Кіріспе

A Question of Balance – 1970 жылы шыққан Moody Blues тобының алтыншы альбомы. Альбом Ұлыбританияда 1-орынға, ал АҚШ-та 3-орынға жетті.

Өмірбаян

Альбом – топтың бұрынғысынан әсем әрі психоделикалық дыбысын жойып, әндерді концертте жақсы орындауға мүмкіндік беруге жасаған әрекеті болды. Гитарист Джастин Хейвард еске алады: «Жазба сессияларымыздың басынан-ақ біз әндерді тиімді тікелей орындауға оңай ауыстыратын әндер альбомын жазуымыз керек деп сендік. Бір жағынан, біз студияда тікелей эфирде ойнауға қайта оралдық, аудиожазбалар әлеміне тым терең кірмей.». Ол жалғастырды: «Шындығында, «A Question of Balance» альбомын жасау өте сергітерлік болды, біз аспаптарды аздап қолданып, бірнеше әнді жинап, бөлмеде отырып ойнай алатын едік». Дегенмен, альбомда сұрақтар қою және әлемде мағына табу тақырыбы көтеріледі. Хейвард түсіндіреді: «Бірінші жағында біз өзімізге сұрақ қойып, екінші жағында оған жауап іздей бастадық. Жауаптарды іздеу бізді ұзақ уақыт бойы сергектік күйде ұстайды». Альбомның атауы альбомдағы «Question» және «Balance» атты бірінші және соңғы тректерден алынған. Барабаншы Грейм Эдж айтады: «Біз атаудың мағынасын толыққанды бейнелеуді қаладық: өзіңді сақтау – теңгерім мәселесі. Бұл біздің жартылай құдайлар ретінде қарала бастауымыздың бастамасы болды. Мұндай қысымда тепе-теңдікті сақтау өте қиын». Майк Пиндер қосады: «Жалпы алғанда, бұл мен үшін ең табысты альбомдардың бірі болды. Қазір тыңдасам, адамдардың неліктен оны әлі де жаңадан табатынын түсінемін. Біз ешқашан "Менің жаным" тобы болғымыз келмеді. Біздің барлық ниетіміз – өзімізді жеткізу еді. Жеке даму идеясы және оны музыкаға ауыстыру мүмкіндігі. «A Question of Balance» альбомының көп бөлігі осылай жасалды».

Жазу

Адамдар әндерді қарапайым аранжировкамен жазуға деген ниеттен басқа, Майк Пиндер альбомның тұрмыстық өмірге және жаһандық мәселелерге көбірек әсер еткенін еске алады: «Біздің барлығымыз үйлендік және балалы болдық. Міне, айырмашылық. Біз орнықтық. Бұл әндерді біз жұқа ауадан ойлап тапқан жоқпыз. Бұл біз бастан өткерген әндер. Олардың барлығы біздің қалай жақсы бола алатынымыз, нені артта қалдырып, алға жылжуымыз туралы әндер еді. Жер планетасының өз мәселелері бар, ал адамдар миының сол жағында өмір сүреді. Мидың оң жағы шығармашылықты дамытады. Шығармашылық, идеялар, түсініктер – мұның бәрі мидың оң жағынан келеді. Мен әрқашан осыған рухани тұрғыдан қарадым, діни тұрғыдан емес. Бұл үлкен айырмашылық. Сондықтан эмоциялар махаббат пен бейбітшілік, сонымен қатар интеллект пен сана туралы болды. Адамдарды жаман әдеттерінен оятуға тырысу. Менің ойымша, жаман әдеттер – бұл басқа адамдарға, күнәсіз адамдарға зиян келтіретін нәрселер». Хейвард сол кездегі ән жазу процесі туралы былай дейді: «Ән – ән. Кейбір Moody Blues әндері тыныш күйде басталады. Мен әндердің кішкентай бөліктерін ойнап қана қуанамын, содан кейін біраз уақыттан кейін ғана: «Бұл ән. Егер мен осы жұмыста сәл жұмыс істесем, менің ойымша, мұнда ән бар». Шабыт сізді жұмыс істеуге табуы керек, ойын-сауықпен емес. Сондықтан мен өзімді гитарада ойнап жүрген бөліктерімді пайдаланып, ән шығаруға талпындыруым керек». Альбомның жетекші трегі «Question» әнін Хейвард соғысқа қарсы ән ретінде жазған. Топқа концерттік турларында американдықтармен қарым-қатынас жасау тәжірибесі, Вьетнам соғысы кезінде әскери қызметке шақырудан қорқыныш пен ашу әсер етті. Ол былай деп түсіндіреді: «Мен «Question» әнін жаздыру күні таңда жаздым. Ол бірнеше рет жазылды. Мен Вьетнам соғысына байланысты Америкадағы соғысқа қарсы қозғалыстың өркендегенін жақсы білдім. Бұл ән әлемдегі жағдай туралы, менің ойымша, ол әлі күнге дейін өзекті». Ол былай деп жалғастырды: «Бір күні мен Вьетнамдағы соғыс туралы жаңалықты естігенде қатты ашуландым. Соғыстың жалғыз себебі – аштықтан өлген адамдардың өмір үшін күресуі. Бірақ, тек бір жерді, бір жерді алу ақымақтық еді. Мен өзімнің надандығыммен осы сезімдерімнің көбіне күмән келтірдім». Ол әннің мазмұнын былай деп түсіндіреді: «Бұл біздің АҚШ-та үлкен жетістікке қол жеткізгенімізге байланысты болды және біз көптеген студенттік орындар мен колледждерде ойнадық, ал студенттік аудитория біздің аудиториямыз болды. Біз осы адамдармен араласып, олардың проблемалары мен әлемдегі ең ұлы мемлекеттің, АҚШ-тың мүшесі болудың қаншалықты ерекше екенін көрдік. Олар ағылшындардан қаншалықты ерекше болды. Мен соғысқа қарсылық проблемалары мен оларды қатты алаңдататын нәрселер туралы және олардың болашағы үшін, олар әскерге шақырылуы мүмкін деген ұнжырғамды білдірдім. Бұл оларға моральдық дилемма болар еді. Осыдан кейін ол шынымен пайда болды. Менде болған оқиғаға деген ашу-ызасы да болды. Он жыл бойы тыныштық пен сүйіспеншілік орнағаннан кейін, 1970 жылы біз еш өзгеріс жасамағанымыз секілді болды. Бұл әннің тақырыбы осы болған шығар. Әннің баяу бөлігі осыны көрсетеді, жеңілген сезім емес, бұл әннің тыныш бейнесі, сонымен қатар махаббат әнінің бір бөлігі». «Question» әні жаздыру сеансы басталғанға дейін біраз уақыт бұрын ұйымдастырылды. Хейвард бір күйде болған екі әнді бітіруге тырысып, екі әнді бір шығарма ретінде ұсынуды шешті. Ол былай деп еске алады: «Бұл ән қысым астында жазылған. Дека студиясында Moody сеансы өтті. Сол жұма күні түн ортасында менде келесі күнгі сессияға арналған ештеңе жоқ еді. Менің екі әннің бір күйдегі, бірақ мүлдем басқа күйдегі бөліктері бар еді. Таңғы сағат төртте мен: «Ай, құдай, мен тек қана оларды біріктіріп, қалайда жұмыс істеуге тырысамын» деп ойладым. Мен оны келесі күні ертең студияға алып барып, жігіттерге ойнаттым, олар: «Бұл керемет!» - деді. Олар тіпті екі әннің болуын ойламаған. Бұл әнде әлеуметтік пікірлер көп. Мен сол кездегі біздің колледж турнирінде не болып жатқанын ойлап жүрдім». Майк Пиндердің «How Is It (We Are Here)» әнінің сөздері Форт-Нокс тұжырымдамасын мазақтайды. Пиндер құнды металдарды қазып, тазарту үшін қоршаған ортаға зиян келтірудің қарама-қайшылығын көрсетеді, содан кейін оларды қайтадан жерге қайтарады. Рей Томастың «And the Tide Rushes In» шығармасы материалдық заттардың уақытша екендігі туралы ой салады. Бұрынғы әйелімен араздық болғандықтан жазған. Ол былай дейді: «And the Tide Rushes In» әні бұрынғы әйеліммен үлкен даудан кейін жазылды. Мен «Сен өкіметіңді айтуға біреуді іздеп жүресің, мен отырып құлақ қоямын, бірақ ештеңе естімеймін» деймін. Жасырын шағымдану, содан кейін толқын келіп, менің сарайымды шайып кетеді». Ол продюсер Тони Кларктың осы жағдайдың шығармашылық тұрғыдан өнімді екенін айтқанын еске алады: «Мен Тони Кларктың оған менімен көбірек дауласу керек екенін айтқанын есімде сақтаймын, өйткені ол оны керемет ән деп есептеді». Дабылшы Эдж «Don't You Feel Small» әніне үлес қосады: «Бұл негізінен экология туралы әзіл ретінде басталды, содан кейін мен оны адамдардың өздерін белгілі бір институттармен өте маңызсыз сезінуге рұқсат етуінің көптеген аспектілерін көрдім». Ән топтың төрт вокалисі орындайды, бірақ Эдж сессия кезінде әнді орындауға тырысты. Бассист Джон Лодж жазған «The Tortoise and the Hare» әні Эзоптың нақты мысалынан шабыттанды. Ол әнді топтың метафорасы ретінде қарастырады: «Бұл шынымен Moody Blues-тің аналогиясы еді. Сіз білесіз, басқалар бәрі шауып келеді. Біз тек «Біз өзіміздің шынайы сенгенімізбен жалғаса берсек, біз ұзаққа созылып, бәрінен де озып кетеміз» деуге тырысып жатырмыз». Хейвардтың «It's Up to You» әні оның қарым-қатынастарының бірінен шабыттанды; ол әнді жаңадан алған ақылшық қызыл гитарасында жазды. Майк Пиндер әннен кең мағынаны түсіндіреді, жаһандық мәселелерге жеке деңгейде жауапкершілік сезімін білдіреді. Ол былай түсіндіреді: «It's Up to You» әні әлі де адамдар түсінуі керек, шындыққа жақын, жақсарту үшін жеке адамға байланысты, саяси дауыс беру болсын, суды сақтау болсын немесе планетаны ластамау болсын». Майк Пиндердің «Melancholy Man» әні жаһандық перспективаны ұсынады және қоғамның ең кең мәселелерін шеше алмауына қайғырады: «Бұл әннің қайғысы – адамзат және планета үшін қайғы. Сөзі қандай еді? «Мен сізбен бірге сол жерге жете алмаспын» – Мартин Лютер Кіңнің атақты сөзі. Мартин Лютер маған қатты әсер етті». Ол былай деп жалғастырды: «Melancholy Man» әнінің ең дұрыс түсіндірілмегені – мен қайғылымын деген ой. Мен оны әртүрлі деңгейдегі қайғы бар екенін айту үшін пайдаландым, ал бұл бүкіл әлем үшін қайғы, өйткені біз ән шыққаннан бері көрген құрылымның бұзылуы. Қазір біз көріп отырғанымыз – сол кезде жасалған және әлемдік алыптар мен үкіметтер тарапынан жалғастырылып келе жатқан нәрселердің нәтижесі, сонымен қатар альбомның мұқабасындағы сигары бар ашкөз кішкентай жігіттер». Соңғы трек «The Balance» сөйлеуге арналған. Оған қосатын музыка бұрын Лодждың «The Tortoise and the Hare» әні үшін ұйымдастырылған, кейін қайта өңделген.

Жазу

Альбом 1970 жылдың қаңтар және маусым айлары аралығында Wessex Sound Studios және топтың жақсы таныс Studio One студиясында жазылды. Тони Кларк тағы да инженер Дерек Варналспен бірге продюсерлік міндетін атқарды. 17-31 қаңтар аралығындағы жазбалар "It's Up to You", "Tortoise and the Hare", "And the Tide Rushes In", "Don't You Feel Small" және "Question" әндерінің қосымша музыкалық тректерін жасады. "Minstrel's Song" 10 наурызда жазылды. 1-6 маусым аралығындағы сессияларда "Таң атқан күн", "Мұңды адам", "Біз қалай осындамыз" және "Тепе-теңдік" әндері дүниеге келді. Бұл жазбалар алдыңғы "To Our Children's Children's Children" альбомындағы студиялық тәжірибеден өзгеше болды, минималдық қосымша жазбалармен және топтың сахнада оңай қайталай алатын қарапайым, табиғи дыбыспен ерекшеленді. Хейвард еске алады: "Альбомнан бұрын жазылған "Question" әнінде қос трек жоқ, тек эхо және үлкен ескі 12 кыллы гитара бар. Біз оны дәстүрлі тәсілмен ойнауды үйреніп, бір сенбі күні жаздық. Бұл шынайырақ дыбысқа оралуға жасалған қасақана әрекет болды". Жалпы, өндіріс қарапайым болғанымен, альбомда бірегей студиялық техникалар да бар. "Dawning is the Day" әніндегі Хейвардтың гитаралық бөліктерінің бір бөлігі мандолинаға ұқсас эффект жасау үшін жартылай жылдамдықпен жазылды. Хейвард Варналс пен Кларктің альбом бойындағы оның қалаған гитаралық дыбысын жазудағы шеберлігін жоғары бағалайды: "Олар шынымен керемет болды. Дерек Варналс – мен оған алғашқы күндерімдегі гитаралық дыбысымды қарыздымын. Алғашқы жазбаларда мен акустикалық және электрлік гитарада ойнадым. Ол бәрін керемет жазды. Мен алдымен акустикалық тректерді жазатынмын, содан кейін электрлік бөліктерді қосатынбыз, мүмкін басқалар да бір уақытта ойнайтын. "It's Up to You" деген ән бар, онда ол бірден керемет жазды". Хейвард пен Пиндердің "Melancholy Man" әніндегі гитаралық жұмысы продюсер Кларкті француз фильмдерінің саундтректерінде кездесетін музыканы еске салды, ол әнді өндіру кезінде осы сезімге ден қойып, тректе эхо қолдануды шектеді. Сәйкесінше, ән Францияда бірінші орынға ие болды және Шарль Де Голльдің қайтысымен байланысты сол дәуірде кеңінен таралды.

Альбомның мұқабасы

Альбомның мұқабасы Фил Траверс жасаған тік қақпақ. Суреттің төменгі жағында күнге ләззаттанып жатқан жағажайдағы адамдар бейнеленген, ал қауіпті дауыл бұлт жақындап келеді. Траверс суреттің мәнін былай түсіндіреді: "Мұқабадағы адамдар жай ғана демалыста, күннің шуағында отыр, әлдеқандай уайымсыз. Олар өздеріне қарай келе жатқан нәрсені байқамайды және бәлкім, тым кеш болғанша байқамайды. Бұл – көптегіміздің тым кеш болғанша басымызды құмға тығып қоятынымыздың символдық бейнесі". Траверс бастапқыда мұқаба коллажына Джон Блэшфорд Снеллдің кішкентай суретін қосыпты. Суретте Снелл пит-шлем киіп, қолында тапанша ұстап, оны пілге бағыштап тұрған. Альбом жарық көргеннен кейін Снелл Decca Records және топты суретке қатысты сотқа берді, ол "мұқабада бейнеленгенім үнемі ұятқа қалдырады" деді. Траверс, Decca-ның нұсқауымен, Снеллдің суретін пит-шлемсіз, тапанша ұстаған адамның суретіне ауыстырды. Альбомның қақпасының ортасындағы топтың суреттерінен жасалған коллаж бірнеше суретті бір экранға проекциялау арқылы жасалған. Кларктың айтуынша, бірнеше жеке суреттен коллаж басып шығару жолы ұзаққа соғып, өндіріс уақытын бірнеше аптаға арттыратыны анықталған соң, бұл әдіс шығармашылық шешім болды.

Шығару

2006 жылдың наурыз айында альбом SACD форматында қайта өңделді және алты қосымша трекпен жаңадан шығарылды. 2008 жылы стандартты аудио CD үшін де ремастер шығарылды, ол да сол бонус тректерді қамтыды. Альбомның қақпағының ортасындағы топтың суреттерінен жасалған коллаж бірнеше кескінді бір экранға проекциялау арқылы жасалды. Жеке суреттерді бірге басып шығару қажеттілігі өндіріс уақытын бірнеше аптаға ұзартуы мүмкін болғандықтан, бұл әдіс шығармашылық шешім болды.

Жылжыту

Топ альбомды Америка Құрама Штаттары мен Ұлыбританиядағы гастрольдер арқылы насихаттады. Топ 1970 жылы Бат блюз және прогрессивті музыка фестивалі мен Уайт аралы фестивалінде өнер көрсетті. Уайт аралындағы концерттік жиынтығы 2008 жылы Live at the Isle of Wight Festival 1970 деген атпен жарық көрді.