Кіріспе

Пенсильвания штатындағы Крик, АҚШ

Мэнси Крик (сондай-ақ Үлкен Мэнси Крик деп те аталады) – АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы Салливан және Лайкинг округтеріндегі Батыс Сускехана өзенінің саласы. Оның ұзындығы шамамен 56 шақырымды (34.5 миль) құрайды. Крик суайдынының ауданы 559 км² (216 шаршы миль) шамасында. Крик ағысы Сонстаунда орташа деңгейде, бірақ Мэнсиде мың есе артуы мүмкін. Крик бастауы Аллегейни үстіртінде орналасқан. Суайдынындағы тау жыныстарының құрамына Чемунг және Кэтскилл формациялары кіреді. Мэнси Крик суайдынында Иглз Мэр көлі, Хайленд көлі және Бивер көлі сияқты бірнеше көл бар. Бұл крик бұрынғы американдықтар үшін Окохопочени деп белгілі болған. Оның маңындағы аймақ 1783 жылы қоныстандырылған. 18 ғасырдың соңынан 20 ғасырдың басына дейін крик маңында түрлі өнеркәсіп орындары мен диірмендер салынған. Мэнси Криктың бір бөлігінде жабайы форель табиғи түрде көбейеді. Криктың кейбір бөліктерінде каноэмен жүзуге болады.

Курс

Мэнси Крик Салливан округіне қарасты Лапорт қалашығының оңтүстік-шығысында, Дэвидсон қалашығымен шекарасына жақын жерде басталады. Өзен оңтүстік-батысқа, содан кейін батысқа қарай қысқа ғана қашықтыққа ағып, Лапорт және Дэвидсон қалашықтарының шекарасына жетеді. Одан кейін оңтүстік-батысқа бұрылып, осы шекараны бойлай аға бастайды. Біраз уақыттан кейін солтүстік-батысқа бұрылып, аңғарға құяды, сосын батысқа қарай ағып, екі жағынан қысқа қосалқы өзендерді қабылдай бастайды. Мысалы, Рок Ран мен Лопес Понд Бранч. Петерс Крик сияқты бір тармағын қосып алғаннан кейін Мэнси Крик оңтүстік-батысқа бұрылып, Нордмонт ауылынан өтеді, онда оған Елклик Ран қосылады. Содан кейін өзен оңтүстік-батысқа, кейін батысқа қарай бұрылады. Deep Hollow Run өзенге құяды, ол Лапорт/Дэвидсон қалашықтары шекарасынан оңтүстікке қарай кетеді. Лапорт/Дэвидсон қалашықтары шекарасын қалдырғаннан кейін, өзен Дэвидсон қалашығына кіріп, батыс-оңтүстік-батысқа қарай ағып, өлшеу станциясынан өтеді. Бірнеше шақырымнан кейін ол Сонстаунға жетеді, онда оған солтүстіктен Биг Ран қосылады. Мэнси Крик оңтүстікке қарай күрт бұрылып, 220-шы АҚШ тас жолымен қатар аға бастайды. Бірнеше шақырымнан кейін ол Мэнси Долынынан өтеді және оңтүстікке қарай күрт бұрылып, Дэвидсон қалашығынан шығады. Дэвидсон қалашығынан шыққаннан кейін, Салливан округі, Мэнси Крик Лайкоминг округіне кіріп, Шрусбери және Пенн қалашықтары арасындағы шекара бойымен бірнеше шақырым ағады. Осы уақытта ол 220-шы АҚШ тас жолын жалғастырып, бірнеше қосалқы өзендерді, соның ішінде Лик Рунды қабылдайды. Өзен осы аралықта Глен-Мор мен Тиволиден өтеді. Бұл бөліктен кейін, Пикчер Рокста, өзен Пенсильвания 864 тас жолын кесіп өтеді. Ауылдан тыс, өзен оңтүстікке қарай Вольф қалашығына ағып, өз аңғарынан Хьюзвиллдің шығыс жағынан өтеді. Біраз қашықтықта, өзен Sugar Run қосылады және бірнеше шақырымнан кейін оңтүстік-батысқа қарай Вольф қалашығынан шығады. Вольф қалашығынан шыққаннан кейін, өзен Мунси Крик қалашығына кіріп, Кішкентай Мунси Крик оған құяды. Мэнси Крик содан кейін солтүстік-шығысқа бұрылып, Пенсильвания 405-ші тас жолын кесіп өтеді және оңтүстік-батысқа бұрылып, 180-ші мемлекетаралық тас жолын кесіп өтеді. Содан кейін өзенге Волф Ран қосылады, ал одан кейін бірден Батыс Сускеханна өзеніне құяды. Мэнси Крик Батыс Сускеханна өзеніне аузынан 45 км (27,88 миль) жоғарыда қосылады. Өзеннің ірі салаларына Льюис Крик, Рок Ран және Шугар Ран жатады. Бұл қосалқы өзендердің су алаптарының ауданы тиісінше 38 км², 27 км² және 27 км². Мэнси Крикте көптеген ұсақ салалар да бар. Өзен суларының осмостық қысымы осы жерде 1-ден 4 миллиос мольге дейін ауыспайды. Өзен маңындағы жылдық жауын-шашын мөлшері 1500 футтан (457 м) жоғары. Мэнси Крик ағысы айқын иілістерге ие, бірақ көбінесе оңтүстік-батысқа қарай ағады. Жалпы, өзеннің көп бөлігінде құмтас және тақтатастан тұратын тау жыныстары кездеседі, ал оның аузына жақын жерде әктас тау жыныстары кездеседі. Мэнси Крик аңғарындағы топырақ терең, бірақ салыстырмалы түрде нашар. Мэнси Крик арнасы биік жағалауларымен иілісті және өзенде тас және қиыршық тас бар. Сонстауннан жоғарыдағы өзеннің су алабының ауданы 67 км² (25,8 шаршы миль) құрайды. Мэнси Крик су алабында бірнеше көл бар. Ең ірісі - Eagles Mere Lake, Hunters Lake және Highland Lake. Сонымен қатар, Beaver Lake (аудандық көл) Кішкентай Мунси Крик саласының су алабында орналасқан. Кейде бұл атау "Мунси Крик" деп жазылады. Мэнси Крик жергілікті американдықтарға Оккохопочени деп белгілі болған. 1889 жылы өзенде қатты су тасқыны болды. Жабайы алабұғалар өзеннің ағынынан сағасына дейін табиғи түрде көбейеді. Мэнси Крик су алабындағы зерттелген өзендердің 92 пайызында алабұға мекендейді. Алабұға бар өзендердің 82 пайызында тек бұршақ балықтары, 9 пайызында тек қоңыр балықтары, ал 9 пайызында бұршақ балықтары мен қоңыр балықтары бар. Өзеннің көптеген салалары жоғары сапалы суық сулы балық шаруашылығы ретінде белгіленген. Бұларға Ликинг округінің Лик Ран, Роринг Ран, Рок Ран және Спринг Ран, Салливан округінің Биг Ран, Троут Ран және басқалары кіреді.

Демалыс

Мэнси өзенінде қар еріген кезде немесе күшті жаңбырдан кейін каноэмен жүзуге болады. Жергілікті тұрғындар осы өзенді каноэмен жүзу үшін пайдаланса да, жақын орналасқан Лоялсок өзеніне қарағанда бұл мақсатта оған сұраныс аз. Эдвард Гертлер бұл өзенді, әсіресе жаңа бастаған каноэшілер үшін өте қолайлы деп есептейді. Ол өзінің "Keystone Canoeing" кітабында Мэнси өзенін "жағымды, бірақ көбінесе орташа тау өзені" деп сипаттайды. Дегенмен, өзеннің тек Солтүстік тау үстіртіндегі төменгі ағысында ғана каноэмен жүзуге болады. Барлығы 39 шақырым (24.3 миль) өзен каноэмен жүзуге жарамды. Мэнси өзенінде каноэмен жүзудің қиындық деңгейі 1+ пен 2 аралығында бағаланады. Мэнси өзенінің төменгі ағысында Пенсильвания Балық және қайық комиссиясына қарасты қайық түсіру алаңы бар. Ол өзенде каноэмен жүзуді аяқтау үшін де қолданылуы мүмкін.