robert C. Ehle stated:

The seating capacity is large (around 2,600 seats) and the sidewalls are too far apart to provide early reflections to the center seats. The ceiling is high to increase reverberation time but the clouds are too high to reinforce early reflections adequately. The bass is weak because the very large stage does not adequately reinforce the low string instruments. In December 1977, High Fidelity magazine published an article that stated members of the Philharmonic disliked the sound so much they referred to the venue as "A Very Fishy Hall." In 1992, under the tenure of Kurt Masur with the New York Philharmonic, several solid maple wood convex surfaces were installed on the side walls and suspended from the ceiling of the stage to improve acoustics. The maple was specially selected to minimize its grain pattern. The new components are filled with fiberglass to deaden vibrations. The ongoing problems with the hall's acoustics eventually led the New York Philharmonic to consider a merger with Carnegie Hall in 2003, which would have returned the Philharmonic to Carnegie Hall for most of its concerts each season. However, both sides abandoned talks after four months. Beginning in 2005 (and continuing in 2006), the Mostly Mozart Festival has experimented with extending the stage for the Mostly Mozart orchestra farther out into the seats from the main stage for the Festival's summer season. After a major renovation in 2022, the acoustics throughout David Geffen Hall have improved.

Ескерткіш оқиғалар

Дэвид Геффен залы бүгінде көптеген музыкалық және музыкалық емес шаралар үшін қолданылады. «Ұлы орындаушылар» сериясының аясында Линкольн орталығы Дэвид Геффен залында Лондон симфониялық оркестрі, Сингапур симфониялық оркестрі, Роттердам филармониялық оркестрі және Мариинский театрының Киров оркестрі сияқты келуші оркестрлерді ұсынады. PBS телеарнасының «Live from Lincoln Center» жобасында да залдан тікелей эфирде көрсетілетін қойылымдар бар. Композитор Сэмюэл Барберге залдың ашылуына арналған фортепиано концертін жазу тапсырылды, ал туындының тұңғыш орындалуы 1962 жылдың 24 қыркүйегінде пианист Джон Браунинг қатысқан ашылу концертінде болды. Филармония залынан тікелей эфирде көрсетілген алғашқы концерттердің бірінде Леонард Бернштейн мен Нью-Йорк филармониясы «Жастар концерттерінің» бірін орындады. Бұл 1958 жылдан бері Карнеги залынан тікелей эфирде көрсетіліп келген концерттердің алғашқысы болды. 1962 жылғы бағдарлама концерт залының акустикасына баса назар аударды және ашылу кешіндегі концерт сияқты CBS телеарнасында көрсетілді. Ол «Залдың үні» деп аталды. 1963 жылы өткен алғашқы Нью-Йорк кинофестивалінің негізгі орны осы зал болды және қазірге дейін фестиваль алаңы ретінде қолданылып келеді. 1964 жылдың 12 ақпанында Майлз Дэвистің Миссисипидегі «Азаттық жазы» науқанына арналған Филармония залындағы концерті «My Funny Valentine» және «Four & More» атты екі альбомда жарық көрді. Боб Дилан 1964 жылдың 31 қазанында Филармония залында өнер көрсетті. Концерт 2004 жылы «The Bootleg Series Vol. 6: Bob Dylan Live 1964, Concert at Philharmonic Hall» альбомы ретінде жарық көрді. The Supremes тобы 1965 жылдың 15 қазанында осы жерде өнер көрсетті. Шоудың есімді плакатын Джо Юла жасаған. Саймон мен Гарфункл 1967 жылдың 22 қаңтарында осы жерде «Live from New York City, 1967» атты концерттік альбомын жазды. 1995 жылы «Оз сиқыршысы концертте: армандар орындалады» атты жұлдызды қайырымдылық шоуы қойылды. 1939 жылғы фильмнің басты кейіпкерлерінің рөлінде Жел, Джексон Браун, Роджер Далтри және Нейтан Лейн ойнаған бұл шоу Балалар қорғаныс қорына көмектесу мақсатында ұйымдастырылды және кейіннен TNT, TBS, PBS және VH 1 телеарналарында көрсетілді. Зал 2011 жылдың 4 желтоқсанында Стивен Спилбергтің «Соғыс аты» фильмінің әлемдік премьерасын және Брэдли Купердің Леонард Бернштейннің өмірінен алынған «Маэстро» фильмінің Солтүстік Америкадағы премьерасын қабылдады.

David Geffen Hall is used today for many events, both musical and non musical. As part of its Great Performers series, Lincoln Center presents visiting orchestras in David Geffen Hall, such as the London Symphony Orchestra, the Singapore Symphony Orchestra, the Rotterdam Philharmonic Orchestra, and the Kirov Orchestra of the Mariinsky Theatre. The PBS series Live from Lincoln Center also features performances from the Hall. Composer Samuel Barber was commissioned to write his Piano Concerto for the opening of the venue, and the work was premiered at the inaugural concert on September 24, 1962 with pianist John Browning. An early television concert from Philharmonic Hall featured Leonard Bernstein and the New York Philharmonic in one of their Young People's Concerts. It was the first of many concerts televised from Philharmonic Hall, which had been previously televised from Carnegie Hall beginning in 1958. The 1962 program concentrated on concert hall acoustics, and, like the opening night concert, was shown over the CBS television network. It was entitled "The Sound of a Hall". It was the main venue for the first New York Film Festival in 1963 and is still a festival venue. A February 12, 1964 performance by Miles Davis at Philharmonic Hall to benefit the Mississippi Freedom Summer was released on two albums, My Funny Valentine and Four & More. Bob Dylan performed at Philharmonic Hall on October 31, 1964. The concert was released as The Bootleg Series Vol. 6: Bob Dylan Live 1964, Concert at Philharmonic Hall in 2004. The Supremes performed there on October 15, 1965. The iconic poster for the show was designed by Joe Eula. Simon & Garfunkel recorded their live album Live from New York City, 1967 here on January 22, 1967. In 1995, the star studded charity show The Wizard of Oz in Concert: Dreams Come True was staged. The show, which starred Jewel, Jackson Browne, Roger Daltrey, and Nathan Lane as the principal characters from the 1939 film, benefited the Children's Defense Fund, and aired subsequently on TNT, TBS, PBS, and VH 1. The hall hosted the world premiere of Steven Spielberg's film War Horse on December 4, 2011 and the North American premiere of Bradley Cooper's Maestro, a Leonard Bernstein biopic.