Кіріспе

Корольдік әуе күштерінің кәсіби басшысы.

Әуе штабының бастығы (CAS) – Корольдік әуе күштерінің кәсіби басшысы және Штабтар басшылары комитетінің және Әуе күштері кеңесінің мүшесі. Лауазым 1918 жылы құрылған, алғашқы иесі генерал-майор сэр Хью Тренчард болды. Қазіргі, 30-шы Әуе штабының бастығы – Әуе маршалы сэр Ричард Найтон, ол 2 маусым 2023 жылы сэр Майкл Вигстоннан қызметін қабылдады.

Тарих

Әуе штабының бастығы (CAS) лауазымы 1918 жылдың қаңтарында, Корольдік әуе күштерінің (RAF) ресми құрылуына дейін орнатылды, ал оның алғашқы иесі генерал-майор сэр Хью Тренчард болды. 1918 жылдың наурыз айында Тренчард бірінші әуе министрі лорд Роттермирмен келіспеушіліктерден кейін отставкаға кеткен соң, оның қарсыласы генерал-майор сэр Фредерик Сайкс тағайындалды. Саяси себептерге байланысты Тренчардтың отставкасы сәуірдің соңында күшіне енді, осылайша ол RAF құрылған кезде CAS лауазымында болды. Уинстон Черчилльдің соғыстан кейін Соғыс және Әуе жөніндегі мемлекеттік хатшы болып тағайындалуымен Сайкс жаңадан құрылған Азаматтық авиация министрлігін басқаруға ауыстырылды, ал Тренчард CAS лауазымына қайта келді. 1920 жылдардың басында Тренчард RAF-тің Британдық Әскери-теңіз күштері мен Британдық армияға қайта қосылмауы үшін күресуге мәжбүр болды. Лорд Тренчард 1930 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін де RAF-ті тарату туралы ұсыныстар айтылды, бірақ Тренчардтың негізі берік екенін дәлелдеді. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде сол кездегі лауазымда отырған әуе бас маршалы сэр Сирил Ньюолл 1930 жылдардың соңындағы британдық қайта қарулану бағдарламалары кезінде ең қарқынды дамыған күштердің біріне ие болды. 1940 жылы Ньюолл әуе бас маршалы сэр Чарльз Порталға лауазымын табыс етті, ол соғыстың соңына дейін қызмет етті. Портал RAF-тің қажырлы қорғаушысы және әкімшілік және стратегиялық жағынан өте қабілетті болды. Соғыстан кейін RAF екі мақсатты орындау үшін қайта бағытталды: қысқарып бара жатқан Британ империясын қорғау және, мүмкін, Варшава шарты мен НАТО арасындағы Германия және Ұлыбритания үшін Кеңес Одағына қарсы күресу. Сол кездегі Әуе штабының басшылары британдық авиация өнеркәсібін сақтап қалу үшін үздіксіз күресуге мәжбүр болды. Ақырында, 1970 жылдарға қарай минималды жетістікке қол жеткізілді, тек қалдық авиациялық өнеркәсіптік базасы қалды. Әуе штабының алғашқы сегіз басшысы бастапқыда Британ армиясында қызметке алынған, олардың төртеуі жаяу әскерден, екеуі артиллериядан және біреуі атты әскерден және инженерлерден шыққан. Олардың ішінде Лорд Тренчард пен сэр Джон Салмонд екеуі де осы лауазымды екі рет атқарды. 1950 жылдардың ортасына қарай, Бірінші дүниежүзілік соғыста британдық әуе күштерінде қызметке алынған офицерлер RAF-тің жоғары лауазымына көтерілуі үшін жеткілікті уақыт өтті; сэр Джон Слессор бастапқыда Корольдік ұшу корпусында қызмет еткен, ал сэр Уильям Диксон Корольдік Әскери-теңіз әуе күштеріне тағайындалған. 1956 жылы сэр Дермот Бойл RAF-те алғашқы рет тағайындалған CAS болды. 2023 жылға дейін RAF-те бастапқы тағайындалған әрбір лауазым иесі білікті ұшқыш болды. Бұл лауазымға тағайындалған алғашқы ұшқыш емес – сэр Ричард Найтон, ол RAF-ке инженер ретінде қосылды және 2023 жылдың маусым айында лауазымын атқара бастады.